Sáng 26/5, tại xã Châu Phong, UBND tỉnh An Giang tổ chức Họp mặt mừng Tết Roya Haji của đồng bào dân tộc Chăm theo đạo Hồi (Islam) tỉnh An Giang năm 2026. Đây không chỉ là ngày hội văn hóa mà còn là nhịp cầu thắt chặt tình đoàn kết dân tộc, gắn bó cộng đồng và giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc trên vùng đất đầu nguồn sông Cửu Long.
Trong không khí ấm áp, đoàn kết của buổi họp mặt mừng Tết Roya Haji của đồng bào dân tộc Chăm theo đạo Hồi (Islam) tỉnh An Giang năm 2026, thay mặt Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh An Giang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước đã gửi đến Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo (Islam) tỉnh An Giang, Ban Quản trị các Thánh đường, Tiểu Thánh đường, các vị chức sắc, chức việc, người có uy tín, cùng toàn thể đồng bào Chăm trong tỉnh lời thăm hỏi ân cần và lời chúc mừng Tết Roya Haji năm 2026 tốt đẹp nhất; chúc bà con đón Tết Roya Haji vui tươi, đầm ấm, an toàn, tiết kiệm, tràn đầy niềm tin, đoàn kết và hạnh phúc.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước cho biết, An Giang là vùng đất đa dân tộc, đa tôn giáo, giàu truyền thống cách mạng, giàu bản sắc văn hóa. Sau khi thực hiện sắp xếp địa giới hành chính, tỉnh An Giang có diện tích gần 10.000 km², dân số gần 5 triệu người. Trong cộng đồng các dân tộc cùng sinh sống trên địa bàn tỉnh, đồng bào Chăm theo Hồi giáo (Islam) là một bộ phận quan trọng, có bản sắc văn hóa riêng, có truyền thống đoàn kết, cần cù lao động, sống “tốt đời, đẹp đạo”, gắn bó với quê hương, đồng hành cùng sự phát triển của tỉnh. Hiện nay, Cộng đồng Hồi giáo (Islam) tỉnh An Giang có trên 21.000 tín đồ, sinh hoạt tôn giáo tại 12 Thánh đường, 16 Tiểu Thánh đường và 1 điểm sinh hoạt tôn giáo tập trung tại các xã: Châu Phong, Vĩnh Hậu, Vĩnh Hanh, Mỹ Đức, Nhơn Hội, Khánh Bình, Tây Yên và phường Long Xuyên. Các Thánh đường, Tiểu Thánh đường không chỉ là nơi sinh hoạt tôn giáo, tổ chức các ngày lễ, Tết quan trọng của đồng bào mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa cộng đồng, nơi gắn kết các thành viên trong khu dân cư, góp phần giữ gìn đạo đức, nếp sống tốt đẹp của Hồi giáo (Islam) và truyền thống dân tộc Chăm.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước ghi nhận và biểu dương những đóng góp tích cực của Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo tỉnh, Ban Quản trị các Thánh đường, Tiểu Thánh đường, các vị chức sắc, chức việc và người có uy tín trong Cộng đồng Hồi giáo tỉnh An Giang đối với sự phát triển của tỉnh nhà và khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Đồng thời mong muốn thời gian tới, cộng đồng tiếp tục phát huy vai trò cầu nối với chính quyền, hướng dẫn tín đồ sinh hoạt tôn giáo đúng pháp luật, giữ gìn giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của Hồi giáo, tích cực tham gia phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, chăm lo an sinh xã hội và giữ gìn an ninh trật tự.
Lãnh đạo tỉnh cũng mong đồng bào Chăm trong tỉnh tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, yêu nước, cần cù, sáng tạo trong lao động, sản xuất; nỗ lực vươn lên nâng cao đời sống; quan tâm việc học tập của con em; giữ gìn tiếng nói, chữ viết, trang phục, phong tục, nghề truyền thống tốt đẹp của dân tộc; đồng thời tích cực đóng góp vào sự phát triển chung của tỉnh An Giang trong giai đoạn mới. Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước, những năm qua, Tỉnh ủy, Ủy ban nhân dân tỉnh luôn quan tâm chỉ đạo thực hiện các chính sách dân tộc, chính sách tôn giáo; tạo điều kiện để đồng bào Chăm sinh hoạt tôn giáo đúng pháp luật, giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.
Nhiều công trình hạ tầng thiết yếu ở khu vực có đông đồng bào Chăm sinh sống được quan tâm đầu tư; điện, đường, nước sạch, trường học, cơ sở sinh hoạt cộng đồng từng bước được cải thiện; công tác giáo dục, y tế, an sinh xã hội, đào tạo nghề, giải quyết việc làm tiếp tục được chú trọng. Riêng dịp Tết Roya Haji năm 2026, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương phối hợp tổ chức các hoạt động thăm hỏi, chúc Tết, họp mặt, chăm lo an sinh xã hội; đồng thời bảo đảm an ninh trật tự, an toàn thực phẩm, y tế, cung ứng hàng hóa thiết yếu, tạo điều kiện thuận lợi để đồng bào Chăm đón Tết vui tươi, đầm ấm, an toàn, tiết kiệm.
