Nghi lễ quan trọng trong truyền thống Phật giáo Nam tông Khmer

Ngày 1/11, hơn 500 phật tử Khmer đang sinh sống và làm việc tại TP Hồ Chí Minh đã tề tựu về chùa Pothiwong, phường Bảy Hiền, TP Hồ Chí Minh, tham dự lễ dâng y Kathina để thực hành nghi lễ truyền thống. Mỗi Phật tử Khmer có thể chuẩn bị những vật phẩm cúng dường khác nhau, tùy theo điều kiện kinh tế, nhưng đều hướng đến việc làm phước, vừa mang ý nghĩa cúng dường y phục đến chư tăng sau ba tháng an cư kiết hạ, nghi lễ còn tạo điều kiện để Phật tử thực hành hạnh bố thí, bồi đắp phước thiện.

Theo sư Danh Lây, Thư ký chùa Pothiwong, lễ dâng y Kathina không chỉ là nghi thức dâng cúng y phục đến chư tăng theo truyền thống và giới luật của Phật giáo Nam tông, mà nghi thức này thể hiện tinh thần hộ trì Tam Bảo, sự gắn kết hài hòa giữa hàng xuất gia và Phật tử tại gia.

Thông qua việc thành tâm dâng cúng, người Phật tử thực hành hạnh bố thí, học cách buông bỏ lòng tham, nuôi dưỡng tâm rộng lượng, lòng tri ân và bồi đắp phước duyên. Đặc biệt, giá trị của nghi lễ không nằm ở số lượng hay giá trị vật phẩm, mà chủ yếu xuất phát từ tâm trong sáng, lòng thành kính và thiện ý của người dâng cúng.

“Khi thực hành bố thí với tâm hoan hỷ, không mong cầu đền đáp, mỗi người có cơ hội chuyển hóa bản thân, tích lũy phước thiện và gìn giữ những giá trị đạo đức, nhân văn tốt đẹp mà Đức Phật đã truyền dạy”, sư Danh Lây chia sẻ.

Theo sư Danh Lây, lễ dâng y Kathina còn nhắc nhở Phật tử nâng cao trách nhiệm đối với bản thân, gia đình và xã hội; biết yêu thương, chia sẻ, giữ gìn giới hạnh và trau dồi trí tuệ trong đời sống hằng ngày. Qua đó, nghi lễ góp phần duy trì mối quan hệ gắn bó giữa chư tăng và Phật tử, đồng thời tiếp nối truyền thống tu học của Phật giáo Nam tông.

Còn đối với sư Dương Hoàng Thái, đang tu tập tại một ngôi chùa ở phường Ô Môn, TP Cần Thơ, cùng tham dự lễ dâng y Kathina ở chùa Phothiwong, cho biết sau ba tháng chuyên tâm giữ giới, tu tập và thực hành đời sống phạm hạnh, các vị tỳ kheo hoàn thành mùa an cư đúng giới luật, được thọ y Kathina và hưởng những đặc ân nhất định trong sinh hoạt tu tập.

Điểm đặc biệt của lễ dâng y Kathina là mỗi ngôi chùa chỉ được tổ chức một lần trong năm, vào một ngày duy nhất trong khoảng thời gian từ ngày 16/9 đến ngày 15/10 âm lịch. Ngoài khoảng thời gian này, Phật tử vẫn có thể cúng dường y phục đến chư tăng, nhưng không còn mang tính chất của lễ dâng y Kathina theo truyền thống Phật giáo Nam tông Khmer.

Sư Dương Hoàng Thái cho rằng, việc gìn giữ nghi thức dâng y không chỉ thể hiện sự tôn trọng những điều Đức Phật đã chế định, nghi thức dâng y còn giúp các thế hệ Phật tử hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc thực hành giáo pháp.

Bà con Khmer gửi gắm lòng thành qua từng vật phẩm

Lễ dâng y Kathina còn là dịp để đồng bào Khmer xa quê duy trì sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng truyền thống, chị Thạch Thị Trà Ni, người Khmer, quê ở xã Nhu Gia, TP Cần Thơ, hiện đang làm công nhân tại phường Bình Dương, TP Hồ Chí Minh, cho biết dù công việc bận rộn, chị vẫn cố gắng sắp xếp thời gian tham dự lễ Kathina. Năm nay là lần đầu tiên chị đến chùa Pothiwong, phường Bảy Hiền tham dự lễ dâng y Kathina. “Hằng năm, tôi đều sắp xếp thời gian tham dự lễ dâng y Kathina. Đến với lễ này, tôi mong muốn làm việc thiện, tạo phước báu và hồi hướng công đức đến những người thân đã khuất”, chị Trà Ni chia sẻ.

Để tham dự nghi lễ, chị Trà Ni đã chuẩn bị y cà sa, hoa quả, thực phẩm và một ít hiện kim dâng cúng chư tăng. Với chị, việc cúng dường không đặt nặng giá trị vật chất mà quan trọng là lòng thành kính và mong muốn tiếp tục duy trì truyền thống tín ngưỡng của dân tộc mình.

Cũng đang sinh sống và làm việc tại phường Bình Dương, anh Thạch Em, quê xã Long Tân, TP Cần Thơ, xem lễ dâng y Kathina là dịp quan trọng để anh thực hành hạnh bố thí và hồi hướng công đức đến ông bà, cha mẹ. Trước đây, khi còn ở quê, anh thường tham dự lễ Kathina tại nhiều ngôi chùa khác nhau. Từ khi lên TP Hồ Chí Minh làm việc, thời gian dành cho các hoạt động này ít hơn nên anh chủ yếu tranh thủ những ngày Chủ nhật được nghỉ để tham dự lễ.

Theo anh Thạch Em, mặc dù mỗi chùa chỉ tổ chức lễ Kathina một lần trong năm, Phật tử vẫn có thể tham dự tại nhiều chùa khác nhau, việc dâng cúng vật phẩm hay đóng góp hiện kim đều tùy thuộc vào điều kiện kinh tế của mỗi người. “Đối với tôi, việc làm phước không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân mà còn có thể chia sẻ công đức đến những người khác”, anh Thạch Em bày tỏ.

Một vị sư Khmer cho biết, việc bố thí, cúng dường cần hội đủ ba yếu tố gồm đối tượng thọ thí, vật thí và tâm thí. Trong đó, đối tượng thọ thí là người tiếp nhận sự bố thí; vật thí là những vật phẩm dùng để trao tặng; còn tâm thí là trạng thái tâm của người thực hiện việc bố thí.

Việc tạo phước không phải là mục đích cuối cùng của người tu học. Vì vậy, ý nghĩa của lễ dâng y Kathina không chỉ dừng lại ở việc dâng cúng vật phẩm hay mong cầu phước báu, mà còn khuyến khích mỗi người thực hành bố thí với tâm trong sạch và nuôi dưỡng thiện tâm.