Đánh giá nguy cơ, giám sát và tiến tới cảnh báo sớm thiên tai

Tình trạng sạt trượt đất gây ảnh hưởng đến cụm công trình đầu mối của dự án hồ chứa nước Đông Thanh (huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) khiến nhiều hạng mục bị nghiêng, nứt, dịch chuyển, đẩy nổi… so với ban đầu. Ảnh: TTXVN phát
Tình trạng sạt trượt đất gây ảnh hưởng đến cụm công trình đầu mối của dự án hồ chứa nước Đông Thanh (huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) khiến nhiều hạng mục bị nghiêng, nứt, dịch chuyển, đẩy nổi… so với ban đầu. Ảnh: TTXVN phát

Sáng 29/8, tại Hà Nội, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tổ chức Hội thảo “Đánh giá tình hình thiên tai khu vực Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long và lãnh thổ Việt Nam, đề xuất các giải pháp phòng, tránh giảm thiểu thiệt hại”.

Đánh giá nguy cơ, giám sát và tiến tới cảnh báo sớm thiên tai ảnh 1Tình trạng sạt trượt đất gây ảnh hưởng đến cụm công trình đầu mối của dự án hồ chứa nước Đông Thanh (huyện Lâm Hà, tỉnh Lâm Đồng) khiến nhiều hạng mục bị nghiêng, nứt, dịch chuyển, đẩy nổi… so với ban đầu. Ảnh: TTXVN phát

Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết, tai biến thiên nhiên, trong đó có tai biến địa chất như: Trượt lở, nứt đất, sụt lún, động đất, sạt lở, xói lở bờ sông, bờ biển đã và đang gây những thiệt hại rất lớn về người và tài sản, ảnh hưởng lớn tới hoạt động kinh tế, giao thương. Từ những năm 1980, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã có những nghiên cứu tiên phong đánh giá về vấn đề thiên tai. Theo đó, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã xây dựng và phát triển hệ thống phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu nhằm đánh giá nguy cơ tai biến, giám sát và tiến tới cảnh báo sớm, cảnh báo gần với thời gian thực.

Trước những diễn biến trượt lở, nứt đất tại Tây Nguyên trong tháng 7 và 8/2023, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã phối hợp với Bộ Khoa học Công nghệ tổ chức Đoàn công tác nhằm khảo sát, đánh giá sơ bộ hiện trạng, nguyên nhân, làm căn cứ cho các đề xuất, định hướng tiếp theo. Tiến sỹ Trần Quốc Cường, Trưởng đoàn công tác thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Khoa học Công nghệ cho biết, trượt, nứt đất ở các tỉnh vùng Nam Tây Nguyên, trong các tháng 6,7 và 8, đã phát triển dồn dập trên nhiều đối tượng dân cư, công trình, gây thiệt hại nghiêm trọng, ảnh hưởng lớn tới an sinh, kinh tế. Tai biến trượt, nứt đất khu vực này đã đạt tới một quy mô rất lớn. Diện phá hủy của một số điểm trượt vượt quá 10-15 ha, hiếm gặp ở các vùng khác trên cả nước. Phần lớn các điểm trượt, nứt đất quy mô lớn đã xuất hiện ở Nam Tây Nguyên mới ở giai đoạn đầu, đang tiếp tục phát triển, đe dọa phá hủy toàn bộ các công trình xây dựng đã đầu tư và các khu dân cư. Trượt, nứt đất quy mô lớn có nhiều khả năng lan rộng ở Nam Tây Nguyên, khi các yếu tố tác động từ xây dựng công trình, khai thác tài nguyên, khai thác khoáng sản chưa được điều chỉnh cho thích hợp với đặc điểm địa chất xung yếu của toàn vùng.

Đề xuất các giải pháp ứng phó, Tiến sỹ Trần Quốc Cường cho biết, thời gian tới, các bộ, ngành cần có sự đầu tư thích đáng cho việc nghiên cứu khoa học, công nghệ xử lý các hiện tượng này. Các nghiên cứu, nhiệm vụ khoa học về trượt lở, sạt trượt, nứt đất tại Nam Tây Nguyên cần đưa ra các biện pháp giảm thiểu thiệt hại; trong đó chú trọng tới kỹ thuật, công nghệ giám sát, cảnh báo thời gian tai biến trượt lở theo diện và theo điểm; tăng cường sự phối hợp trong nghiên cứu, nhận diện và xử lý các tai biến.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đề xuất, khi nghiên cứu thiên tai cần làm rõ vai trò của quy luật tự nhiên và tác động nhân sinh đến việc hình thành thiên tai; tiếp cận lịch sử, tiếp cận hệ thống khi triển khai nghiên cứu thiên tai; tăng cường vai trò liên ngành và đa ngành; sự kết hợp của các chương trình trọng điểm KC.08, KC.09… trong nghiên cứu thiên tai.

Riêng khu vực Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long cần thực hiện cụm nhiệm vụ giai đoạn 2025-2030 như: Nghiên cứu phương pháp công nghệ giám sát, cảnh báo sớm tai biến địa chất; điều kiện địa kỹ thuật đô thị và khu dân cư trọng điểm, hồ chứa nước, hồ thủy lợi, bãi chôn lấp rác thải, khu vực khai thác khoáng sản phục vụ phát triển bền vững cho địa phương.

Tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Nguyễn Hoàng Giang, yêu cầu các Vụ quản lý ngành của Bộ Khoa học và Công nghệ, Văn phòng các chương trình, Ban Chủ nhiệm các chương trình KC.08; KC.09 tham khảo, chủ động đề xuất đặt hàng các nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, góp phần giảm thiểu các thiệt hại do thiên tai gây ra, phát triển kinh tế, xã hội các vùng trọng điểm.

Diệu Thúy

(TTXVN)

Có thể bạn quan tâm

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thái Nguyên ưu tiên hạ tầng thiết yếu xã khó khăn, đặc biệt khó khăn

Thực hiện Đề án “Phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, Thái Nguyên đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn nhà thầu và các nội dung liên quan, bảo đảm đủ điều kiện khởi công các công trình theo kế hoạch và giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Các xã miền núi phía Tây Quảng Trị khắc phục hậu quả mưa lũ

Ngày 14/9, nước trên các sông tại Quảng Trị đang rút, chính quyền các xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Trị huy động lực lượng, phương tiện phối hợp với người dân khẩn trương dọn dẹp bùn đất, rác thải, vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống.

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Đắk Lắk chủ động phòng bệnh ngay từ đầu năm học mới

Bước vào năm học 2026-2027, trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm gia tăng do thời tiết giao mùa và học sinh tập trung đông, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch trong trường học, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền theo mùa.

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Tuyên Quang tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn

Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Quảng Trị sơ tán 653 hộ dân để ứng phó mưa lũ

Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Mang Tết Trung thu ấm áp đến trẻ em vùng biên Na Ngoi

Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Bộ đội Biên phòng chủ động ứng phó mưa lớn, bảo đảm an toàn khu vực biên giới

Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.