Chiến sĩ quân hàm xanh mang ‘Ánh sáng số’ đến bản Vàng Ma Chải

Khơi thông dòng chảy số nơi biên thùy

Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh là một trong những cán bộ của Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải đã mang luồng gió “chuyển đổi số” đến từng bản làng, vào tận những lán nương xa xôi; góp công lớn thắp lên ngọn lửa công nghệ, giúp đồng bào dân tộc thiểu số tiếp cận với tri thức hiện đại.

Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh tâm sự, anh luôn trăn trở về việc làm sao để rút ngắn khoảng cách giữa miền xuôi và miền ngược, giữa biên giới và đô thị. Khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, anh hiểu rằng đây chính là “chìa khóa” để thay đổi diện mạo biên giới.

Không chỉ dừng lại ở việc quán triệt văn bản, Thiếu tá Khánh đã cụ thể hóa các kế hoạch của UBND tỉnh Lai Châu và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh, thành những hành động thực tiễn. Anh đã tham mưu và trực tiếp xây dựng kế hoạch triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” tại đơn vị. Với anh, chuyển đổi số không phải là những khái niệm xa vời, mà phải bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức và kỹ năng cơ bản nhất cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân.

Không riêng gì Thiếu tá Khánh, mà ở khắp khu vực biên giới, hình ảnh những người lính biên phòng đi từng bản dạy chữ cho dân đã trở nên quen thuộc, thông qua mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh - Đẩy nhanh chuyển đổi số”. Thiếu tá Khánh đã trực tiếp tham mưu thành lập các tổ chuyên trách như “Tổ tư vấn kỹ năng số”, “Tổ hỗ trợ số”, với 8 đồng chí nòng cốt.

Dưới sự chỉ đạo của Thiếu tá Khánh, các tổ công tác đã không quản ngại gian khổ, “đi từng bản, đến từng lán nương, hướng dẫn từng người”. Đã có hơn 3.000 người dân ở vùng biên giới nơi đơn vị đóng quân đã được phổ cập những kỹ năng số cơ bản: Từ cách sử dụng smartphone, truy cập Internet an toàn đến việc khai thác các nền tảng học trực tuyến.

Đặc biệt hơn, Thiếu tá Khánh còn định hướng cho bà con cách dùng công nghệ để thoát nghèo. Anh hướng dẫn người dân xã Sì Lờ Lầu giới thiệu, quảng bá những sản vật quý của địa phương như: Sâm Lai Châu, Cá Hồi, Cá Tầm, Chè cổ thụ lên mạng xã hội. Việc giúp dân cài đặt ứng dụng VNeID, sử dụng dịch vụ công trực tuyến hay thanh toán điện tử đã góp phần hình thành một “cộng đồng dân cư biên giới số” văn minh, thượng tôn pháp luật.

Sự tận tâm của Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh đã được đền đáp bằng niềm tin yêu của bà con các dân tộc. Ông Vàng A Chỉnh, dân tộc Mông, bản Ngài Thầu, xã Sì Lờ Lầu xúc động chia sẻ: “Trước đây tôi chưa biết dùng điện thoại thông minh, muốn biết gì phải đi hỏi. Từ khi được cán bộ Khánh và các chiến sĩ hướng dẫn, tôi đã biết học cách trồng trọt, chăn nuôi theo hướng dẫn qua mạng, dùng zalo liên lạc. Việc làm ăn hiệu quả hơn nhiều”.

Cùng chung niềm vui, bà Tẩn Tả Mẩy (dân tộc Dao, bản Đồng Tiến) bộc bạch: “Giờ tôi biết gọi video cho con cháu, biết nghe tuyên truyền pháp luật trên điện thoại rồi. Tiện lợi lắm, đời sống bớt vất vả hơn, dân bản ai cũng tin bộ đội Biên phòng”.

Đổi mới công tác biên phòng bằng sức mạnh công nghệ

Theo Đại tá Trương Minh Đức, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy BĐBP Lai Châu, một trong những dấu ấn đậm nét nhất của Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh là các sáng kiến mang tính đột phá trong công tác quản lý và bảo vệ biên giới. Anh đã nghiên cứu và triển khai mô hình “Hòm thư điện tử tiếp nhận tin báo tố giác tội phạm ẩn danh” thông qua mã QR.

Thay vì những hòm thư gỗ truyền thống, anh cho dán các Poster có mã QR tại chợ phiên, nhà văn hóa, trạm y tế... Sự bảo mật và tiện lợi này đã khơi dậy tinh thần làm chủ của nhân dân. Kết quả thật ấn tượng: Đơn vị đã tiếp nhận 56 tin báo, trong đó có nhiều tin báo đặc biệt giá trị giúp phá các vụ án tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài, bắt giữ đối tượng tàng trữ ma túy và thu giữ nhiều vũ khí tự chế. Hiệu quả của mô hình này đã được Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu đã chỉ đạo nhân rộng ra toàn tỉnh.

Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh cho biết: “Hiểu rõ những hạn chế của hình thức tuyên truyền pháp luật truyền thống tại vùng sâu vùng xa, tôi đã dồn tâm huyết xây dựng mô hình Thư viện pháp luật “số” và trực tiếp thiết kế giao diện, xây dựng cơ sở dữ liệu tích hợp đầy đủ các văn bản quy phạm pháp luật”.

Mô hình này là một cuộc cách mạng trong giáo dục pháp luật tại biên giới. Thay vì những buổi tập trung đông người nghe đọc văn bản, giờ đây người dân và chiến sĩ chỉ cần một thao tác quét mã QR là có thể tiếp cận kho tàng kiến thức pháp luật một cách sinh động, trực quan. Đây chính là nền tảng bền vững để xây dựng khu vực biên giới ổn định và phát triển.

Bên cạnh đó, anh còn thể hiện tầm nhìn xa khi tham mưu phối hợp với Trung tâm Online VTVcab tổ chức tập huấn kỹ năng livestream bán hàng cho cán bộ, chiến sĩ. Mục tiêu của anh rất rõ ràng: mỗi người lính sẽ là một “đại sứ số” hỗ trợ nhân dân đưa nông sản đặc trưng OCOP của Lai Châu lên các sàn thương mại điện tử, giúp đồng bào phát triển sinh kế bền vững.

Không chỉ hướng ra bên ngoài, Thiếu tá Khánh còn chú trọng chuyển đổi số ngay trong nội bộ đơn vị. Sáng kiến “Hòm thư điện tử thực hiện dân chủ ở cơ sở” và “Quy tắc ứng xử văn hóa số” đã tạo nên một môi trường làm việc minh bạch, hiện đại. Cán bộ, chiến sĩ giờ đây có thể phản ánh tâm tư, nguyện vọng hay tra cứu quy tắc ứng xử ngay trên điện thoại thông minh mọi lúc, mọi nơi. Điều này không chỉ tiết kiệm chi phí in ấn mà còn giúp chỉ huy nắm bắt kịp thời tình hình tư tưởng của anh em, củng cố sự đoàn kết trong đơn vị.

Trong hành trình chuyển đổi số quốc gia, những “người lính hàm xanh” như Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh đang âm thầm xây dựng một “lũy thép số” nơi biên giới, nơi mà mỗi người dân là một công dân số, mỗi bản làng là một pháo đài số, góp phần bảo vệ vững chắc chủ quyền an ninh biên giới Tổ quốc trong tình hình mới. Với những thành tích đã đạt được, anh xứng đáng là tấm gương sáng để cán bộ, chiến sĩ toàn lực lượng học tập và noi theo.