Chuyện về rừng chè cổ thụ với những cây chè có đường kính hơn 1m ở Yên Bái

Chuyện về rừng chè cổ thụ với những cây chè có đường kính hơn 1m ở Yên Bái
Tối qua, trong lúc ngồi tán chuyện tào lao, một anh bạn làm nghề sơn tràng (nghề khai thác gỗ) bảo: "Nghe đâu Công ty Thịnh Đạt Xanh có địa chỉ tại thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái đang khảo sát để lập Dự án xây dựng nhà máy chế biến chè cao cấp xuất khẩu sang các thị trường Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc, Ấn Độ và Đài Loan (Trung Quốc)… mà vùng nguyên liệu được cung cấp được nhắm tới chính từ những cây chè shan tuyết hàng trăm năm tuổi ở xã Sùng Đô huyện Văn Chấn".

Giật mình tôi rút điện thoại ra gọi cho Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Văn Chấn ông Nguyễn Văn Toản mới vỡ lẽ, rừng chè ấy được biết đến khoảng hai chục năm rồi, nhưng do đường xá xa xôi đi lại khó khăn... nên rất khó để thu hút đầu tư vì vậy đến nay chưa được cơ quan chức năng thực sự quan tâm tới. Và hiện cũng chưa có nhà đầu tư nào tới làm việc với huyện Văn Chấn ngỏ lời đầu tư để khai thác tiềm năng của vùng chè này cả. Ông Toản còn nói thêm, ngay như cả vùng chè cổ thụ Suối Giàng nổi tiếng từ lâu, giao thông thuận lợi... thế mà cả tỉnh này còn đang loay hoay tìm hướng đi sao cho đạt được hiệu quả cao huống hồ... 

Cây chè cổ thụ tại xã Sùng Đô. Ảnh: TTXVN phát
Cây chè cổ thụ tại xã Sùng Đô. Ảnh: TTXVN phát

Còn ông Nông Ích Chấn, Phó chủ tịch UBND huyện Văn Chấn khẳng định, vùng chè shan cổ thụ nổi tiếng Suối Giàng và vùng chè shan cổ thụ ở xã Sùng Đô cùng nằm trên dãy núi Hoàng Liên Sơn hùng vĩ với độ cao từ 1.500- 1.700m.  Địa điểm của những cây chè cổ thụ này là ở 2 thôn Làng Mảnh và Giàng Pằng của xã Sùng Đô, phía bên kia giáp với khu bảo tồn thiên nhiên Nà Hẩu thuộc xã Nà Hẩu huyện Văn Yên của tỉnh Yên Bái. Hiện nay, do địa hình núi non hiểm trở, giao thông đi lại rất khó khăn nên UBND huyện Văn Chấn cũng mới chỉ đưa ra ý kiến để xem xét nhằm tìm hướng khai thác vùng chè cổ thụ đầy tiềm năng này.

Cũng theo ông Chấn, hiện chưa có một cơ quan chức năng nào của Yên Bái tiến hành khảo sát, điều tra vùng chè cổ thụ Sùng Đô có tổng diện tích là bao nhiêu, được phân bố trên độ cao nào, giống chè gì, có bao nhiêu cây chè cổ thụ từ 0,8- 1,2m, tuổi đời của chúng là bao nhiêu, chất lượng và giá trị kinh tế như thế nào?.

Tuy nhiên, có thể khẳng định đây là vùng chè đặc biệt quý hiếm chưa từng có ở Việt Nam và trên thế giới, với những cây chè to hai người ôm chưa kín gốc, địa y và rêu phong suốt từ gốc lên tới ngọn, có cành chè đường kính tới 20 cm, búp to, trắng bằng ngón tay lông tơ phủ dày như tuyết phủ…, điều đó nói nên giá trị của rừng chè đã tồn tại hàng trăm năm trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt của núi cao.

Theo thông tin mà chúng tôi có được, vùng chè tại xã Suối Giàng của huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái có hàng chục nghìn cây chè cổ thụ (hơn 100 tuổi); trong đó, có những cây chè trên 300 năm tuổi được xếp vào 1 trong 6 cây chè thuỷ tổ của thế giới với đường kính người ôm không xuể, thì những cây chè cổ thụ có đường kính từ  1 đến 1,2 m tại hai thôn Làng Mảnh và Giàng Pằng của xã Sùng Đô lẽ nào lại không được xếp vào diện Những cây chè thủy tổ của thế giới.