Thay mặt Cộng đồng Hồi giáo Islam tỉnh An Giang, ông Mách Salếs, Phó Trưởng ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo (Islam) tỉnh An Giang bày tỏ niềm tri ân sâu sắc trước sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và tỉnh An Giang trong việc thực hiện nhiều nhiều chủ trương, chính sách dân tộc, tôn giáo, đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng của công dân nói chung, đồng bào dân tộc Chăm nói riêng. Đồng thời, khẳng định, sẽ tiếp tục vận động các vị Giáo cả, các vị chức sắc và Ban Quản trị các Thánh đường, Tiểu thánh đường cùng bà con nhân nhân chấp hành tốt các chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước, qua đó chung tay, góp sức xây dựng cuộc sống ấm no, quê hương ngày thêm giàu đẹp. Theo Phó Trưởng ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo (Islam) tỉnh An Giang Mách Salếs, Tết Roya Haji là một trong hai dịp lễ trọng đại của đồng bào Chăm theo đạo Hồi giáo (Islam) và có ý nghĩa như ngày Tết cổ truyền.
Năm nay, Tết Roya Haji của đồng bào dân tộc Chăm năm nay diễn ra từ ngày 27 - 29/5/2026, đây không chỉ là thời khắc chuyển giao năm mới, mà còn mang ý nghĩa sâu sắc về đức tin, lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần hướng thiện. Vào dịp này, người dân tạm gác lại công việc làm ăn, buôn bán, cùng nhau sum họp, đến thánh đường hành lễ cầu phúc… Đặc biệt, các gia đình, tín đồ Muslim (người theo đạo Hồi Islam) khá giả sẽ thực hiện nghi thức Kurbal Bayram (lễ Hiến sinh), mua gia súc (bò, dê, cừu) mổ thịt để làm lễ, sau đó lấy thịt phân phát cho bà con trong làng để cùng nhau vun đắp tình yêu thương, sự bao dung, tinh thần tương thân tương ái và giúp đỡ lẫn nhau trong cuộc sống./.
Tên gọi khác: Chàm, Chiêm, Chiêm Thành, Chăm Pa, Hời...
Nhóm địa phương: Chăm Hroi, Chăm Poổng, Chà Và Ku, Chăm Châu Ðốc.
Dân số: 161.729 người (Theo số liệu Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2009).
Ngôn ngữ: Tiếng nói thuộc nhóm ngôn ngữ Malayô - Polynéxia (ngữ hệ Nam Ðảo).
Lịch sử: Dân tộc Chăm vốn sinh tụ ở duyên hải miền Trung Việt Nam từ rất lâu đời, đã từng kiến tạo nên một nền văn hoá rực rỡ với ảnh hưởng sâu sắc của văn hoá Ấn Ðộ. Ngay từ những thế kỉ thứ XVII, người Chăm đã từng xây dựng nên vương quốc Chăm pa. Hiện tại cư dân gồm có hai bộ phận chính: Bộ phận cư trú ở Ninh Thuận và Bình Thuận chủ yếu theo đạo Bà la môn (một bộ phận nhỏ người Chăm ở đây theo đạo Islam truyền thống gọi là người Chăm Bà ni). Bộ phận cư trú ở một số địa phương thuộc các tỉnh Châu Ðốc, Tây Ninh, An Giang, Ðồng Nai và thành phố Hồ Chí Minh theo đạo Islam (Hồi giáo) mới.
Hoạt động sản xuất: Người Chăm có truyền thống nông nghiệp ruộng nước, giỏi làm thuỷ lợi và làm vườn trồng cây ăn trái. Bên cạnh việc làm ruộng nước vẫn tồn tại loại hình ruộng khô một vụ trên sườn núi. Bộ phận người Chăm ở Nam Bộ lại sinh sống chủ yếu bằng nghề chài lưới, dệt thủ công và buôn bán nhỏ, nghề nông chỉ là thứ yếu.
Nghề thủ công phát triển ở vùng Chăm nổi tiếng là dệt lụa tơ tằm và nghề gốm nặn tay, nung trên các lò lộ thiên. Việc buôn bán với các dân tộc láng giềng đã xuất hiện từ xưa. Vùng duyên hải miền Trung đã từng là nơi hoạt động của những đội hải thuyền nổi tiếng trong lịch sử.
Ăn: Người Chăm ăn cơm, gạo được nấu trong những nồi đất nung lớn, nhỏ. Thức ăn gồm cá, thịt, rau củ, do săn bắt, hái lượm và chăn nuôi, trồng trọt đem lại. Thức uống có rượu cần và rượu gạo. Tục ăn trầu cau rất phổ biến trong sinh hoạt và trong các lễ nghi phong tục cổ truyền.
