Đổi mới cách phổ biến pháp luật cho đồng bào, hướng tới hiệu quả thiết thực nhất

Cùng một chính sách pháp luật, cách truyền đạt ở một bản vùng cao, vùng sâu, vùng xa không thể máy móc giống các xã vùng thấp. 

Những buổi phổ biến pháp luật năm 2026 được tổ chức tại các xã của tỉnh Lào Cai trong thời gian qua đã giúp cập nhật nhanh chóng, kịp thời những quy định pháp luật mới nhất tới đồng bào; qua đó góp phần giúp nâng cao nhận thức về pháp luật cho vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh.

coc-san-bai1.jpg
Phổ biến pháp luật cho đồng bào xã Cốc San.

Vừa qua, 150 đồng bào dân tộc thiểu số, đến từ 6 thôn của xã Cốc San (Lào Cai) đã được tham dự buổi phổ biến pháp luật; cùng tìm hiểu những kiến thức liên quan đến những vấn đề thiết thực trong đời sống như việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu, việc quản lý đất đai gắn với xây dựng, vấn đề an toàn giao thông, bảo vệ và phát triển rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng, xây dựng xã không ma túy, tín dụng chính sách…

Theo bà Nguyễn Thị Như Quỳnh, Phó Chủ tịch UBND xã Cốc San: Công tác phổ biến, giáo dục pháp luật là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên của cả hệ thống chính trị, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Trong đó, nội dung tuyên truyền phải bảo đảm trọng tâm, dễ hiểu, làm rõ những điểm mới của văn bản pháp luật và liên hệ sát với thực tiễn địa phương. Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai cần được trao đổi, thảo luận, kịp thời tháo gỡ ngay từ cơ sở.

Dự kiến trong năm 2026, xã Cốc San sẽ tổ chức 4 đợt tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho đồng bào.

Cũng là hoạt động phổ biến pháp luật, nhưng Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Trạm Tấu (Lào Cai) đã chọn tổ chức Hội thi "Phòng, chống bạo lực gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng - tiến bộ". Hội thi có sự tham gia của 5 đội thi, đến từ các Tổ truyền thông cộng đồng của xã, qua đó giúp đồng bào được trực quan xử lý những tình huống giả định có thể xảy ra ngay trong gia đình, thôn bản của mình.

tram-tau-bai1.jpg
Đồng bào tham dự Hội thi "Phòng, chống bạo lực gia đình, xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng - tiến bộ" năm 2026 tại xã Trạm Tấu.

Các tiểu phẩm, câu hỏi, tình huống trong cuộc thi đã tập trung vào nội dung về bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, bảo vệ phụ nữ và trẻ em được chuyển thành. Việc "sân khấu hóa" những vấn để tưởng nhỏ trong mỗi gia đình đã được đưa ra để cùng bàn bạc, đưa ra cách xử lý phù hợp.

Bà Lý Thị Cầu, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Trạm Tấu, chia sẻ: Gia đình là nơi mà mỗi người tìm thấy tình yêu thương, sự sẻ chia và bình yên. Vì vậy, xây dựng gia đình hạnh phúc, bình đẳng, tiến bộ và không có bạo lực là trách nhiệm của mỗi người, mỗi gia đình và cả cộng đồng.

Theo bà Lý Thị Cầu, việc phổ biến pháp luật về nâng cao nhận thức, xóa bỏ định kiến giới, những tập tục không còn phù hợp và bảo vệ phụ nữ, trẻ em cần sự chung tay của cả nam giới và nữ giới. Hội thi cũng là dịp để các Tổ truyền thông cộng đồng giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng tuyên truyền, vận động.

Những hoạt động phổ biến pháp luật mà các địa phương của tỉnh Lào Cai triển khai là sự cụ thể hoá nội dung của Đề án "Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035", được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 233/QĐ-TTg ngày 3/2/2026, với trọng tâm chú trọng là việc phù hợp với đối tượng và địa bàn. Hiện đã có 31/34 tỉnh, thành phố ban hành kế hoạch thực hiện Đề án.

Theo nội dung Đề án, do vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi rộng, điều kiện kinh tế - xã hội giữa các địa bàn khác nhau, khả năng tiếp cận thông tin của người dân cũng khác nhau; vì vậy, cùng một chính sách pháp luật, cách truyền đạt ở một xã vùng thấp không thể máy móc giống một bản vùng cao, vùng sâu, vùng xa.