Chè Shan tuyết vùng cao tập trung ở huyện Trạm Tấu, Mù Cang Chải và các xã vùng cao huyện Văn Chấn, Trấn Yên. Ảnh: nhanong.com.vn
Chè Shan tuyết vùng cao tập trung ở huyện Trạm Tấu, Mù Cang Chải và các xã vùng cao huyện Văn Chấn, Trấn Yên. Ảnh: nhanong.com.vn
Chưa có số liệu thống kê đầy đủ, nhưng theo những người dân ở đây thì những cây chè cổ thụ gốc to từ 1 - 2 người ôm, đường kính gốc từ 0,8 - 1,2m có khoảng 30 - 40 cây, còn những cây có đường kính từ 20 - 30 cm thì không thể nào đếm xuể và được phân bố trên diện tích khoảng hơn 70 ha. Nhiều cây chè cổ thụ cao hơn 10 m, tán rộng 17 - 20 người trèo lên ngồi không kín tán. Đây là giống chè shan, do nằm trên độ cao trên 1.500 m, nên búp rất to trên búp chè lông tơ trắng dày như tuyết phủ nên còn được gọi là chè shan tuyết.

Đặc biệt hơn, đến thời điểm này cây chè shan tuyết cổ thụ tại xã Sùng Đô là cây chè có đường kính to nhất vừa được tìm thấy trong quần thể những cây chè cổ thụ  hàng trăm năm tuổi của nước ta.

Vào cuối thập niên 60 của thế kỷ trước được phát hiện ra, vùng chè cổ thụ Suối Giàng nay đã trở thành thương hiệu nổi tiếng của cây chè vùng cao Yên Bái. Riêng vùng chè cổ thụ Sùng Đô mặc dù được biết đến từ vài chục năm nay, người dân đã thu hái nhưng cũng chỉ để làm chè vàng, hoặc bán cho các cơ sở chế biến chè xanh dưới vùng thấp nhưng không đáng kể. Cũng chính vì thế mà vùng chè cổ thụ Sùng Đô dường như mấy chục năm qua bị lãng quên trong mây mù và sương giá.

Một vùng chè cổ thụ vô cùng quý hiếm mọc hoang dại chưa hề bị tác động bởi con người đã bị lãng quên từ nhiều năm mới được phát lộ, nghe như những câu chuyện cổ tích giữa thời buổi kinh tế thị trường đầy năng động hiện nay. Hy vọng cây chè Sùng Đô sẽ được các cơ quan chức năng quan tâm để bảo tồn và đầu tư khai thác các tiềm năng như: du lịch, chế biến chè... để không thua kém cây chè cổ thụ  nổi tiếng Suối Giàng.
Đức Tưởng

Có thể bạn quan tâm

Lâm Đồng đã di dời 22 hộ dân ra khỏi vùng sạt lở

Lâm Đồng đã di dời 22 hộ dân ra khỏi vùng sạt lở

Ngày 22/9, UBND xã Đam Rông 4 (Lâm Đồng) cho biết đã hoàn tất việc vận động, tổ chức di dời 22 hộ dân với 125 nhân khẩu ra khỏi các khu vực xảy ra sạt lở tại khu dân cư K’Nớ 5 (thôn Lán Tranh) nhằm góp phần hạn chế nguy cơ thiệt hại về người và tài sản trước tình hình mưa lũ như hiện nay.

Tây Ninh: Xây dựng Nông thôn mới cần chính sách sát với thực tế

Tây Ninh: Xây dựng Nông thôn mới cần chính sách sát với thực tế

Sau sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xây dựng nông thôn mới ở Tây Ninh bước vào giai đoạn với nhiều yêu cầu mới. Cùng một bộ tiêu chí nhưng điều kiện giữa các địa bàn khác nhau, đòi hỏi chính sách vừa thống nhất về mục tiêu, vừa “vừa vặn” với thực tế, nhất là các tiêu chí về nước sạch, môi trường, tổ chức sản xuất, phát triển kinh tế nông thôn và chuyển đổi số.

Dùng khoa học và chính sách đẩy lùi hủ tục ở Quảng Ngãi

Dùng khoa học và chính sách đẩy lùi hủ tục ở Quảng Ngãi

Quyết liệt bám địa bàn, dùng khoa học để phá bỏ những hủ tục lạc hậu là cách mà chính quyền và lực lượng Công an Quảng Ngãi đang từng bước xóa bỏ nỗi ám ảnh "cầm đồ thuốc độc" (đồ độc) ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Sử dụng flycam diễn tập ứng cứu sự cố do sạt lở đất, đá tại xã miền núi

Sử dụng flycam diễn tập ứng cứu sự cố do sạt lở đất, đá tại xã miền núi

Ngày 21/9, Phòng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Quảng Ngãi cho biết, để ứng phó với các tình huống bất thường, sự cố sạt lở đất đá khu vực miền núi trong mùa mưa bão 2026, đơn vị vừa hoàn thành diễn tập thực địa, trong đó lần đầu tiên sử dụng thiết bị bay không người lái (flycam) để ứng cứu sự cố do sạt, lở đất đá tại xã miền núi Minh Long.

