Lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số, Tây Ninh đang triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” theo hướng hỗ trợ trực tiếp, giúp nhân dân làm chủ các nền tảng số trong học tập, lao động và đời sống. Từ đó, từng bước thu hẹp khoảng cách số, nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, tạo nền tảng phát triển công dân số, chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Hình thành công dân số
Hiệu quả của phong trào “Bình dân học vụ số” được thể hiện rõ qua những thay đổi trong đời sống hằng ngày của người dân. Ông Lê Minh Quyền (59 tuổi), ngụ phường Tân Ninh cho biết, trước đây, mỗi khi thực hiện thủ tục hành chính hoặc tra cứu thông tin, ông phải nhờ con cháu hỗ trợ vì chưa thành thạo điện thoại thông minh. Sau khi được các thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng trực tiếp hướng dẫn, ông có thể tự đăng nhập tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt.
Theo ông Quyền, cách hướng dẫn “cầm tay chỉ việc” giúp người dân, nhất là người lớn tuổi từng bước làm chủ ứng dụng số, qua đó, nhiều thủ tục hành chính có thể thực hiện ngay trên điện thoại, tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại và thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ công. Ông Quyền cho rằng, chuyển đổi số chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân được hướng dẫn cụ thể để có thể tự sử dụng thành thạo các nền tảng số.
Cùng chung nhận định, chị Nguyễn Thị Hồng (44 tuổi), ngụ phường Long Hoa cho biết, trước đây, việc thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến và sử dụng các ứng dụng số còn gặp nhiều khó khăn do chưa thành thạo điện thoại thông minh. Sau khi được thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng trực tiếp hướng dẫn, chị có thể tự đăng nhập tài khoản định danh điện tử, nộp hồ sơ trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt và sử dụng tiện ích số phục vụ công việc, đời sống.
Những chuyển biến từ thực tiễn cho thấy, phong trào “Bình dân học vụ số” không đơn thuần phổ biến kiến thức công nghệ mà đang tạo sự thay đổi về nhận thức và phương thức tiếp cận dịch vụ công của người dân. Đây cũng là cơ sở quan trọng để chính quyền các cấp tiếp tục hoàn thiện mô hình hỗ trợ trực tiếp, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo của chuyển đổi số.
Phường Tân Ninh là một trong những địa phương triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số”.
Theo bà Nguyễn Thị Thiên Hương, Phó Chủ tịch UBND phường, tỷ lệ người dân từ 14 tuổi trở lên được hỗ trợ cài đặt, sử dụng tài khoản định danh điện tử đạt hơn 81,4%, vượt 1,46% so với kế hoạch; tỷ lệ người trưởng thành được phổ cập tri thức và kỹ năng số trên nền tảng định danh điện tử đạt 93,6%, vượt xa mục tiêu 80%. Đến nay, 100% người dân trưởng thành có kỹ năng cơ bản sử dụng thiết bị thông minh, khai thác ứng dụng Tây Ninh Smart và tương tác an toàn trên môi trường số.
Người dân tìm hiểu quy trình thực hiện dịch vụ công trực tuyến tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tân Ninh.
Cũng theo bà Nguyễn Thị Thiên Hương, phường Tân Ninh hiện có 26 Tổ Công nghệ số cộng đồng với 130 thành viên, trực tiếp hỗ trợ phổ cập kỹ năng số cho người dân. Thời gian tới, các Tổ Công nghệ số cộng đồng tiếp tục lấy người dân làm trung tâm, bám sát nhu cầu thực tiễn, hỗ trợ nhân dân tự sử dụng thành thạo các dịch vụ số, đồng thời nâng cao kỹ năng bảo đảm an toàn thông tin trên môi trường mạng.
Lấy người dân làm trung tâm của chuyển đổi số
Theo UBND tỉnh Tây Ninh, phong trào “Bình dân học vụ số” được tỉnh xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Mục tiêu cao nhất là để mỗi người dân có khả năng tiếp cận, khai thác, làm chủ các nền tảng số trong học tập, lao động, sản xuất, đời sống.
Điểm nổi bật của Tây Ninh là chuyển mạnh từ tư duy tuyên truyền sang tổ chức các hoạt động hỗ trợ trực tiếp tại cơ sở. Sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, toàn tỉnh vẫn duy trì 1.530 Tổ Công nghệ số cộng đồng với 44.962 thành viên. Đây là lực lượng nòng cốt đưa kỹ năng số đến tận khu dân cư. Riêng tại 13 xã, phường vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi có 181 tổ với 7.240 thành viên thường xuyên đến từng hộ dân hướng dẫn sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán điện tử.
