Qua đó, góp phần tạo không khí thi đua, tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc cùng chung tay xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh.
Khi ý Đảng quyện lòng dân
Khánh Hòa hiện có 36 dân tộc thiểu số cùng sinh sống, với dân số hơn 293.000 người, chiếm 13,15% dân số toàn tỉnh. Trong đó, đồng bào dân tộc Chăm 106.222 người (chiếm 4,75%).
Nhiều ngày qua, những con đường thẳng tắp ở xã Thuận Nam đã rợp bóng cờ hoa, băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền hướng về Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam. Thuận Nam có tới 67% dân số là người Chăm. Tại các thôn, các khu dân cư, liên khu dân cư, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục, thể thao, giao lưu cộng đồng được diễn ra rất sôi nổi, thu hút đông đảo cán bộ, đoàn viên, hội viên, các chức sắc, chức việc và nhân dân tham gia. Đây cũng dịp để đồng bào trình diễn, trưng bày, quảng bá, giới thiệu sản phẩm làng nghề, sản phẩm OCOP của địa phương.
Bà Kiều Bảo Duyên, Trưởng thôn Văn Lâm 2 (xã Thuận Nam) cho biết, thôn có 396 hộ với 1.875 nhân khẩu. Đa số hộ dân của thôn chủ yếu sống bằng nghề sản xuất nông nghiệp, công nhân lao động, đời sống của đồng bào còn khó khăn. Song với sự quan tâm của Đảng, sự hỗ trợ đầu tư của Nhà nước, của tỉnh, tất cả hệ thống điện, đường, trường, trạm y tế trên địa bàn thôn đã được đầu tư bài bản, các thiết chế văn hóa được xây dựng, cơ bản đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của người dân. Những năm qua, trợ lực từ vốn vay chính sách đã giúp cho đồng bào có thêm điều kiện để tăng gia sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống. Năm 2026, toàn thôn chỉ còn 2 hộ nghèo, 3 hộ cận nghèo, nhưng 100% hộ gia đình đều có nhà ở kiên cố.
Thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở, Ban Quản lý thôn Văn Lâm 3 luôn tạo điều kiện để nhân dân tham gia hoạt động giám sát. Các hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật, như: Vận động nhân dân thực hiện tích hợp hồ sơ điện tử; ứng dụng VNeID; đăng ký tiêu chí “5 không - 3 sạch - 3 an toàn” thu hút toàn bộ người dân tham gia thực hiện. Đáng mừng là thôn đã thành lập được 4 tổ nhân dân tự quản về an ninh trật tự; các mô hình “Thôn không ma túy”, “Sáng - xanh - sạch - đẹp”..., đã phát huy được sức mạnh tổng hợp, góp phần cùng chung tay xây dựng nông thôn mới.
Y Mưm Phú Minh Mạng, chức sắc Hồi giáo Bà Ni (ở thôn Văn Lâm 3) phấn khởi cho biết, cuộc sống của đồng bào Chăm giờ đã thay đổi rất nhiều. Các mô hình sản xuất mới theo chuỗi giá trị như trồng nho, táo trong nhà màng; chăn nuôi dê, cừu vỗ béo… đang mang lại giá trị kinh tế, tạo thu nhập đáng kể cho người dân. Người trong độ tuổi lao động cũng có việc ổn định trong các khu công nghiệp trên địa bàn.
Đồng bào các dân tộc (Kinh, Chăm, Raglai…) luôn đoàn kết, đặt trọn niềm tin vào công cuộc đổi mới đất nước mà Đảng đã lựa chọn, luôn sống tốt đời - đẹp đạo. Các hủ tục lạc hậu đã được xóa bỏ, các giá trị văn hóa, phong tục truyền thống tốt đẹp được bảo tồn, phát huy và lan tỏa. Đồng bào luôn ra sức thi đua lao động sản xuất, hướng đến nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần xây dựng quê hương, đất nước ngày càng phồn thịnh, văn minh, giàu đẹp - Y Mưm Phú Minh Mạng chia sẻ.