Khẩn trương chuẩn bị đầu tư nâng cấp 25 trạm y tế vùng khó khăn

Khẩn trương chuẩn bị đầu tư nâng cấp 25 trạm y tế vùng khó khăn

UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu khẩn trương hoàn tất công tác chuẩn bị đầu tư Dự án xây dựng, mở rộng và nâng cấp 25 trạm y tế tại các xã biên giới, vùng đặc biệt khó khăn, không chờ Trung ương giao vốn mới triển khai, nhằm sẵn sàng tiếp nhận và giải ngân nguồn lực ngay khi được phân bổ.

Dựng 'vành đai xanh' nơi phên giậu Tổ quốc

Dựng 'vành đai xanh' nơi phên giậu Tổ quốc

Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Đồng Tháp triển khai mô hình “Lũy tre biên giới” từ năm 2016. Với sự tham gia trồng và chăm sóc của nhiều cán bộ, chiến sĩ, các đoàn thể cùng người dân địa phương, đến nay, tre sinh trưởng, phát triển tốt, trở thành “vành đai xanh” nơi biên giới.

'Vầng trăng yêu thương' đến với trẻ em vùng biên

'Vầng trăng yêu thương' đến với trẻ em vùng biên

Từ những suất học bổng, chiếc xe đạp, sách vở đến các hoạt động chăm lo đời sống, nhiều nguồn lực đang được huy động để trẻ em vùng biên Nghệ An có thêm điều kiện học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.

Di dời 38 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi Pù Nứa Bàn

Di dời 38 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi Pù Nứa Bàn

Sáng 21/9, ông Thái Lương Thiện, Chủ tịch UBND xã Yên Na, tỉnh Nghệ An cho biết, trước nguy cơ sạt lở tại khu vực núi Pù Nứa Bàn, chính quyền địa phương đã khẩn cấp di dời 38 hộ dân với 169 nhân khẩu ở bản Huồi Pai đến nơi an toàn.

Khám bệnh, cấp thuốc cho đồng bào biên giới Bù Gia Mập

Khám bệnh, cấp thuốc cho đồng bào biên giới Bù Gia Mập

Ngày 20/9, tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đắk Mai (xã Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai), đồng bào dân tộc thiểu số, người cao tuổi và những gia đình có hoàn cảnh khó khăn đã được khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí. 

Chủ động ứng phó các tình huống thiên tai

Chủ động ứng phó các tình huống thiên tai

Tỉnh Lào Cai hiện có hơn 23.000 hộ dân sinh sống tại các khu vực xung yếu về thiên tai. Để sẵn sàng ứng phó với diễn biến cực đoan của thời tiết, 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh xóa bỏ tư duy chuẩn bị chung chung, chuyển mạnh từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa.

Ấm áp Trung thu nơi biên cương

Ấm áp Trung thu nơi biên cương

Những ngày giáp Tết Trung thu, từ Bạch Đích, Bản Máy đến Khâu Vai, ánh đèn ông sao, tiếng trống lân và những phần quà nghĩa tình mang niềm vui đến với trẻ em vùng cao biên giới tỉnh Tuyên Quang.

'Đêm hội trăng rằm' ấm áp đến với thiếu nhi vùng biên

'Đêm hội trăng rằm' ấm áp đến với thiếu nhi vùng biên

Ngày 19/9, Thành đoàn thành phố Đồng Nai phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đồng Nai, Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia TP Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) cùng các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình “Đêm hội trăng rằm” năm 2026.

Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số Cần Thơ

Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số Cần Thơ

Thành phố Cần Thơ có 28 dân tộc thiểu số với 668.812 người, chiếm 17,37% dân số toàn thành phố. Trước bối cảnh phát triển mới, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để địa phương khơi thông tiềm năng, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thêm yêu quê hương qua 'Tiết học biên cương' tại Thanh Hóa

Thêm yêu quê hương qua 'Tiết học biên cương' tại Thanh Hóa

Ngày 19/9, tại khu vực mốc Quốc giới 281 (xã Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa), Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn - Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức Chương trình “Tiết học biên cương” số 68 với chủ đề “Biên cương trong trái tim em”. Đây là một hoạt động trong chuỗi Chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm năm 2026” do Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp với UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức.