Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các xã vùng cao Mai Châu, Mai Hạ, Pà Cò (Phú Thọ) sẵn sàng tạo bước đột phá trong thu hút du khách nhờ phát triển du lịch cộng đồng gắn với bản sắc văn hóa độc đáo. Hệ thống homestay nhà sàn, dịch vụ trải nghiệm văn hóa Thái, Mông và các sản phẩm du lịch đặc trưng, trở thành điểm đến hấp dẫn dịp đầu Xuân, thu hút lượng lớn khách trong và ngoài nước.
Lợi thế du lịch văn hóa
Du lịch tại các xã Mai Châu, Mai Hạ và Pà Cò... mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc Tây Bắc, hấp dẫn du khách bởi cảnh quan thiên nhiên hoang sơ, đời sống cộng đồng giàu truyền thống và nhiều trải nghiệm độc đáo. Nổi tiếng với thung lũng xanh mát là những bản làng người Thái, Mông ở các bản Lác, Pom Coọng... Du khách được nghỉ homestay nhà sàn, thưởng thức ẩm thực truyền thống (cơm lam, thịt nướng, xôi nếp nương), xem múa xòe, múa sạp và đạp xe khám phá làng quê yên bình. Không khí trong lành, nhịp sống chậm rãi tạo sức hút đặc biệt cho du lịch nghỉ dưỡng và trải nghiệm văn hóa.
Với vẻ đẹp mộc mạc, ít chịu tác động của đô thị hóa, nơi đây có cảnh núi non trùng điệp, ruộng bậc thang, các dòng suối tự nhiên và bản làng dân tộc còn giữ nhiều phong tục truyền thống. Đặc biệt, tại xã Pà Cò, điểm đến đặc sắc của người Mông với cao nguyên đá, khí hậu mát mẻ quanh năm và hoa mận, hoa đào nở rộ vào dịp đầu Xuân. Chợ Pà Cò, các lễ hội truyền thống, trang phục rực rỡ của người dân cùng những homestay mang đậm bản sắc Mông tạo nên sức hút riêng, nhất là với du khách yêu du lịch khám phá, nhiếp ảnh và trải nghiệm văn hóa vùng cao. Sự kết hợp hài hòa giữa thiên nhiên, văn hóa và con người đã giúp du lịch Mai Châu, Mai Hạ và Pà Cò trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Tây Bắc.
Mô hình du lịch cộng đồng tại bản Lác luôn là điểm đến hấp dẫn bậc nhất được nhiều khách trong nước, quốc tế lựa chọn, đặc biệt vào dịp cuối tuần, lễ, Tết. Bên cạnh dịch vụ đón tiếp khách du lịch, các hộ dân trong bản vẫn duy trì cấy lúa, trồng hoa màu, bảo tồn nghề dệt thổ cẩm truyền thống, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, môi trường sinh thái. Đây chính là những yếu tố thu hút du khách đến thăm quan, trải nghiệm. Xác định du lịch là mũi nhọn phát triển kinh tế, địa phương chủ trương giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc. Hằng năm, địa phương tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao gắn với bản sắc dân tộc tạo điểm nhấn trong quảng bá du lịch, trong đó lấy bản Lác làm trung tâm. Nhờ phát triển du lịch, đời sống người dân trong bản Lác nói riêng, xã Mai Hạ nói chung đã được cải thiện đáng kể.
Thời điểm này, các homestay, khu nghỉ dưỡng, điểm du lịch cộng đồng tại bản: Lác, Pom Coọng… lượng khách tăng cao, các phòng lưu trú đặt trước đã kín khách. Dịp này, nhiều hoạt động văn hóa, lễ hội đầu Xuân, trình diễn nghệ thuật dân gian, ẩm thực địa phương được tổ chức sôi nổi, tạo không khí vui tươi, đậm đà bản sắc. Công tác đảm bảo an ninh, vệ sinh môi trường, an toàn du lịch được chú trọng, góp phần nâng cao hình ảnh du lịch nơi đây thân thiện, an toàn, hấp dẫn trong dịp Tết.
Tại xã Mai Hạ (Phú Thọ) hiện có 88 cơ sở lưu trú, 3 khách sạn đang hoạt động. Trong đó, riêng bản Lác đã có 80 hộ kinh doanh du lịch. Tổng số khách du lịch đến tham quan và lưu trú tại địa bàn ước đạt gần 20.000 lượt người/năm, trong đó đa phần tập trung tại bản Lác.
Ông Vì Văn Bằng, Trưởng bản Lác, xã Mai Hạ cho biết, các hộ đã đăng ký kinh doanh du lịch cộng đồng cùng đoàn kết, chia sẻ, tương trợ nhau để phát triển du lịch. Người dân nơi đây tự hào bản Lác là một trong những bản du lịch cộng đồng đầu tiên của Việt Nam. Nhiều năm qua, bà con phát huy, giữ gìn truyền thống, phát huy nguồn lực sẵn có để phát triển bền vững.
