Trước tình hình biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng đã xác định chiến lược nâng cao khả năng chống chịu của ngành nông nghiệp dựa trên Kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050.
Theo đó, các giải pháp trọng tâm bao gồm: xây dựng kế hoạch sản xuất linh hoạt, chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp với thị trường và điều kiện khí hậu, phát triển vùng sản xuất hàng hóa tập trung, áp dụng khoa học công nghệ để tăng năng suất, chất lượng, giảm chi phí, đồng thời đẩy mạnh trồng rừng, bảo vệ rừng, thực hiện chiến lược phát triển lâm nghiệp và chiến lược quốc gia phòng chống thiên tai.
Bên cạnh đó, việc đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất, huy động nguồn lực xã hội hóa cho phát triển nông nghiệp, nông thôn và bảo vệ môi trường cũng được chú trọng.
Sau hai trận lũ lịch sử, việc quy hoạch lại vùng sản xuất và chuyển đổi cây trồng, vật nuôi được đặt ra như một yêu cầu cấp thiết nhằm thích ứng với điều kiện ngập lụt và bảo đảm sinh kế cho người dân. Sở sẽ tiến hành nghiên cứu, đánh giá mức độ ảnh hưởng để xây dựng phương án chuyển đổi cơ cấu sản xuất phù hợp, lựa chọn các loại cây trồng, vật nuôi có khả năng chịu ngập tốt hơn. Đây không chỉ là giải pháp tình thế mà còn là bước đi chiến lược để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Với đặc thù địa hình miền núi, diện tích đất sản xuất nhỏ, thu nhập người dân chủ yếu dựa vào nông nghiệp và thường xuyên chịu tác động của thiên tai, Cao Bằng đã đề xuất Trung ương có cơ chế hỗ trợ đặc thù, ưu tiên nguồn lực đầu tư nâng cấp hạ tầng thiết yếu, xây dựng hệ thống cảnh báo sớm và nâng cao năng lực ứng phó cộng đồng, nhằm tăng cường khả năng chống chịu trước thiên tai, bảo đảm ổn định đời sống và sản xuất cho nhân dân. Những kiến nghị này nếu được chấp thuận sẽ tạo điều kiện quan trọng để Cao Bằng không chỉ khắc phục hậu quả trước mắt mà còn xây dựng nền nông nghiệp có khả năng thích ứng lâu dài.
Trong vòng chưa đầy hai tuần cuối tháng 9 và đầu tháng 10 năm 2025, tỉnh Cao Bằng đã phải hứng chịu hai đợt lũ lịch sử liên tiếp do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 10 (Bualoi) và bão số 11 (Matmo). Đây là những trận thiên tai có cường độ lớn, phạm vi rộng, gây ra những thiệt hại nghiêm trọng đối với đời sống nhân dân cũng như sản xuất nông nghiệp của tỉnh.
Những con số thống kê ban đầu cho thấy mức độ tàn phá khủng khiếp, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc khôi phục sản xuất, quy hoạch lại vùng nông nghiệp và xây dựng chiến lược dài hạn để thích ứng với biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan.
Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cao Bằng, mưa lớn kéo dài từ ngày 28-30/9 do hoàn lưu bão số 10 và từ ngày 6-8/10 do bão số 11 đã gây sạt lở đất, ngập lụt nghiêm trọng trên diện rộng. Đặc biệt, trên hệ thống sông Bằng và sông Gâm đã xuất hiện lũ kép với cường độ lớn, khiến nhiều khu vực dân cư và sản xuất nông nghiệp bị tàn phá. Trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, thiệt hại được đánh giá ở mức trên 70% diện tích, nhiều nơi mất trắng hoàn toàn. Chăn nuôi cũng chịu tổn thất nặng nề với hơn 39.580 con gia súc, gia cầm và nhiều vật nuôi khác bị chết, cuốn trôi. Nhiều cơ sở nuôi tằm cũng bị ngập nước, cuốn trôi. Ngành thủy sản cũng bị thiệt hại nặng, 85 ha ao hồ nuôi cá bị ngập, tràn bờ, hơn 3.053 m3 cá nuôi lồng bè và 8,2 tấn cá thương phẩm bị cuốn trôi. Những vùng sản xuất ven sông như Thục Phán, Tân Giang, Nùng Chí Cao, Hòa An, Nam Tuấn, Nguyễn Huệ, Cần Yên, Đức Long, Trà Lĩnh, Quang Hán, Đoài Dương, Đàm Thủy, Đình Phong là những nơi chịu thiệt hại nặng nhất.
Ông Nông Quốc Hùng, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cao Bằng cho biết, ngay sau khi thiên tai xảy ra, Sở đã khẩn trương triển khai nhiều biện pháp ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai. Chỉ đạo các đơn vị chuyên môn và địa phương theo dõi, tổng hợp tình hình, tham mưu cho UBND tỉnh công bố tình huống khẩn cấp, đồng thời phối hợp với các tổ chức quốc tế, các nhà tài trợ để hỗ trợ khẩn cấp cho người dân vùng bị ảnh hưởng; việc di dời, bố trí dân cư vùng nguy cơ cao được thực hiện khẩn trương, song song với việc đảm bảo vệ sinh môi trường, thu gom xử lý chất thải, phun khử khuẩn nhằm giảm thiểu ô nhiễm sau mưa lũ.
Sở cũng triển khai kế hoạch hỗ trợ giống cây trồng ngắn ngày cho vụ Đông, hướng dẫn kỹ thuật và kết nối với các công ty cung cấp giống để khôi phục sản xuất nhanh chóng. Hiện nay, ở các vùng bị thiệt hại, bà con nông dân đang khẩn trương chuyển đổi sang trồng các loại ra, màu vụ đông xuân để bù đắp lại thiếu hụt sản lượng bị mất trong thiên tai.
Hai trận lũ lịch sử vừa qua đã để lại những hậu quả nặng nề cho ngành nông nghiệp tỉnh Cao Bằng. Đây là thời điểm để Cao Bằng nhìn lại, quy hoạch lại vùng sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi, đầu tư hạ tầng và xây dựng chiến lược dài hạn nhằm nâng cao khả năng chống chịu của ngành nông nghiệp trước những thách thức ngày càng lớn từ thiên tai và biến đổi khí hậu./.