Sức lan tỏa của phong trào tiếp tục được mở rộng khi có 84/96 xã, phường tổ chức lễ phát động với hơn 11.300 người tham dự. Các Tổ Công nghệ số cộng đồng thực hiện 595 đợt ra quân, trực tiếp hướng dẫn khoảng 130.000 lượt người dân sử dụng các ứng dụng số ngay tại nhà. Nhiều địa phương hình thành những mô hình sáng tạo như, lớp học cộng đồng, hỗ trợ ngoài giờ hành chính hay bố trí cụm máy tính tại nhà văn hóa để người dân dễ dàng tiếp cận công nghệ.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa cho biết, để tạo nền tảng lâu dài cho chuyển đổi số, tỉnh tổ chức 31 lớp đào tạo cho hơn 3.000 cán bộ, công chức và thành viên Tổ Công nghệ số cộng đồng; triển khai hai khóa học chuyên sâu về trí tuệ nhân tạo và an toàn không gian mạng với hơn 8.800 học viên; phối hợp mở ba lớp bồi dưỡng cho hơn 3.500 học viên. Bốn hội thảo chuyên đề về trí tuệ nhân tạo thu hút trên 4.900 lượt đại biểu tham dự, góp phần đưa công nghệ mới đến gần hơn với đội ngũ cán bộ, cộng đồng doanh nghiệp.
Sau một năm triển khai, 100% cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh đã có kỹ năng số phục vụ công việc; 100% học sinh từ cấp tiểu học trở lên được trang bị kỹ năng số thông qua chương trình giáo dục tích hợp. Nhiều chỉ tiêu chuyển đổi số đạt mức rất cao như, tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính trực tuyến đạt 98,5%, số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt 99,96%, khai thác, tái sử dụng dữ liệu số đạt 97,72%. Mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đối với dịch vụ công đạt 99,24%.
Người dân từng bước hình thành thói quen tiếp cận các nền tảng số trong giải quyết thủ tục hành chính.
Việc phát triển công dân số ghi nhận nhiều kết quả nổi bật với 2.609.632 hồ sơ định danh điện tử được thu nhận; 2.294.834 tài khoản định danh điện tử mức 2 được cấp thành công cho công dân từ 14 tuổi trở lên, đạt 87,42%, vượt mục tiêu đề ra. Ứng dụng Tây Ninh Smart có 250.375 lượt tải và cài đặt; hệ thống tiếp nhận phản ánh hiện trường 1022 xử lý 100% trong tổng số 5.342 phản ánh, kiến nghị của người dân.
Trong lĩnh vực y tế, gần 3,1 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử được tạo lập, đạt 96,94%; 963.859 sổ sức khỏe điện tử được tích hợp thành công lên nền tảng định danh điện tử. Tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt tại các cơ sở khám, chữa bệnh công lập đạt 100%; chi trả an sinh xã hội qua tài khoản đạt 93%...
Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Tây Ninh Phạm Tấn Hòa nhận định, trên địa bàn còn các khu vực lõm sóng viễn thông, một bộ phận hộ nghèo và cận nghèo thiếu thiết bị thông minh, tỷ lệ người dân sử dụng chữ ký số cá nhân còn thấp. Việc đồng bộ kết quả học tập kỹ năng số trên nền tảng định danh điện tử chưa thật sự thông suốt.
Thời gian tới, Tây Ninh tiếp tục nâng cao chất lượng phong trào “Bình dân học vụ số”, nhân rộng mô hình hiệu quả tại cơ sở, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho cán bộ và người dân, mở rộng thanh toán không dùng tiền mặt, phát triển mô hình “Đại sứ số - Gia đình số” và tăng cường ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý, điều hành cũng như cung cấp dịch vụ công.
Từ những kết quả bước đầu có thể thấy, giá trị cốt lõi của phong trào “Bình dân học vụ số” không chỉ nằm ở các chỉ số chuyển đổi số hay số lượng tài khoản định danh điện tử được kích hoạt, quan trọng hơn từng bước hình thành thói quen học tập, khai thác, làm chủ công nghệ của mỗi người dân.
Khi chuyển đổi số gắn chặt với nhu cầu thiết thực trong đời sống, từ giải quyết thủ tục hành chính, chăm sóc sức khỏe, giáo dục đến thanh toán và tương tác với chính quyền, phong trào tạo nền tảng vững chắc để xây dựng xã hội số toàn diện, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị./.