Chị Hà Thị Thìn, chủ homestay số 12 bản Lác, xã Mai Hạ chia sẻ, gia đình có một homestay kinh doanh lưu trú với 2 phòng nghỉ cá nhân, 1 phòng nghỉ cộng đồng. Vào dịp nghỉ Tết Nguyên đán này, gần như kín khách đặt phòng, nhiều khi khách phải đặt trước một tuần hoặc một tháng mới bố trí được phòng. Khách tới bản Lác thường đông vào dịp cuối năm và đầu Xuân, đặc biệt vào các dịp nghỉ lễ dài 2 - 3 ngày. Cũng như nhiều hộ kinh doanh homestay khác trong bản, chị đang tích cực dọn dẹp, chỉnh trang lại khuôn viên nhà cửa, giặt giũ chuẩn bị thêm chăn ga, gối, mền để đón khách. Riêng về dịch vụ ăn uống, dù lượng khách có lúc rất đông, các hộ kinh doanh vẫn giữ vững nguyên tắc thực phẩm tươi, sạch, đảm bảo. Khi khách có nhu cầu, các hộ có người đi chợ sớm hằng ngày để lựa chọn thực phẩm, chế biến trong ngày. Những đợt cao điểm, gia đình chị đón tầm 30 - 50 khách, đối tượng khách chủ yếu là sinh viên, khách nước ngoài và các gia đình. Đa phần du khách đều có trải nghiệm, ấn tượng tốt về dịch vụ tại bản Lác và giới thiệu thêm bạn bè tới thăm quan, nghỉ ngơi tại đây.
Khai thác văn hóa du lịch bản địa, tạo bước đột phá
Mô hình bản du lịch cộng đồng đã được người dân địa phương khởi xướng từ những năm 1990. Mô hình này đã giúp người dân phát triển kinh tế nhờ du lịch kết hợp với việc duy trì các hoạt động lao động truyền thống, góp phần gìn giữ văn hóa dân tộc Thái. Nhờ giữ gìn được truyền thống văn hóa dân tộc, bản Lác vẫn luôn là điểm du lịch yêu thích của hàng chục triệu lượt du khách trong và ngoài nước.
Bản Lác có tuổi đời hơn 700 năm, là nơi sinh sống của người Thái trắng. Trước đây, cư dân bản địa sống chủ yếu bằng nghề trồng lúa, dệt thổ cẩm và săn bắn. Hiện nay, bản Lác đã phát triển mạnh mẽ về du lịch cộng đồng, trở thành điểm đến nổi tiếng bậc nhất vùng Tây Bắc. Bản Lác từng được vinh danh tại Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF - ASEAN Tourism Forum) với danh hiệu “Các hộ kinh doanh lưu trú du lịch đạt tiêu chuẩn ASEAN giai đoạn 2016 - 2018” (ASEAN Homestay Standard 2016 - 2018).
Chủ tịch UBND xã Mai Hạ Lê Đức Hùng cho biết, hiện tỷ lệ hộ nghèo còn khoảng 1,5%, cận nghèo khoảng 5% dân số toàn xã. Thời gian tới, xã tiếp tục tập trung chỉ đạo triển khai các biện pháp thu hút và đảm bảo an toàn cho khách đến tham quan, du lịch; tăng cường công tác quản lý, kiểm soát chất lượng kinh doanh dịch vụ du lịch, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng, chống cháy nổ, an ninh trật tự, bảo vệ môi trường du lịch và kịp thời xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Địa phương khuyến khích người dân đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, gắn hoạt động du lịch với tuyên truyền văn hóa, nét đẹp truyền thống của địa phương; tiếp tục thực hiện tốt công tác quảng bá, giới thiệu hình ảnh thiên nhiên, con người đến với du khách trong và ngoài nước.
Bí thư Đảng ủy xã Pà Cò Sùng A Chênh cho biết: Khai thác lợi thế, nhất là những đặc trưng trong văn hóa để phát triển du lịch, đến nay, toàn xã đã có hàng chục hộ dân làm du lịch cộng đồng. Người dân nơi đây còn gìn giữ được nhiều nét văn hóa truyền thống như dệt vải lanh, nhuộm chàm, thêu thổ cẩm, vẽ sáp ong... Xã đang là điểm du lịch được du khách yêu thích, tìm đến để trải nghiệm và khám phá, với các loại hình du lịch đặc trưng là trải nghiệm văn hóa, cộng đồng.
Để chuẩn bị đón lượng lớn du khách vào dịp cuối năm và đầu Xuân, các hoạt động văn hóa truyền thống, lễ hội được tổ chức như: Mừng cơm mới, múa xòe, tổ chức các trò chơi dân gian như ném còn, kéo co... Với sự chuẩn bị tích cực, chu đáo, sự chân tình, hiếu khách, du lịch các xã vùng cao Phú Thọ sẽ ngày càng thu hút đông khách du lịch, xứng danh là điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn bậc nhất Tây Bắc./.