Dồn lực để phát triển
Đồng chí Châu Thanh Hải, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy xã Thuận Nam cho biết, Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam có ý nghĩa chính trị, văn hóa, xã hội sâu sắc, nhằm ôn lại truyền thống vẻ vang của Mặt trận Tổ quốc, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Hưởng ứng ngày hội, những ngày qua 11 thôn trong xã đều tổ các hoạt động rất trang trọng, ấm áp nghĩa tình. Đặc biệt, các thôn còn tổ chức “Bữa cơm Đại đoàn kết”, tạo không gian gặp gỡ, giao lưu, thắt chặt hơn nữa tình làng, nghĩa xóm. Các hoạt động không chỉ tạo không khí vui tươi, phấn khởi mà còn góp phần gìn giữ, phát huy giá trị bản sắc văn hóa, tăng cường giao lưu, đoàn kết giữa đồng bào các dân tộc, các tôn giáo. Đây thực sự là ngày hội của toàn dân, nơi mỗi người cùng chia sẻ niềm vui, trách nhiệm và cùng chung sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình và đoàn kết.
Công tác đại đoàn kết dân tộc là đường lối chiến lược xuyên suốt của Đảng và Nhà nước ta, đóng vai trò quyết định đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Là địa phương có đông đồng bào Chăm sinh sống, thời gian qua Đảng ủy xã Thuận Nam đã cụ thể hóa các nghị quyết của Đảng, lấy nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân làm mục tiêu.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Thuận Nam cũng xác định trọng tâm là phát triển nông nghiệp theo hướng hiệu quả, bền vững; khai thác tiềm năng công nghiệp, năng lượng tái tạo, dịch vụ và kinh tế số gắn với đào tạo nghề, giải quyết việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, nhất là lao động trẻ. Cùng với đó, xã chú trọng đầu tư hạ tầng thiết yếu, thực hiện tốt chính sách an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế; phát huy vai trò người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo trong tuyên truyền, vận động, tạo sự đồng thuận và thống nhất cao trong nhân dân.
Bí thư Đảng ủy xã Thuận Nam Châu Thanh Hải nhấn mạnh: Quan điểm xuyên suốt của chính quyền xã là mọi người dân, không phân biệt dân tộc, tôn giáo…, đều được tôn trọng, bình đẳng. Đảng ủy, HĐND, UBND luôn quan tâm, tạo mọi điều kiện để đồng bào cùng phát triển và thụ hưởng thành quả phát triển, quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau.
Đồng bào Chăm có một kho tàng di sản văn hóa truyền thống rất đặc trưng. Để mạch nguồn di sản văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, lan tỏa giá trị, góp phần nâng cao hơn nữa đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào, Đảng ủy và chính quyền xã Thuận Nam luôn tạo điều kiện để người dân thực hành, gìn giữ các giá trị văn hóa, tín ngưỡng tốt đẹp. Đồng thời, xã chú trọng thành lập, duy trì các câu lạc bộ văn hóa, văn nghệ Chăm; tổ chức truyền dạy nhạc cụ dân tộc Chăm cho thanh thiếu niên, phát huy vai trò của nghệ nhân, người cao tuổi trong trao truyền di sản.
Chính quyền xã mong muốn văn hóa không chỉ được gìn giữ như một di sản, mà phải thực sự sống trong đời sống hôm nay, trở thành sức mạnh tinh thần và nguồn lực để góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của đồng bào. Muốn làm được điều đó, địa phương xác định gắn bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế, quảng bá bản sắc văn hóa Chăm, phát triển du lịch văn hóa, giới thiệu sản phẩm truyền thống, ẩm thực và từng bước ứng dụng công nghệ số để lưu giữ, lan tỏa các giá trị di sản.
Sinh thời Bác Hồ đã dạy: “Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết. Thành công, thành công, đại thành công”. Thực hiện lời dạy của Người, thời gian qua xã Thuận Nam luôn chú trọng phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết tôn giáo; tạo cầu nối vững chắc giữa Đảng, chính quyền với nhân dân; thực hiện tốt việc lắng nghe, tập hợp, phản ánh tâm tư, nguyện vọng, kiến nghị chính đáng của nhân dân, góp phần tạo sự đồng thuận cao trong xã hội.
Bí thư Đảng ủy xã Thuận Nam chia sẻ, để chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành sự đồng thuận và hành động cụ thể, vai trò nòng cốt của Mặt trận Tổ quốc cần được tiếp tục phát huy, đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động, hướng mạnh về cơ sở, khu dân cư; phát huy vai trò của các vị chức sắc, chức việc, tôn giáo, người có uy tín trong đồng bào để tuyên truyền, vận động nhân dân cùng thắt chặt tình đoàn kết, tích cực tham gia các phong trào thi đua yêu nước.
