Xã Tân Hòa, tỉnh Tây Ninh là địa bàn biên giới có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, trong đó người Khmer chiếm tỷ lệ lớn với gần 200 hộ, tập trung chủ yếu tại ấp Con Trăn. Những năm qua, đời sống của đồng bào từng bước được cải thiện nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng sự nỗ lực vươn lên của người dân.
Ổn định sinh kế từ nông nghiệp truyền thống
Ông Lâm Muốt (sinh năm 1960, người uy tín ở ấp Con Trăn) cho biết, đời sống của người dân nơi đây cơ bản ổn định nhờ sản xuất nông nghiệp. Mỗi hộ có từ 1 mẫu trở lên đất trồng lúa, bảo đảm đủ lương thực. Gia đình ông có 1 mẫu rưỡi, mỗi vụ thu hoạch 5 công lúa để ăn, phần còn lại trồng nếp theo hợp đồng với doanh nghiệp, thu nhập ổn định khoảng 6.000 đồng/kg.
Ngoài trồng lúa, người dân trong ấp còn trồng mì, nhận chăm sóc rừng trồng hoặc làm thuê theo thời vụ.
Nhà sinh hoạt cộng đồng tại ấp Con Trăn, xã Tân Hoà (Tây Ninh) là không gian sinh hoạt văn hóa cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn.
Bên cạnh việc xây dựng nếp sống mới, ấp Con Trăn vẫn giữ được nhiều nét truyền thống của đồng bào Khmer. Nhà sinh hoạt cộng đồng của ấp mới được xây dựng năm 2024, là nơi tổ chức các hoạt động văn nghệ, múa Lâm-vông, Lâm-thôn trong các dịp lễ Chôl Chnăm Thmây, Sene Dolta. Đây cũng là điểm sinh hoạt chung của các dân tộc khác trong ấp như: Chăm, S’tiêng, Tày, Thái, Mường...
Người uy tín trong ấp thường xuyên nhắc nhở đồng bào tập trung lao động sản xuất, giữ đất để canh tác, không bỏ hoang hay bán đất. Trong hôn nhân, đồng bào Khmer cũng vận dụng hài hòa giữa truyền thống và nếp sống mới. Trước đây, nhà trai phải dựng nhà xong, chuẩn bị lễ vật lớn mới được cưới. Ngày nay, thanh niên yêu nhau, hai bên gia đình chấp thuận, tuân thủ quy định pháp luật thì sau cưới có thể chọn ở bên nội hoặc bên ngoại.
Những năm gần đây, con em đồng bào Khmer ngày càng chú trọng học tập. Nhiều em học lên cao đẳng, đại học và trở thành y sĩ, dược sĩ, nhân viên ngân hàng...
Nhiều chính sách dân tộc triển khai hiệu quả
Ông Lâm Noóc, Phó Già làng (bên phải) đến thăm hỏi gia đình ông Lâm Huôn tại ấp Con Trăn, xã Tân Hòa (Tây Ninh).
Sau sáp nhập, xã Tân Hòa có 15 dân tộc thiểu số. Xã đã tích cực thực hiện các chính sách hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc, nhất là trong tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về dân tộc, tôn giáo. Địa phương đã triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025.
Xã đã lồng ghép thực hiện các dự án bảo tồn văn hóa; trong đó có hướng dẫn của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về bảo tồn giá trị văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch. Công tác nắm bắt tình hình, giữ mối liên hệ với người có uy tín được chú trọng; qua đó kịp thời giải quyết tâm tư, nguyện vọng của đồng bào.
Cùng với hỗ trợ vật chất, địa phương còn phối hợp vận động nhà hảo tâm trao hơn 500 phần quà trị giá 195 triệu đồng cho hộ nghèo, cận nghèo và gia đình chính sách. Đặc biệt, UBND huyện Tân Châu (tỉnh Tây Ninh cũ) đã đầu tư xây dựng Nhà rông tại ấp Con Trăn (Nhà sinh hoạt cộng đồng) với tổng kinh phí gần 1,86 tỷ đồng, hoàn thành trong năm 2024 tạo không gian sinh hoạt văn hóa cho đồng bào Khmer.
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Tân Hòa Vũ Văn Minh, công tác dân tộc, tôn giáo tại cơ sở vẫn còn một số khó khăn. Cán bộ phụ trách phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực, thiếu nhân lực và chuyên môn sâu; đời sống một bộ phận người dân vẫn khó khăn, tiếp cận chính sách còn chậm. Việc tuyên truyền pháp luật đôi lúc chưa sâu rộng và phù hợp với trình độ dân trí vùng xa. Kinh phí dành cho hoạt động văn hóa, bảo tồn bản sắc dân tộc còn hạn chế.
Cán bộ xã thường xuyên giữ kết nối với Người uy tín trong phum, sóc để kịp thời lắng nghe ý kiến, tâm tư nguyện vọng của đồng bào các dân tộc.
Tuy vậy, đồng bào Khmer tại Tân Hòa luôn giữ tinh thần đoàn kết, tin tưởng vào Đảng và Nhà nước, cùng nhau xây dựng đời sống mới. Thời gian tới, xã đặt mục tiêu tiếp tục đầu tư phát triển kinh tế - xã hội vùng dân tộc; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế; nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững. Địa phương tăng cường quản lý hoạt động tôn giáo, thăm hỏi, vận động đồng bào, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và đấu tranh với những luận điệu sai trái lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo.
Sự quan tâm của chính quyền cùng sự nỗ lực tự vươn lên của đồng bào Khmer đã và đang góp phần xây dựng diện mạo mới cho vùng biên giới Tây Ninh. Từ những phum, sóc truyền thống, đời sống người dân ngày càng ổn định, văn hóa được giữ gìn, tinh thần đoàn kết được củng cố, tạo nền tảng quan trọng để địa phương phát triển bền vững./.
