Chuyên gia dự báo khí tượng thủy văn chia sẻ những kiến thức cơ bản về bão để người dân hiểu và phòng, tránh

Hàng quán trên hành lang đi bộ tại bãi tắm Cửa Tùng, Thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh bị tốc mái. Ảnh: Thanh Thủy-TTXVN
Hàng quán trên hành lang đi bộ tại bãi tắm Cửa Tùng, Thị trấn Cửa Tùng, huyện Vĩnh Linh bị tốc mái. Ảnh: Thanh Thủy-TTXVN

Trước thông tin về cơn bão số 13, cơn bão rất mạnh đang được dự báo sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khu vực ven biển và đất liền các tỉnh khu vực Bắc và Bắc Trung Bộ từ ngày 14/11 đến ngày 15/11, phóng viên Thông tấn xã Việt Nam đã có cuộc trao đổi với Chuyên gia Hoàng Thanh Hải, Hội Khí tượng Thủy văn Việt Nam để chia sẻ những kiến thức cơ bản về bão, giúp người dân hiểu rõ hơn về vấn đề này và phòng, tránh.

*Trong thực tế khi nghe thông tin về một cơn bão, nhiều người cho rằng bão chỉ là một điểm và chỉ chú ý đến vị trí của cơn bão. Xin ông cho biết ý kiến về vấn đề này ?

- Trong thực tế, khi nghe thông tin về một cơn bão, nhiều người cho rằng bão chỉ là một điểm và chỉ chú ý tới vị trí tâm bão và đường đi của tâm bão mà quên mất rằng gió mạnh và mưa lớn thường bao phủ một vùng rộng lớn xung quanh tâm bão. Đây là một quan niệm rất sai lầm, bởi vì nhiều cơn bão khi tâm còn nằm ngoài biển nhưng vùng gió mạnh và mưa lớn do bão gây ra đã vào sâu trong đất liền. Thí dụ, cơn bão số 2 năm 2004 có tên quốc tế là CHANTHU, lúc 9 giờ 30 phút sáng 12/6/2004, tâm bão vẫn nằm ở ngoài biển, nhưng vùng có gió mạnh cấp bão đã vào sâu trong đất liền). Gió bão mạnh (trên cấp 10) có thể trải rộng trong một vùng có bán kính khoảng 50 km xung quanh tâm bão đối với một cơn bão nhỏ và có thể tới hơn 150 km đối với một cơn bão lớn. Khu vực có gió mạnh trên cấp 7 còn trải rộng hơn nữa, có thể cách tâm bão tới 500 km trong một cơn bão lớn. Chính vì vậy, ngoài thông tin về vị trí tâm bão và cường độ bão, cần phải theo dõi thông tin về phạm vi bán kính gió mạnh trong các bản tin dự báo bão.

Khi bão còn đang trong giai đoạn trưởng thành, ở trên biển thoáng và đứng yên hay ít di chuyển, tức là ảnh hưởng của môi trường xung quanh đối với cơn bão là cân bằng nên vùng gió mạnh xung quanh tâm bão có thể xem là tương đối tròn. Khi cơn bão di chuyển, chứng tỏ môi trường xung quanh đã có tác động không cân bằng tới nó, hoặc khi cơn bão bị ảnh hưởng của địa hình hay đang suy yếu, đặc biệt khi có sự kết hợp với một hệ thống thời tiết khác (ví dụ như không khí lạnh,…) thì nói chung vùng gió mạnh xung quanh tâm bão sẽ không còn tròn nữa và trở nên phức tạp.

Khi bão kết hợp với một hệ thống thời tiết khác, thì dù còn cách rất xa tâm bão gió đã rất mạnh, tiếp đến khi tâm bão đi qua, gió lại yếu dần đi một cách nhanh chóng. Nhiều người cho rằng bão đã qua và chủ quan trong phòng chống. Nhưng thực tế sau đó gió lại mạnh trở lại và đổi hướng. Nhiều người cho rằng bão quay trở lại. Cần phải hiểu đúng vấn đề này để tránh chủ quan trong phòng, chống bão.

*Tại sao gió trong bão lại mạnh nhất ở vùng gần tâm, ông có thể giải thích cụ thể hơn về vấn đề này ?

- Nếu đi từ ngoài vào trong một cơn bão thì đầu tiên sẽ gặp các dải mây mưa ở rìa ngoài của bão (đi vào vùng này tốc độ gió tăng dần lên) có phạm vi cách xa tâm bão hàng trăm kilômét. Những dải mây này chuyển động xoáy trôn ốc theo chiều ngược chiều kim đồng hồ, có độ rộng từ khoảng vài kilômét đến vài chục kilômét. Các dải mây này được tạo thành từ nhiều khối mây đối lưu phát triển mạnh, ở nhiều giai đoạn khác nhau và liên kết với nhau chặt chẽ, có sắp xếp, có tổ chức. Xen kẽ giữa các dải mây, mưa to kèm theo gió mạnh là những vùng gió không mạnh và mưa không nhiều theo từng đợt. Đây là đặc trưng thường thấy trong vùng chịu ảnh hưởng của bão, tạo cơ sở cho việc phòng, tránh trên thực tế.

