Sau hơn một năm triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về "đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", Phú Thọ đang từng bước đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển mới. Từ chính quyền số, cải cách hành chính, kinh tế số đến triển khai Đề án 06 của Chính phủ, nhiều kết quả bước đầu đã tạo chuyển biến rõ nét. Tuy nhiên, để chuyển đổi số trở thành nền tảng tăng trưởng nhanh, bền vững, Phú Thọ cần tháo gỡ các điểm nghẽn về hạ tầng, nhân lực và cơ chế.
Chuyển đổi số lan tỏa tới cơ sở
Chuyển đổi số ở Phú Thọ không chỉ được triển khai ở cấp tỉnh mà đang từng bước lan tỏa đến cơ sở, nhất là các địa bàn miền núi, nông thôn.
Xã Long Cốc được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Long Cốc, Tam Thanh và Vinh Tiền cũ. Địa phương là xã miền núi, dân cư phân tán, tỷ lệ hộ nghèo cao, hạ tầng còn nhiều khó khăn. Trong điều kiện đó, địa phương xác định chuyển đổi số và triển khai Đề án 06 của Chính phủ là giải pháp quan trọng để đổi mới quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Ngay sau khi sáp nhập, xã Long Cốc tập trung kiện toàn hệ thống làm việc trên môi trường số. Toàn bộ cơ quan, đơn vị, cán bộ, công chức được cấp tài khoản trên hệ thống quản lý văn bản và điều hành. Văn bản được số hóa, hơn 80% văn bản được xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử. Việc cấp chữ ký số, thư điện tử công vụ cũng được triển khai đồng bộ, góp phần thay đổi phương thức chỉ đạo, điều hành của chính quyền cơ sở. Chuyển biến rõ nhất thể hiện trong cải cách hành chính. Năm 2025, Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Long Cốc tiếp nhận hơn 1.400 hồ sơ; trong đó, trên 90% hồ sơ được nộp trực tuyến. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn và trước hạn đạt khoảng 99%; toàn bộ hồ sơ được số hóa. Thanh toán trực tuyến đạt gần 94%, góp phần hình thành thói quen sử dụng dịch vụ số, giao dịch không dùng tiền mặt trong người dân.
Cùng với cải cách hành chính, Đề án 06 được địa phương triển khai quyết liệt. Dữ liệu dân cư được làm sạch thường xuyên; tỷ lệ cấp căn cước đạt trên 97%; hơn 87% công dân được cấp tài khoản định danh điện tử và trên 91% đã kích hoạt thành công. Nổi bật trong cách làm của Long Cốc là lựa chọn thôn Đồng Khoai (nơi có đông đồng bào dân tộc Dao sinh sống, điều kiện kinh tế còn nhiều khó khăn) làm mô hình điểm về chuyển đổi số. Lực lượng Công an xã trực tiếp hỗ trợ người dân mua SIM điện thoại, đưa người già yếu đi làm căn cước và định danh điện tử. Đến nay, thôn Đồng Khoai đã hoàn thành 100% việc cấp căn cước, định danh điện tử và tích hợp nhiều tiện ích số, tạo mô hình để nhân rộng trên địa bàn. Chuyển đổi số đã đi vào các lĩnh vực thiết thực của đời sống. Hồ sơ đất đai, hộ tịch, bệnh án điện tử, giáo án điện tử được triển khai đồng bộ; trợ cấp xã hội được chi trả qua tài khoản. Nhiều homestay, cơ sở kinh doanh sử dụng mạng xã hội, mã QR, thanh toán không dùng tiền mặt để quảng bá sản phẩm, phục vụ khách hàng và mở rộng thị trường. Long Cốc đang ứng dụng hệ thống thông tin địa lý phục vụ quản lý không gian, phát triển kinh tế gắn với du lịch xanh và vùng chè đặc sản.
Tại xã Lâm Thao, chuyển đổi số gắn với hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công. Các thủ tục hành chính được công khai trên môi trường điện tử; người dân được hướng dẫn nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng VNeID. Các tổ công nghệ số cộng đồng tiếp tục là cầu nối, giúp người dân chủ động sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ Nguyễn Minh Tường, điểm cốt lõi trong triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW là chuyển đổi số không còn là nhiệm vụ riêng của ngành công nghệ thông tin, mà đã trở thành nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị. Mục tiêu là nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, cải thiện chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và tạo động lực tăng trưởng mới.