Khi ý Đảng hòa quyện với lòng dân, đồng bào các dân tộc, các tôn giáo cùng phát huy các giá trị tốt đẹp, cùng đoàn kết, đồng lòng và chung sức hành động… sẽ là nguồn lực quan trọng để xã Thuận Nam nói riêng và toàn tỉnh Khánh Hòa nói chung thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đã đề ra; quyết tâm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh, nghĩa tình, nhân dân ngày càng có mức sống cao, hiền hòa và hạnh phúc.
Tên gọi khác: Chàm, Chiêm, Chiêm Thành, Chăm Pa, Hời...
Nhóm địa phương: Chăm Hroi, Chăm Poổng, Chà Và Ku, Chăm Châu Ðốc.
Dân số: 161.729 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).
Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Malayô - Polynéxia (ngữ hệ Nam Ðảo).
Lịch sử: Dân tộc Chăm vốn sinh tụ ở duyên hải miền Trung Việt Nam từ rất lâu đời, đã từng kiến tạo nên một nền văn hoá rực rỡ với ảnh hưởng sâu sắc của văn hoá Ấn Ðộ. Ngay từ những thế kỉ thứ XVII, người Chăm đã từng xây dựng nên vương quốc Chăm pa. Hiện tại cư dân gồm có hai bộ phận chính: Bộ phận cư trú ở Ninh Thuận và Bình Thuận chủ yếu theo đạo Bà la môn (một bộ phận nhỏ người Chăm ở đây theo đạo Islam truyền thống gọi là người Chăm Bà ni). Bộ phận cư trú ở một số địa phương thuộc các tỉnh Châu Ðốc, Tây Ninh, An Giang, Ðồng Nai và thành phố Hồ Chí Minh theo đạo Islam (Hồi giáo) mới.
Hoạt động sản xuất: Người Chăm có truyền thống nông nghiệp ruộng nước, giỏi làm thuỷ lợi và làm vườn trồng cây ăn trái. Bên cạnh việc làm ruộng nước vẫn tồn tại loại hình ruộng khô một vụ trên sườn núi. Bộ phận người Chăm ở Nam Bộ lại sinh sống chủ yếu bằng nghề chài lưới, dệt thủ công và buôn bán nhỏ, nghề nông chỉ là thứ yếu.
Nghề thủ công phát triển ở vùng Chăm nổi tiếng là dệt lụa tơ tằm và nghề gốm nặn tay, nung trên các lò lộ thiên. Việc buôn bán với các dân tộc láng giềng đã xuất hiện từ xưa. Vùng duyên hải miền Trung đã từng là nơi hoạt động của những đội hải thuyền nổi tiếng trong lịch sử.
Ăn: Người Chăm ăn cơm, gạo được nấu trong những nồi đất nung lớn, nhỏ. Thức ăn gồm cá, thịt, rau củ, do săn bắt, hái lượm và chăn nuôi, trồng trọt đem lại. Thức uống có rượu cần và rượu gạo. Tục ăn trầu cau rất phổ biến trong sinh hoạt và trong các lễ nghi phong tục cổ truyền.
Mặc: Nam nữ đều quấn váy tấm. Ðàn ông mặc áo cánh ngắn xẻ ngực cài khuy. Ðàn bà mặc áo dài chui đầu. Màu chủ đạo trên y phục là màu trắng của vải sợi bông. Ngày nay, trong sinh hoạt hằng ngày, người Chăm ăn mặc như người Việt ở miền Trung, chỉ có chiếc áo dài chui đầu là còn thấy xuất hiện trong giới nữ cao niên.
Ở: Người Chăm cư trú tại Ninh Thuận, Bình Thuận, ở nhà đất (nhà trệt). Mỗi gia đình có những ngôi nhà được xây cất gần nhau theo một trật tự gồm: nhà khách, nhà của cha mẹ và các con nhỏ tuổi, nhà của các cô gái đã lập gia đình, nhà bếp và nhà tục trong đó có kho thóc, buồng tân hôn và là chỗ ở của vợ chồng cô gái út.
Phương tiện vận chuyển: Chủ yếu và thường xuyên vẫn là cái gùi cõng trên lưng. Cư dân Chăm cũng là những người thợ đóng thuyền có kỹ thuật cao để hoạt động trên sông và biển. Họ làm ra những chiếc xe bò kéo, trâu kéo có trọng tải khá lớn để vận chuyển trên bộ.