Mặc: Nam nữ đều quấn váy tấm. Ðàn ông mặc áo cánh ngắn xẻ ngực cài khuy. Ðàn bà mặc áo dài chui đầu. Màu chủ đạo trên y phục là màu trắng của vải sợi bông. Ngày nay, trong sinh hoạt hằng ngày, người Chăm ăn mặc như người Việt ở miền Trung, chỉ có chiếc áo dài chui đầu là còn thấy xuất hiện trong giới nữ cao niên.
Ở: Người Chăm cư trú tại Ninh Thuận, Bình Thuận, ở nhà đất (nhà trệt). Mỗi gia đình có những ngôi nhà được xây cất gần nhau theo một trật tự gồm: nhà khách, nhà của cha mẹ và các con nhỏ tuổi, nhà của các cô gái đã lập gia đình, nhà bếp và nhà tục trong đó có kho thóc, buồng tân hôn và là chỗ ở của vợ chồng cô gái út.
Phương tiện vận chuyển: Chủ yếu và thường xuyên vẫn là cái gùi cõng trên lưng. Cư dân Chăm cũng là những người thợ đóng thuyền có kỹ thuật cao để hoạt động trên sông và biển. Họ làm ra những chiếc xe bò kéo, trâu kéo có trọng tải khá lớn để vận chuyển trên bộ.
Quan hệ xã hội: Gia đình người Chăm mang truyền thống mẫu hệ, mặc dù xã hội Chăm trước đây là xã hội đẳng cấp, phong kiến. Ở những vùng theo Hồi giáo Islam, tuy gia đình đã chuyển sang phụ hệ, vai trò nam giới được đề cao, nhưng những tập quán mẫu hệ vẫn tồn tại khá đậm nét trong quan hệ gia đình, dòng họ với việc thờ cúng tổ tiên. Cư dân Chăm vốn được phân thành hai thị tộc: Cau và Dừa như hai hệ dòng Niê và Mlô ở dân tộc Ê đê. Về sau thị tộc Cau biến thành tầng lớp của những người bình dân, trong khi thị tộc Dừa trở thành tầng lớp của quý tộc và tăng lữ. Dưới thị tộc là các dòng họ theo huyết hệ mẹ, đứng đầu là một người đàn bà thuộc dòng con út. Mỗi dòng họ lại có nhiều chi họ. Xã hội cổ truyền Chăm được phân thành các đẳng cấp như xã hội Ấn Ðộ cổ đại. Họ có những vùng cư trú riêng và có những ngăn cách rõ rệt: không được thiết lập quan hệ hôn nhân, không sống cùng một xóm, không ăn cùng một mâm...
Cưới xin: Phụ nữ chủ động trong quan hệ luyến ái. Hôn nhân cư trú phía nhà vợ, con sinh ra đều theo họ mẹ. Sính lễ do nhà gái lo liệu. Gia đình một vợ một chồng là nguyên tắc trong hôn nhân.
Ma chay: Người Chăm có hai hình thức đưa người chết về thế giới bên kia là thổ táng và hoả táng. Nhóm cư dân theo đạo Bà la môn thường hoả táng theo giáo luật, còn các nhóm cư dân khác thì thổ táng. Những người trong cùng một dòng họ thì được chôn cất cùng một nơi theo huyết hệ mẹ.
Nhà mới: Người Chăm ở Ninh Thuận, Bình Thuận khi dựng nhà mới phải thực hiện một số nghi lễ cúng thần như: cúng Thổ thần để đốn gỗ tại rừng. Khi gỗ vận chuyển về làng phải làm lễ đón cây. Lễ phạt mộc được tổ chức để khởi công cho việc xây cất ngôi nhà.
Lễ tết: Người ta thực hiện nhiều nghi lễ nông nghiệp trong một chu kỳ năm như: lễ khai mương đắp đập, lễ hạ điền, lễ mừng lúa con, lễ mừng lúa ra đòng. Nhưng lễ lớn nhất vẫn là lễ Bon katê được tổ chức linh đình tại các đền tháp vào giữa tháng mười âm lịch.
Lịch: Người Chăm có nông lịch cổ truyền tính theo lịch âm.
Học: Dân tộc Chăm có chữ từ rất sớm. Hiện tồn tại nhiều bia kí, kinh bằng chữ Chăm. Chữ Chăm được sáng tạo dựa vào hệ thống văn tự Sascrit, nhưng việc sử dụng chữ này còn rất hạn hẹp trong tầng lớp tăng lữ và quý tộc xưa. Việc học hành, truyền nghề, vẫn chủ yếu là truyền khẩu và bắt chước, làm theo.
Văn nghệ: Nhạc cụ Chăm nổi bật có trống mặt da Paranưng, trống vỗ, kèn xaranai. Nền dân ca - nhạc cổ Chăm đã để lại nhiều ảnh hưởng đến dân ca - nhạc cổ của người Việt ở miền Trung như trống cơm, nhạc nam ai, ca hò Huế... Dân vũ Chăm được thấy trong các ngày hội Bon katê diễn ra tại các đền tháp.
Chơi: Trẻ em thích đánh cù và thả diều, đánh trận giả, thi cướp cờ, chơi trò bịt mắt bắt dê.
Theo cema.gov.vn