Thời gian qua, Phú Thọ đã đưa vào vận hành hệ thống quản trị, điều hành tăng trưởng theo thời gian thực trên nền tảng dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống", tích hợp trí tuệ nhân tạo để phân tích, dự báo, hỗ trợ điều hành và đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư. Mạng cáp quang đã phủ 100% xã, phường; 4G duy trì rộng khắp; 5G từng bước mở rộng tại các đô thị, khu công nghiệp. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành được đẩy mạnh. Trong cải cách hành chính, phần lớn hồ sơ đã được tiếp nhận, xử lý trên môi trường điện tử; văn bản điện tử, chữ ký số, thanh toán trực tuyến ngày càng phổ biến.
Tháo gỡ điểm nghẽn, kiến tạo giá trị mới
Bên cạnh kết quả đạt được, quá trình phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Phú Thọ vẫn còn khó khăn. Một số cơ chế, chính sách đang trong quá trình hoàn thiện nên chưa tạo được tác động mạnh. Hạ tầng công nghệ thông tin ở một số địa phương chưa đồng bộ; thiết bị còn thiếu hoặc cấu hình thấp; chất lượng đường truyền tại vùng sâu, vùng xa có thời điểm chưa ổn định. Nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin còn thiếu. Năng lực chuyển đổi số giữa các địa phương chưa đồng đều. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn về vốn, nhân lực, khả năng tiếp cận công nghệ; hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đã hình thành nhưng quy mô còn khiêm tốn.
Nhiều địa phương, nhất là tại các xã miền núi như Long Cốc, Xuân Đài, Đà Bắc, Pà Cò…, việc triển khai chuyển đổi số còn gặp trở ngại do tỷ lệ người cao tuổi, đồng bào dân tộc thiểu số còn hạn chế về kỹ năng số. Một bộ phận người dân chưa có điện thoại thông minh hoặc đi làm ăn xa khiến việc cấp, kích hoạt định danh điện tử và sử dụng dịch vụ công trực tuyến cần nhiều thời gian, sự kiên trì và cách làm phù hợp.
Ông Nguyễn Hoàng Trung, Bí thư Đảng ủy xã Long Cốc chia sẻ, ở địa phương, chuyển đổi số bắt đầu từ những việc rất gần gũi với người dân. Cán bộ xã không quản ngại đường xa, đến từng ngõ, gõ từng nhà, hỗ trợ người không thể đi lại làm căn cước công dân; hướng dẫn người cao tuổi, trẻ nhỏ sử dụng VNeID, cập nhật giấy tờ. Từ những việc làm thiết thực ấy, chuyển đổi số đang từng bước lan tỏa đến từng gia đình, người dân trên địa bàn.
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Phú Thọ Nguyễn Minh Tường, thời gian tới, Phú Thọ chuyển mạnh từ tư duy "triển khai nhiệm vụ" sang "kiến tạo giá trị", lấy hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội, cải cách hành chính và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo. Tỉnh sẽ hoàn thiện cơ chế, chính sách; phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; mở rộng hạ tầng số; xây dựng kho dữ liệu tỉnh và nhân rộng các mô hình như tổ công nghệ số cộng đồng, Chợ số - Nông thôn số, Đại sứ số.
Tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026 triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ Phạm Đại Dương yêu cầu, các cấp, ngành coi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị; triển khai theo nguyên tắc "6 rõ", lấy hiệu quả thực chất làm thước đo. Bí thư Tỉnh ủy Phú Thọ yêu cầu triển khai quyết liệt Chiến dịch 90 ngày xây dựng và hoàn thiện Kho dữ liệu tỉnh; chuẩn hóa, làm sạch, cập nhật và kết nối dữ liệu theo yêu cầu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Kết quả thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW sẽ là tiêu chí quan trọng trong đánh giá tập thể, người đứng đầu; các mô hình hiệu quả được nhân rộng, các trường hợp triển khai chậm, hình thức sẽ bị xem xét, xử lý.
Từ những kết quả bước đầu cùng quyết tâm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nhân lực và đổi mới sáng tạo, Phú Thọ đang từng bước tạo dựng nền tảng để khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trở thành động lực tăng trưởng mới, phục vụ tốt hơn người dân, doanh nghiệp và hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới./.