Với Đề án này, mục tiêu đầu tiên là xác định đúng nhóm đối tượng, địa bàn ưu tiên. Sau đó mới lựa chọn nội dung và hình thức tuyên truyền. Những lĩnh vực trọng tâm đều là những vấn đề sát sườn với cuộc sống đồng bào, như đất đai; hôn nhân và gia đình; phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; bình đẳng giới; trợ giúp pháp lý; khiếu nại, tố cáo; phòng, chống tội phạm; công tác dân tộc; chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo và các chính sách phát triển kinh tế - xã hội.

Tiếp đó, Đề án hướng tới việc đa dạng hóa hình thức phổ biến, giáo dục pháp luật. Hình thức trực tiếp tại cơ sở, đối thoại, tư vấn, giải đáp pháp luật, sinh hoạt cộng đồng tiếp tục được ưu tiên. Cùng với đó là ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số và các nền tảng truyền thông phù hợp. Các tài liệu cũng được định hướng thay đổi từ những văn bản dài sang hỏi - đáp, tình huống pháp luật, hình ảnh, infographic, video, sản phẩm truyền thông đa phương tiện. Các nội dung phải chính xác, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ tiếp cận và truyền tải bằng cả tiếng dân tộc phù hợp.

Đặc biệt, phải tranh thủ tối đa vai trò của hơn 10.000 người có uy tín đã được công nhận cùng đội ngũ chức sắc, chức việc tôn giáo. Họ là "những cầu nối" gần dân, sát dân, trực tiếp đưa chủ trương, chính sách và quy định pháp luật đến từng thôn bản, họ đạo. Mục tiêu là hình thành một mạng lưới có người biết pháp luật, có người giải thích pháp luật và có người giúp người dân xử lý vấn đề pháp lý khi cần.

PV

Có thể bạn quan tâm

Linh hoạt các hình thức phố biển pháp luật cho đồng bào

Linh hoạt các hình thức phố biển pháp luật cho đồng bào

Việc đổi mới công tác phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) cho đồng bào theo hướng bám sát thực tiễn, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số đã được tỉnh Thái Nguyên đẩy mạnh trong thời gian qua, từ đó góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, giữ vững ổn định ở cơ sở.

Công tác phổ biến giáo dục pháp luật đổi mới theo hướng lấy đồng bào làm trung tâm

Công tác phổ biến giáo dục pháp luật đổi mới theo hướng lấy đồng bào làm trung tâm

Ngay trong năm đầu triển khai Đề án "Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035" (được phê duyệt tại Quyết định số 233/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Bắc Ninh đã có nhiều nỗ lực để đạt được những mục tiêu, yêu cầu mà Đề án đặt ra, góp phần đổi mới công tác phổ biến giáo dục pháp luật theo hướng lấy đồng bào làm trung tâm.

Đa dạng cách tuyên truyền pháp luật trong cộng đồng người Chăm Islam

Đa dạng cách tuyên truyền pháp luật trong cộng đồng người Chăm Islam

Nhiều năm qua, Ban Đại diện cộng đồng Chăm Hồi giáo Islam tỉnh An Giang đã từng bước đổi mới công tác tuyên truyền pháp luật qua những tình huống thực tế trong đời sống hay lồng ghép vào các buổi sinh hoạt tín ngưỡng, góp phần giúp đồng bào dễ hiểu và chấp hành các quy định pháp luật.

Khi tri thức mở đường cho khát vọng đổi thay nơi vùng biên

Khi tri thức mở đường cho khát vọng đổi thay nơi vùng biên

Giữa những bản làng vùng cao biên giới tỉnh Quảng Trị, các lớp học xóa mù chữ được tổ chức vào ban đêm đang mở ra cơ hội tiếp cận tri thức cho đồng bào dân tộc thiểu số. Vượt qua những khó khăn của cuộc sống, nhiều người dân vẫn miệt mài đến lớp với mong muốn biết đọc, biết viết để nâng cao tri thức.

Nền tảng an ninh vững chắc vùng biên giới

Nền tảng an ninh vững chắc vùng biên giới

Với những cách làm linh hoạt, sự tận tụy của cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thanh Loà, tỉnh Lạng Sơn, việc tuyên truyền pháp luật không khô cứng, mà đã trở nên gần gũi với nhân dân. 

