Đột phá chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo theo tinh thần Nghị quyết 57

Vượt qua rào cản địa hình và điểm nghẽn hạ tầng, tỉnh Lai Châu đã chủ động kiến tạo cơ chế thử nghiệm Sandbox, huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc với phương châm “6 rõ” để bứt phá vào kỷ nguyên số.

Bằng quyết tâm chính trị cao và tinh thần đổi mới sáng tạo, Lai Châu đang từng bước hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược của Nghị quyết số 57-NQ/TW; chủ động vận hành phương châm “6 rõ”, phát huy nội lực, thiết lập cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Lai Châu Sandbox), đẩy nhanh phủ sóng hạ tầng số đến tận thôn bản xa xôi và đưa nền hành chính công bứt phá vào nhóm dẫn đầu cả nước về tỷ lệ xử lý văn bản điện tử toàn trình.

dung4.jpg
Chiến sĩ quân hàm xanh mang ‘Ánh sáng số’ đến bản Vàng Ma Chải. Ảnh: Viết Tôn

Kiên quyết, bài bản với phương châm “6 rõ”

Theo Bí thư Tỉnh ủy Lai Châu Lê Minh Ngân, ngay sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo tỉnh và UBND tỉnh Lai Châu đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và xuyên suốt từ tỉnh đến tận thôn, bản. Quán triệt sâu sắc các định hướng của Trung ương, tỉnh đã xác lập nguyên tắc hành động xuyên suốt theo phương châm “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; đồng thời gắn trách nhiệm người đứng đầu với việc cập nhật thường xuyên, liên tục tiến độ thực hiện trên hệ thống giám sát của Trung ương.

Bộ máy tổ chức thực hiện nhanh chóng được kiện toàn vững chắc. Đến nay, Ban Chỉ đạo đã được thành lập đồng bộ tại 20/20 sở, ngành và 38/38 xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh. Các hội nghị, cuộc họp giao ban định kỳ được tổ chức linh hoạt theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến nối dài đến tận cấp xã, bảo đảm dòng chảy thông tin chỉ đạo điều hành luôn thông suốt, kịp thời, không có độ trễ.

Đi đôi với lãnh đạo là công tác kiểm tra, giám sát nghiêm minh. Tỉnh đã tiến hành giám sát tại 42/42 đảng bộ trực thuộc; chủ động, chu đáo phối hợp phục vụ Đoàn Kiểm tra số 16 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Ủy ban Kiểm tra Tỉnh ủy cũng kịp thời đưa việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW vào chương trình kiểm tra, giám sát quý III/2026. Đặc biệt, phong trào học tập số đã thu hút 2.042 học viên hoàn thành khóa học trên nền tảng MOOCs, góp phần chuyển biến căn bản nhận thức và nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, đảng viên và nhân dân.

Cũng theo Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân, hiệu quả chỉ đạo được minh chứng bằng những con số biết nói: Trong tổng số 274 nhiệm vụ được Trung ương giao trên địa bàn, tỉnh đã hoàn thành 169 nhiệm vụ (đạt 61,68%), 99 nhiệm vụ thường xuyên đang duy trì hiệu quả (36,13%), 4 nhiệm vụ đang trong hạn (1,46%) và chỉ còn 2 nhiệm vụ quá hạn (0,73%). Với các nhiệm vụ theo Kế hoạch 05-KH/BCĐTW và Quyết định số 88/QĐ-BCĐCP, tỉnh đã triển khai 7 nhiệm vụ. Khí thế đổi mới sáng tạo lan tỏa mạnh mẽ với 157 sáng kiến từ 58 cơ quan, đơn vị, tăng 100% so với đầu năm 2025; Sở Khoa học và Công nghệ đã tiếp nhận 144 hồ sơ của 51 đơn vị, đồng thời xử lý dứt điểm 05/05 phản ánh, kiến nghị trên hệ thống Trung ương.

Chủ động mở đường với “Lai Châu Sandbox”

Nhận thức rõ thể chế là động lực mở đường, Ban Thường vụ Tỉnh ủy và Ban Chỉ đạo tỉnh đã tập trung ban hành 11 văn bản lãnh đạo trọng tâm; Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành 2 nghị quyết chuyên đề quy định về định mức chi và cơ chế quản lý chương trình hỗ trợ khoa học, công nghệ. Khối chính quyền các cấp đã ban hành 36 văn bản (12 quyết định, 24 kế hoạch), tạo lập khung khổ pháp lý vững chắc cho lộ trình số hóa.

Điểm sáng mang tính đột phá là tinh thần “dám nghĩ, dám làm”. Dù không thuộc nhóm địa phương được Trung ương lựa chọn thí điểm, Lai Châu đã chủ động xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Lai Châu Sandbox). Đây là không gian mở pháp lý an toàn để ươm mầm các mô hình công nghệ, giải pháp số mới mẻ phù hợp với thực tiễn miền núi.

