Đây là thành quả rõ nét từ dự án “Xây dựng mô hình sản xuất nông nghiệp theo tuần hoàn” (giai đoạn 2024 - 2026) do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia phối hợp với Trung tâm Khuyến nông và Môi trường Thái Nguyên triển khai.
Tại Hợp tác xã chăn nuôi bò và dịch vụ sản xuất nông nghiệp Nga My, xã Điềm Thụy, anh Dương Văn Hồng, Giám đốc Hợp tác xã chia sẻ về kinh nghiệm sản xuất mà đơn vị đang theo đuổi. Giữa không gian chăn nuôi quy mô lớn nhưng gần như không có mùi hôi, đàn bò béo tròn đang thong dong ăn cỏ, ngô sinh khối tươi xanh.
Anh Dương Văn Hồng cho biết, tại Hợp tác xã Nga My, những con bò thịt không còn đơn thuần là nguồn cung cấp thịt tươi cho thị trường. Nơi đây đã thiết lập nên một chu trình khép kín hoàn chỉnh: Phân bò thu gom được chuyển sang các ô chuồng nuôi trùn quế. Trùn quế phát triển thành nguồn protein giàu dinh dưỡng làm thức ăn bổ sung cho gia cầm, thủy sản. Trong khi phân trùn quế, nguồn phân hữu cơ giàu dưỡng chất sẽ lại quay trở về cải tạo đất, phục vụ trồng ngô sinh khối, cỏ và rau màu. Ngô sinh khối sau thu hoạch lại trở thành nguồn thức ăn thô xanh dồi dào, chủ động cho đàn bò.
Chia sẻ về phương thức chăn nuôi này, anh Dương Văn Hồng nhấn mạnh, trong sản xuất nông nghiệp, lãng phí chất thải chăn nuôi cũng chính là lãng phí tiền. Nếu chỉ nhìn phân bò như chất thải, giá trị sẽ bị bỏ qua. Nhưng khi đặt vào chu trình sản xuất tuần hoàn, thứ từng gây mùi, ô nhiễm có thể trở thành nguyên liệu để tạo ra sản phẩm mới. Anh Hồng cho biết thêm, trước đây lượng chất thải từ đàn bò gia tăng từng là áp lực lớn cho môi trường xung quanh, nay được thu gom, xử lý triệt để, vừa giúp chuồng trại luôn sạch sẽ, vừa đem lại cho người dân nguồn thu nhập không nhỏ.
Tham gia mô hình từ những ngày đầu, bà Hoàng Thị Phương, xóm Phú Xuân, xã Điềm Thụy phấn khởi chia sẻ về sự thay đổi rõ rệt trong đời sống và sản xuất của gia đình. Được cán bộ khuyến nông cầm tay chỉ việc, hướng dẫn tỉ mỉ từng quy trình kỹ thuật từ chăm sóc vật nuôi, ủ thức ăn đến kỹ thuật nuôi trùn quế xử lý phân, gia đình bà đã làm chủ hoàn toàn công nghệ chăn nuôi tuần hoàn.
Bà Phương cho biết: "Điều quan trọng nhất mà gia đình nhận được không chỉ là kỹ thuật nuôi bò, mà là cách nhìn khác về toàn bộ quá trình sản xuất. Trước đây, chăn nuôi trâu bò hay lợn thường khiến xóm giềng xung quanh phàn nàn vì mùi hôi, nước thải khó xử lý triệt để. Từ ngày áp dụng quy trình tuần hoàn, chất thải được xử lý gọn gàng, không còn hôi hám, những phản ứng từ cộng đồng xung quanh giảm hẳn".
Theo đánh giá của Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên, mô hình sản xuất nông nghiệp theo tuần hoàn có hiệu quả kinh tế tăng khoảng 13,5 % so với phương thức chăn nuôi truyền thống. Đáng chú ý nhất, 100% các hộ và cơ sở tham gia dự án đều thực hiện nghiêm ngặt việc xử lý toàn bộ chất thải để biến thành phân bón hữu cơ.
Hiện nay, Hợp tác xã Nga My cùng các hộ dân đã chủ động xây dựng hướng đi đột phá nhằm nâng cao giá trị gia tăng thông qua chế biến sâu các sản phẩm từ thịt bò. Anh Dương Văn Hồng, Giám đốc hợp tác xã cho biết: "Chúng tôi đầu tư xây dựng nhà xưởng, hoàn thiện cơ sở chế biến đạt chuẩn để cho ra đời dải sản phẩm phong phú như thịt bò sấy khô, xúc xích bò, giò bò, dăm bông bò, mộc viên bò, chả nướng.... Tính đến nay, hợp tác xã đã phát triển được 15 dòng sản phẩm chế biến, trong đó có 3 sản phẩm đã vinh dự đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao. Hiện đơn vị đang hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật để đăng ký nâng hạng các sản phẩm chủ lực lên OCOP 4 – 5 sao trong thời gian tới".
Đánh giá về tính hiệu quả và khả năng lan tỏa của mô hình, ông Nguyễn Viết Đài, Phó Chủ tịch Uỷ ban nhân dân xã Điềm Thụy khẳng định: "Mô hình chăn nuôi bò tuần hoàn đang hoạt động rất hiệu quả, thân thiện với môi trường, không gây ảnh hưởng tiêu cực đến hệ sinh thái và tạo được chuỗi sản phẩm khép kín từ khâu sản xuất đến tiêu dùng".
Theo ông Nguyễn Viết Đài, điều đáng mừng nhất là mô hình nhận được sự ủng hộ, hưởng ứng rất tích cực từ người dân địa phương. Đây chính là tiền đề cốt lõi để những giá trị thực tiễn từ mô hình tiếp tục được nhân rộng ra toàn địa phương trong thời gian tới, góp phần xây dựng một nền nông nghiệp xanh, sạch, bền vững và góp phần làm giàu cho người dân nông thôn.
