Bản Na Ngân, xã Nga My, tỉnh Nghệ An có hơn 150 hộ dân với gần 740 nhân khẩu, 100% là đồng bào dân tộc Thái. Bản nằm trong một thung lũng, bốn bề là núi đá và rừng già Pù Huống, cách trung tâm xã khoảng 20 km theo tuyến đường đất độc đạo vắt lưng chừng núi, một bên là vách đá, một bên là vực sâu và dòng suối Nậm Ngân. Mưa lớn kéo dài từ chiều 6/8 đã làm nhiều vị trí trên tuyến đường bị sạt lở, đất đá và cây rừng gãy đổ chắn ngang, khiến giao thông bị ách tắc, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn và tiềm ẩn nguy hiểm.
Không chờ lực lượng bên ngoài, người dân bản Na Ngân đã chủ động, đoàn kết, huy động sức dân phá đá, cưa cây, san gạt đất đá để khơi thông tuyến đường độc đạo, nối bản với các khu dân cư phía ngoài, phục vụ nhu cầu đi lại, đưa đón học sinh và giao thương của người dân.
Ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân cho biết, dọc tuyến đường vắt lưng chừng núi Pù Hiêng, từ bản Na Ngân ra khu vực các bản Xốp Kho, Canh của xã Nga My, mưa lớn đã gây ra nhiều điểm sạt lở. Qua kiểm tra, ban quản lý bản xác định có một cây rừng lớn, đường kính hơn 40 cm, từ taluy dương đổ xuống tại dốc Pu Cò Lau, kéo theo nhiều cây bụi, tre nứa và dây leo chắn kín mặt đường. Người đi bộ phải luồn dưới thân cây mới có thể qua được. Ngoài ra, tại các dốc Co Pọng, Co Ngóa và Co Phác Pặp cũng xảy ra sạt lở taluy dương, đất đá tràn xuống mặt đường với hàng chục khối đất đá. Người dân đi xe máy phải dắt bộ qua từng điểm, chỉ cần sơ suất là có thể trượt xuống vực sâu phía dòng Nậm Ngân.
Sáng 9/8, Ban quản lý bản huy động gần 10 người, mang theo máy cưa xăng, xà beng, cuốc, dao, đòn bẩy cùng cơm nắm và nước uống, di chuyển bằng xe máy vào hiện trường để xử lý các điểm sạt lở và cây rừng đổ. Do khối lượng công việc lớn, làm trong điều kiện nắng nóng nhưng mọi người động viên nhau làm liên tục. Người nào mệt thì nghỉ ít phút, uống ngụm nước, ăn cơm nắm rồi lại tiếp tục phá đá, cưa cây, xúc đất với quyết tâm hoàn thành công việc trong thời gian nhanh nhất.
Tại những vị trí có tảng đá lớn, người dân dùng xà beng phá nhỏ từng khối rồi khiêng ra mép đường. Đất đá được san gạt, cây rừng chắn lối được cưa và dọn sạch.
Người dân dùng cuốc, xẻng và các dụng cụ thủ công phá, san gạt đất đá sạt lở tại các dốc Co Pọng, Co Ngóa và Co Phác Pặp trên tuyến đường từ Na Ngân ra trung tâm xã Nga My. Ảnh: TTXVN phát
Nhờ sự chung sức của người dân, đến gần 12 giờ trưa cùng ngày, toàn bộ các điểm sạt lở trên tuyến đường độc đạo đã được xử lý, giao thông cơ bản thông suốt. Sau khi thông tuyến, xe tải hạng nhẹ có thể lưu thông trở lại, người đi xe máy không còn phải chờ người hỗ trợ đưa phương tiện qua các điểm ách tắc.
Ông Lương Văn Ùn cho biết, hiện nay, thời tiết chuyển nắng ráo, tuyến đường dần ổn định. Các điểm sạt lở đã được giải phóng, việc đi lại trở nên thuận lợi hơn nên bà con trong bản đều phấn khởi.
Ông Lương Tuấn Dũng, Phó Chủ tịch UBND xã Nga My, cấp ủy, chính quyền địa phương đánh giá cao tinh thần đoàn kết, chủ động và trách nhiệm của người dân bản Na Ngân trong khắc phục hậu quả mưa lũ. Trong lúc giao thông bị chia cắt do sạt lở, bà con không trông chờ, ỷ lại mà chủ động huy động nhân lực, sử dụng các dụng cụ thủ công để phá đá, chặt cây, dọn đất đá, khơi thông tuyến đường độc đạo. Điều đó thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, tương trợ và ý thức cộng đồng của đồng bào vùng cao trước thiên tai.
Người dân bản Na Ngân khẩn trương san gạt bùn đất, giải phóng điểm sạt lở trên tuyến đường vắt lưng chừng núi giữa đại ngàn Pù Huống để phương tiện có thể lưu thông. Ảnh: TTXVN phát
Theo lãnh đạo UBND xã Nga My, địa bàn Na Ngân có địa hình đồi núi dốc, nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở và sụt trượt đất đá vẫn rất cao, nhất là khi có mưa lớn kéo dài. Chính quyền địa phương khuyến cáo người dân thường xuyên theo dõi thông tin dự báo, cảnh báo mưa lũ; chủ động kiểm tra những khu vực có dấu hiệu nứt, trượt, sụt lún và báo ngay cho chính quyền; khơi thông rãnh thoát nước, không để cây cối, vật liệu cản trở dòng chảy; chuẩn bị sẵn các vật dụng thiết yếu để sẵn sàng sơ tán khi cần thiết.
Đặc biệt, khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như nước suối dâng nhanh, chuyển màu đục hoặc có tiếng động lớn từ sườn núi, người dân cần nhanh chóng rời khỏi khu vực có nguy cơ cao, di chuyển đến nơi an toàn và tuyệt đối không vượt qua suối, ngầm, cầu tạm hoặc các điểm đang xảy ra sạt lở.
Trong điều kiện thiên tai ngày càng diễn biến cực đoan, việc người dân chủ động phòng ngừa, phối hợp với chính quyền ứng phó từ sớm, từ xa là giải pháp quan trọng nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại về người và tài sản./.