Song song đó, công tác rà soát thể chế được thực hiện quyết liệt. Tỉnh đã rà soát 33 văn bản quy phạm pháp luật, kiến nghị thay thế 5 văn bản, bãi bỏ 3 văn bản không còn phù hợp, dỡ bỏ các rào cản hành chính để dòng chảy chuyển đổi số được vận hành thông suốt.

laichau.jpg
Cán bộ kỹ thuật Công ty Điện lực Lai Châu dùng camera điện tử kiểm tra nhiệt độ tại các điểm tiếp xúc của hệ thống lưới điện nhằm ngăn chặn sự cố tại trạm 110Kv. Ảnh: Quý Trung/TTXVN

Bộ máy công quyền của Lai Châu đang chuyển đổi mạnh mẽ từ phương thức truyền thống sang điều hành trên môi trường mạng. Hiện tại, khối Đảng vận hành 13 phần mềm chuyên ngành; khối cơ quan nhà nước sử dụng 11 phần mềm nghiệp vụ. Đáng chú ý, 100% hồ sơ, văn bản công việc mới phát sinh (trừ bí mật nhà nước) đều được tiếp nhận và xử lý hoàn toàn trên môi trường mạng qua hệ thống liên thông kết nối 9.800 tài khoản người dùng.

Hiệu quả bộc lộ rõ rệt qua chiến dịch từ ngày 4/8 đến ngày 6/9/2026: Toàn tỉnh đã gửi, nhận 133.059 văn bản điện tử (đạt tỷ lệ 100%). Đặc biệt, tỷ lệ xử lý văn bản đi toàn trình đạt mức ấn tượng 86,6%, xếp hạng 11/60 cơ quan, đơn vị trên toàn quốc theo hệ thống theo dõi của Trung ương. Hệ thống văn bản mật cũng được bảo vệ nghiêm ngặt với 553 tài khoản được cấp và đang tích cực thử nghiệm nền tảng quản lý văn bản mật của Chính phủ.

Đối với dịch vụ công, toàn tỉnh cung ứng 1.986 thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công các cấp; phê duyệt đơn giản hóa 46 thủ tục, làm lợi cho ngân sách và người dân trên 1,5 tỷ đồng; hoàn tất 100% danh mục thủ tục hành chính phi địa giới. Khối Đảng cũng chủ động xây dựng kế hoạch đưa 04 thủ tục nghiệp vụ lên môi trường số, rút ngắn thời gian và chi phí xử lý.

Bí thư Tỉnh ủy Lê Minh Ngân cho rằng, nguồn nhân lực luôn được xác định là hạt nhân quyết định thành bại. Nếu như hồi tháng 7/2026, toàn tỉnh mới có 16/38 xã, phường bố trí cán bộ phụ trách công nghệ thì đến nay, 38/38 xã, phường đã hoàn thành việc bố trí công chức chuyên trách công nghệ thông tin và chuyển đổi số, hoàn thành xuất sắc mục tiêu đặt ra tại Nghị quyết số 10-NQ/TU của Tỉnh ủy. Tỉnh đã tổ chức 2 lớp bồi dưỡng nghiệp vụ cho 767 học viên cơ sở.

Về chiến lược lâu dài, theo Nghị quyết số 05-NQ/TU, Lai Châu chủ động phối hợp cùng Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông mở 2 lớp đào tạo trình độ đại học chuyên ban cho 100 cán bộ cốt cán giai đoạn 2026 - 2028.

Ở tuyến đầu cơ sở, 616 Tổ công nghệ số cộng đồng với 4.661 thành viên tích cực “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, hướng dẫn đồng bào cài đặt định danh điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt và nộp hồ sơ trực tuyến. Chương trình “Bình dân học vụ số” lan tỏa sâu rộng trong đời sống vùng cao với 22.789 người đăng ký tham gia và 142.631 lượt học. Ngành Giáo dục tỉnh cũng khẳng định vai trò tiên phong với 99,1% cán bộ, giáo viên kích hoạt tài khoản VNeID mức độ 2 và 100% trường học thu học phí không dùng tiền mặt.

Sau khi thực hiện sắp xếp, tổ chức lại đơn vị hành chính cấp tỉnh tạo nên các cực tăng trưởng mới, Lai Châu đối mặt với áp lực gia tăng khoảng cách phát triển và thu hút nhân tài. Tuy nhiên, với nền tảng đã tạo dựng cùng tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW soi đường, Lai Châu tiếp tục phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, khơi dậy khát vọng vươn lên, quyết tâm biến chuyển đổi số thành đòn bẩy chiến lược để thu hẹp khoảng cách vùng miền, xây dựng tỉnh nhà ngày càng giàu đẹp, văn minh.

V.T/Báo Tin tức và Dân tộc