Giữ bình yên từ mỗi mái nhà nơi biên giới Tùng Vài

Giữ bình yên từ mỗi mái nhà nơi biên giới Tùng Vài

Là xã vùng cao biên giới của tỉnh Tuyên Quang, Tùng Vài có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Việc nâng cao nhận thức pháp luật, phòng ngừa ma túy và phát huy trách nhiệm của người dân trong bảo vệ biên giới có ý nghĩa thiết thực đối với cuộc sống từng gia đình.

Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng Chăm Islam

Nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng Chăm Islam

Ban Đại diện Cộng đồng Chăm Hồi giáo Islam tỉnh An Giang đã đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, lồng ghép những những tình huống thực tế trong đời sống hàng ngày vào các buổi sinh hoạt tôn giáo, qua đó giúp bà con dễ hiểu và chấp hành tốt quy định của pháp luật.

Người có uy tín góp sức đưa chính sách vào cuộc sống

Người có uy tín góp sức đưa chính sách vào cuộc sống

Ông Đàm Văn Lâm, dân tộc Sán Chay, ở thôn Thống Nhất, xã Ba Chẽ (TP Quảng Ninh), là người có uy tín trong cộng đồng, tích cực tuyên truyền pháp luật, hòa giải mâu thuẫn, vận động bà con thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.

Cầu nối phát triển kinh tế nông thôn

Cầu nối phát triển kinh tế nông thôn

Thông qua hỗ trợ vốn, chuyển giao khoa học - kỹ thuật, phát triển kinh tế tập thể và kết nối tiêu thụ nông sản, Hội Nông dân tỉnh Vĩnh Long đang phát huy vai trò cầu nối, giúp hội viên đổi mới phương thức sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và cải thiện thu nhập.

Giúp trẻ em tạo 'lá chắn' để nhận diện và phòng tránh nguy cơ bị xâm hại trên không gian mạng

Giúp trẻ em tạo 'lá chắn' để nhận diện và phòng tránh nguy cơ bị xâm hại trên không gian mạng

Với thông điệp chính “Kết nối không tổn thương”, Chiến dịch “Không một mình” năm 2026 đang được Công an tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh triển khai tại các trường học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng giúp trẻ em nhận diện và phòng tránh nguy cơ bị xâm hại trên không gian mạng.

Những 'đại sứ' công nghệ trong cộng đồng dân tộc ở TP Hồ Chí Minh

Những 'đại sứ' công nghệ trong cộng đồng dân tộc ở TP Hồ Chí Minh

Nhiều thanh niên tình nguyện, người có uy tín trong cộng đồng ở TP Hồ Chí Minh đang trở thành những “đại sứ công nghệ” thực thụ, hướng dẫn bà con dân tộc cách sử dụng các ứng dụng dịch vụ công trực tuyến, từng bước đưa công nghệ số đến gần hơn với cộng đồng các dân tộc.

Khi công an xã 'nói tiếng lòng' của đồng bào

Khi công an xã 'nói tiếng lòng' của đồng bào

Tại các xã miền núi tỉnh Quảng Ngãi, việc học tiếng dân tộc thiểu số đang giúp cán bộ công an gần dân hơn, nâng cao hiệu quả tuyên truyền pháp luật và hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số.

Chăn nuôi tuần hoàn tăng giá trị nhờ chế biến sâu

Chăn nuôi tuần hoàn tăng giá trị nhờ chế biến sâu

Mô hình chăn nuôi bò thịt tuần hoàn kết hợp chế biến sâu tại xã Điềm Thụy (tỉnh Thái Nguyên) không chỉ giải bài toán ô nhiễm môi trường mà còn đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội, mở ra hướng đi bền vững cho nông dân địa phương.

Nâng cao kiến thức nhà ở an toàn trước thiên tai

Nâng cao kiến thức nhà ở an toàn trước thiên tai

Ngày 8/10, tại Trường THPT Lương Ngọc Quyến, phường Phan Đình Phùng, tỉnh Thái Nguyên, đã diễn ra vòng chung kết cấp tỉnh của Cuộc thi “Mái ấm kiên cố - Cộng đồng kiên cường: Gia đình và cộng đồng chung tay phòng, chống thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu”.