Quan hệ xã hội: Gia đình người Chăm mang truyền thống mẫu hệ, mặc dù xã hội Chăm trước đây là xã hội đẳng cấp, phong kiến. Ở những vùng theo Hồi giáo Islam, tuy gia đình đã chuyển sang phụ hệ, vai trò nam giới được đề cao, nhưng những tập quán mẫu hệ vẫn tồn tại khá đậm nét trong quan hệ gia đình, dòng họ với việc thờ cúng tổ tiên. Cư dân Chăm vốn được phân thành hai thị tộc: Cau và Dừa như hai hệ dòng Niê và Mlô ở dân tộc Ê đê. Về sau thị tộc Cau biến thành tầng lớp của những người bình dân, trong khi thị tộc Dừa trở thành tầng lớp của quý tộc và tăng lữ. Dưới thị tộc là các dòng họ theo huyết hệ mẹ, đứng đầu là một người đàn bà thuộc dòng con út. Mỗi dòng họ lại có nhiều chi họ. Xã hội cổ truyền Chăm được phân thành các đẳng cấp như xã hội Ấn Ðộ cổ đại. Họ có những vùng cư trú riêng và có những ngăn cách rõ rệt: không được thiết lập quan hệ hôn nhân, không sống cùng một xóm, không ăn cùng một mâm...
Cưới xin: Phụ nữ chủ động trong quan hệ luyến ái. Hôn nhân cư trú phía nhà vợ, con sinh ra đều theo họ mẹ. Sính lễ do nhà gái lo liệu. Gia đình một vợ một chồng là nguyên tắc trong hôn nhân.
Ma chay: Người Chăm có hai hình thức đưa người chết về thế giới bên kia là thổ táng và hoả táng. Nhóm cư dân theo đạo Bà la môn thường hoả táng theo giáo luật, còn các nhóm cư dân khác thì thổ táng. Những người trong cùng một dòng họ thì được chôn cất cùng một nơi theo huyết hệ mẹ.
Nhà mới: Người Chăm ở Ninh Thuận, Bình Thuận khi dựng nhà mới phải thực hiện một số nghi lễ cúng thần như: cúng Thổ thần để đốn gỗ tại rừng. Khi gỗ vận chuyển về làng phải làm lễ đón cây. Lễ phạt mộc được tổ chức để khởi công cho việc xây cất ngôi nhà.
Lễ tết: Người ta thực hiện nhiều nghi lễ nông nghiệp trong một chu kỳ năm như: lễ khai mương đắp đập, lễ hạ điền, lễ mừng lúa con, lễ mừng lúa ra đòng. Nhưng lễ lớn nhất vẫn là lễ Bon katê được tổ chức linh đình tại các đền tháp vào giữa tháng mười âm lịch.
Lịch: Người Chăm có nông lịch cổ truyền tính theo lịch âm.
Học: Dân tộc Chăm có chữ từ rất sớm. Hiện tồn tại nhiều bia kí, kinh bằng chữ Chăm. Chữ Chăm được sáng tạo dựa vào hệ thống văn tự Sascrit, nhưng việc sử dụng chữ này còn rất hạn hẹp trong tầng lớp tăng lữ và quý tộc xưa. Việc học hành, truyền nghề, vẫn chủ yếu là truyền khẩu và bắt chước, làm theo.
Văn nghệ: Nhạc cụ Chăm nổi bật có trống mặt da Paranưng, trống vỗ, kèn xaranai. Nền dân ca - nhạc cổ Chăm đã để lại nhiều ảnh hưởng đến dân ca - nhạc cổ của người Việt ở miền Trung như trống cơm, nhạc nam ai, ca hò Huế... Dân vũ Chăm được thấy trong các ngày hội Bon katê diễn ra tại các đền tháp.
Chơi: Trẻ em thích đánh cù và thả diều, đánh trận giả, thi cướp cờ, chơi trò bịt mắt bắt dê.
Theo cema.gov.vn
Nhóm địa phương: Rai (ở Hàm Tân - Bình Thuận), Hoang, La Oang (Ðức Trọng - Lâm Ðồng)...
Dân số: 122.245 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).
Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Malayô - Pôlynêxia (ngữ hệ Nam Ðảo). Do có sự tiếp xúc với các dân tộc khác quanh vùng nên ở người Ra Glai đã xuất hiện tượng song ngữ và đa ngữ. Tiếng phổ thông hiện giữ một vai trò quan trọng, là ngôn ngữ giao tiếp của người dân nơi đây với những dân tộc cận cư khác.