Tiếp tục đi sâu vào bên trong sẽ bắt gặp một tường mây dày đặc gồm các đám mây đối lưu phát triển lên rất cao, có thể lên tới độ cao 15-17 km. Đi vào khu vực này tốc độ gió tăng lên đột ngột và đạt giá trị mạnh nhất trong bão. Mắt bão có thể to ra, thu hẹp lại hay nhân đôi lên và có thể tạo nên nhiều vòng thành mắt bão. Sự biến đổi của mắt bão và thành mắt bão gây nên các biến đổi về tốc độ gió và cường độ bão. Trong cùng là mắt bão, là một vùng tương đối lặng gió, quang mây. Do lực ly tâm làm không khí trong vùng trung tâm bão giãn ra nên mật độ không khí ở đây rất thấp và khí áp giảm xuống thấp nhất. Đường kính trung bình của mắt bão khoảng 30 - 60 km.

Khi ở trong khu vực mắt bão, người ta thường rất ngạc nhiên khi thấy gió và mưa đang xảy ra rất dữ dội lại đột nhiên ngừng hẳn, trời quang, mây tạnh. Nhưng ngay khi mắt bão đi qua, gió mạnh và mưa xuất hiện lại ngay, cũng đột ngột như trước khi mắt bão đi qua, nhưng với hướng gió ngược lại. Trong thực tế phải hết sức chú ý đến hiện tượng này vì dễ tạo tâm lý chủ quan khi cho rằng bão đã đi qua và không cần phòng, tránh.

*Xin trân trọng cảm ơn ông.

PV

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Tiếp sức học sinh vùng biên vươn lên bằng tri thức

Tiếp sức học sinh vùng biên vươn lên bằng tri thức

Lạng Sơn là tỉnh miền núi, biên giới còn nhiều khó khăn song những năm gần đây, các cấp Hội Khuyến học của tỉnh đã phát huy vai trò nòng cốt, chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành, đoàn thể triển khai hiệu quả phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập.

Mạnh dạn thay đổi, mở hướng sinh kế bền vững

Mạnh dạn thay đổi, mở hướng sinh kế bền vững

Từ sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên, người dân vùng núi Tam Đảo, tỉnh Phú Thọ đang từng bước thay đổi tư duy, mạnh dạn ứng dụng khoa học kỹ thuật, liên kết sản xuất và khai thác lợi thế bản địa.

Gieo mầm hy vọng cho trẻ nghèo vùng biên giới biển

Gieo mầm hy vọng cho trẻ nghèo vùng biên giới biển

Mặc dù đảm nhận nhiệm vụ không ít khó khăn trong công tác bảo vệ chủ quyền, an ninh khu vực biên giới biển, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long vẫn luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho công tác an sinh xã hội.

Về quê khởi nghiệp, làm giàu bằng tư duy mới

Về quê khởi nghiệp, làm giàu bằng tư duy mới

Tận dụng lợi thế về đất đai, điều kiện tự nhiên và nguồn nguyên liệu tại chỗ, nhiều thanh niên nông thôn tỉnh Gia Lai đang mạnh dạn đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, chủ động tìm kiếm thị trường để phát triển kinh tế ngay trên quê hương. 

Phú Thọ di dời 114 hộ dân khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở

Phú Thọ di dời 114 hộ dân khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở

Từ ngày 13 đến 15/9, do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới kết hợp với áp thấp nhiệt đới, trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đã xảy ra đợt mưa lớn trên diện rộng, một số nơi ghi nhận lượng mưa đặc biệt cao như Tân Pheo (308,4mm), Cao Răm (305,2mm), Lũng Vân (293,4mm)...

Mưa lớn gây sạt lở nhiều tuyến đường ở Lào Cai

Mưa lớn gây sạt lở nhiều tuyến đường ở Lào Cai

Theo báo cáo nhanh của Sở Nông nghiệp và Môi trường Lào Cai, mưa lớn từ đêm 14 đến ngày 15/9 tại một số địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã gây sạt lở tại nhiều vị trí trên các tuyến đường quốc lộ, đường tỉnh và đường địa phương.

Việt Nam - Lào phối hợp đấu tranh chống tội phạm ma túy

Việt Nam - Lào phối hợp đấu tranh chống tội phạm ma túy

Ngày 15/9, tỉnh Quảng Trị, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khăm Muồn và Công an tỉnh Khăm Muồn (Lào) tổ chức diễn tập liên hợp đánh bắt tội phạm mua bán, vận chuyển ma túy có vũ khí qua biên giới Việt Nam - Lào.

Bám cơ sở, phòng ngừa từ sớm, từ xa ở địa bàn biên giới

Bám cơ sở, phòng ngừa từ sớm, từ xa ở địa bàn biên giới

Thực hiện Kế hoạch số 116/KH-BCA, ngày 7/9/2026 của Văn phòng Bộ Công an về tổ chức kiểm tra đột xuất kết quả thực hiện các chỉ tiêu công tác Bộ Công an giao năm 2026, Đoàn kiểm tra của Bộ Công an đã có buổi làm việc với Công an phường Hà Tiên.

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thực hiện Đề án “Phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, Thái Nguyên đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn nhà thầu và các nội dung liên quan, bảo đảm đủ điều kiện khởi công các công trình theo kế hoạch và giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Ngày 14/9, nước trên các sông tại Quảng Trị đang rút, chính quyền các xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Trị huy động lực lượng, phương tiện phối hợp với người dân khẩn trương dọn dẹp bùn đất, rác thải, vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống.

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Bước vào năm học 2026-2027, trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm gia tăng do thời tiết giao mùa và học sinh tập trung đông, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch trong trường học, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền theo mùa.