Lịch sử: Người Ra Glai đã sinh sống lâu đời ở vùng miền Nam Trung bộ.
Hoạt động sản xuất: Nghề làm rẫy luôn chi phối các hoạt động kinh tế khác. Trên rẫy đồng bào trỉa cả lúa, bắp, đậu, bầu bí và cây ăn trái. Rẫy được phát bằng chà gạc, rựa hoặc rìu. Cư dân sử dụng đoạn gỗ ngắn, nhọn đầu để trỉa giống, làm cỏ rẫy bằng chiếc cào nhỏ và thu hoạch lúa bằng tay... Rèn và đan lát là hai nghề thủ công khá phát triển... Chăn nuôi phổ biến với các đàn gia súc, gia cầm gồm trâu, lợn, gà, vịt... Ngày nay cư dân đã biết trồng cấy lúa nước.
Có nhiều cách chế thóc thành gạo: xay, cối giã gạo bằng chân, cối giã gạo bằng sức nước, cối giã gạo bằng chày, tay... Người Ra Glai cũng như các dân tộc Tây Nguyên phổ biến giã gạo bằng chày tay.
Cồng chiêng là nhạc cụ rất phổ biến ở Tây Nguyên và các tỉnh miền Trung. Nam nữ, người già, người trẻ Ra Glai đều say sưa chơi và thưởng thức tiếng cồng chiêng trong các đêm hội.
Ðàn môi là một loại nhạc cụ truyền thống của người Ra Glai, các bộ phận của đàn được làm bằng các chất liệu khác nhau: nhôm, lá đồng, tre, dây đàn, sáp ong. Khi thổi tay phải giữ bệ đàn, thân đàn cho vào môi ngậm, ngón tay trỏ của tay trái gầy vào đầu nốt nhạc.
Ăn: Sáng và chiều là hai bữa ăn chính. Cơm trưa thường được mang lên rẫy. Canh nấu lẫn thịt, cá và các loại rau là món ăn được ưa thích. Ðồ uống gồm nước lã đựng trong vỏ bầu khô và rượu cần. Thuốc lá tự thái, quấn trong vỏ bắp ngô được dùng phổ biến trong các gia đình.
Mặc: Rất khó tìm thấy y phục truyền thống của người Ra Glai. Ngày nay, đàn ông thì mặc quần âu và áo sơ mi, đàn bà mặc váy hoặc quần với áo bà ba. Thời xa xưa, đàn ông nơi đây ở trần, đóng một loại khố đơn giản, không có hoa văn trang trí. Những ngày lễ hội truyền thống, phụ nữ mặc áo dài, phía trên được ghép thành những ô vuông màu đỏ trắng xen kẽ nhau.
Ở: Người Ra Glai ở trong vùng núi và thung lũng có độ cao từ 500-1000m, tập trung ở các huyện Ninh Sơn (Ninh Thuận), Bắc Bình (Bình Thuận) và một số nơi thuộc Phú Yên, Khánh Hòa, Lâm Ðồng. Trước đây, họ ở nhà sàn. Hiện nay, nhà đất đã khá phổ biến. Những căn nhà thường có dạng hình vuông, chỉ rộng chừng 12-14m2. Một vài nhà lớn hơn, có hình chữ nhật. Kỹ thuật lắp ghép rất đơn sơ, chủ yếu sử dụng chạc cây và dây buộc. Mái lợp bằng tranh hoặc lá mây. Vách được che bằng phên đan hay sử dụng đất trát.
Phương tiện vận chuyển: Như các dân tộc khác trên Trường Sơn - Tây Nguyên, phương tiện vận chuyển của người Ra Glai là gùi. Gùi được đan đơn giản, không hoa văn trang trí. Gùi có các kích cỡ khác nhau, phù hợp với đôi vai của từng người và từng công việc cụ thể.
Quan hệ xã hội: Mỗi làng là nơi sinh sống của nhiều dòng họ. Trong những trường hợp cần thiết "Hội đồng già làng" hình thành dựa trên sự thừa nhận của mọi thành viên trong làng. Mỗi đơn vị cư trú đều có một người đứng đầu, là người có công tìm đất lập làng. Khi nhiều làng cùng sinh tụ trên một vùng rừng núi thì ở đó có một người là chủ núi bên cạnh các chủ làng... Tầng lớp thày cúng cũng đã hình thành. Tuy nhiên, mọi quan hệ xã hội của người Ra Glai trước kia và hiện nay đều chịu sự chi phối của chế gia đình mẫu hệ.
Cưới xin: Tình yêu của trai gái trước hôn nhân được người Ra Glai tôn trọng. Việc cưới xin phải trải qua nhiều bước, nhiều thủ tục khá phức tạp. Lễ cưới được tiến hành cả ở hai bên gia đình: nhà gái trước, nhà trai sau. Quan trọng nhất trong lễ cưới là nghi thức trải chiếu cho cô dâu, chú rể. Cô dâu, chú rể ngồi trên chiếu này để hai ông cậu của hai bên cúng trình với tổ tiên, thần linh về việc cưới xin. Cũng chính trên chiếc chiếu này, họ ăn chung bữa cơm đầu tiên trước sự chứng kiến của hai họ. Sau lễ cưới, việc cư trú bên vợ đang còn phổ biến.
Sinh đẻ: Trước và sau khi sinh nở, phụ nữ Ra Glai kiêng một số thức ăn, không nói tên một vài loài thú và tránh làm những công việc nặng nhọc. Họ được chồng dựng cho một căn nhà nhỏ ở bìa rừng để sinh đẻ. Họ đẻ ngồi và tự mình giải quyết các công việc khi sinh. Một số nơi, sản phụ được sự giúp đỡ của một người đàn bà giàu kinh nghiệm. Khi sinh xong, người mẹ bế con về nhà và khoảng 7 ngày sau họ tiếp tục làm các công việc như bình thường. Ngày nay, phụ nữ nơi đây đã đến sinh đẻ ở trạm xá, với sự giúp đỡ của các nữ hộ sinh.
Ma chay: Người chết được quấn trong vải hoặc quần áo cũ rồi đặt trong quan tài bằng thân cây rỗng hay quấn bằng vỏ cây là tuỳ theo mức giàu nghèo của gia đình. Người chết được chôn trên rẫy hoặc trong rừng, đầu hướng về phía tây. Khi có đủ điều kiện về kinh tế người ta làm lễ bỏ mả, dựng nhà mồ cho người chết. Quanh nhà mồ được trồng các loại cây như: chuối, mía, dứa và khoai môn. Trên đỉnh nhà mồ còn có hình chiếc thuyền và những chú chim bông lau. Vật dụng thuộc về người chết được phá hỏng, đặt quanh nhà và trong nhà mồ.
Thờ cúng: Người Ra Glai cho rằng có một thế giới thần linh bao quanh và vượt ra ngoài hiểu biết của họ. Các vị thần đều có thể bớt gây tai họa hay trợ giúp họ nếu được cúng tế và thỉnh cầu. Vong linh người chết là lực lượng siêu nhiên gây cho họ nhiều sợ hãi nhất. Cư dân còn tin vào sự linh hoá của các loại thú vật... Vì vậy, hàng năm thường xuyên diễn ra các nghi lễ cúng bái với việc hiến tế để mong thần linh giúp đỡ. Việc cúng tế này đã có sự tham gia của lớp thầy cúng, họ đang dần tách khỏi lao động và coi cúng bái như một nghề nghiệp chính thức.
Lễ tết: Theo chu kỳ sản xuất, người Ra Glai thường tiến hành các nghi lễ khi chọn rẫy, phát và đốt rẫy, gieo trỉa và thu hoạch. Theo chu kỳ đời người, đó là các lễ tiết khi sinh nở, lúc ốm đau, rồi cưới xin, ma chay... Những nghi lễ lớn trong năm thường tập trung vào khoảng tháng 1-2 dương lịch, khi đã thu hoạch rẫy, gồm cả lễ mừng thu hoạch, cưới xin và lễ bỏ mả. Ðây chính là những ngày tết của cư dân vùng này.
Văn nghệ: Ðó là những truyện cổ tích, thần thoại, những làn điệu dân ca, những câu tục ngữ, ca dao... thể hiện tâm tư, tình cảm của cư dân. Ðó cúng còn là bộ nhạc cụ khá phong phú của người Ra Glai. Bộ chiêng đồng đầy đủ với 12 chiếc. Tuy nhiên, có thể sử dụng 4, 6, 7 hay 9 chiếc. Khèn bầu, khèn môi, đàn ống tre khá phổ biến. Người Ra Glai cũng là cư dân biết sử dụng những thanh đá kêu, ghép thành bộ thường gọi là đàn đá, đánh thay chiêng, khá độc đáo và lý thú.
Theo cema.gov.vn