Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước tạo ra những chuyển biến rõ nét trong tổ chức bộ máy, cải cách hành chính và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.
Từ đô thị trung tâm đến các địa phương miền núi, khi đi vào hoạt động, mô hình mới đã đáp ứng yêu cầu tinh gọn tổ chức, thúc đẩy đổi mới tư duy quản trị, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở theo hướng gần dân, sát dân và phục vụ tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.
Tinh gọn bộ máy, nâng chất lượng phục vụ
Sau hợp nhất tỉnh Thái Nguyên và Bắc Kạn, toàn tỉnh Thái Nguyên mới có 92 đơn vị hành chính cấp xã, giảm 188 đơn vị so với trước khi sắp xếp; số cơ quan chuyên môn cấp tỉnh giảm từ 26 xuống còn 13 đầu mối. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm xây dựng nền hành chính tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, phù hợp yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Đánh giá về quá trình triển khai mô hình mới, ông Vương Quốc Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên ghi nhận tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm của các cấp, ngành, địa phương trong quá trình thực hiện với phương châm “vừa chạy vừa xếp hàng”. Mặc dù khối lượng công việc lớn, yêu cầu cao và thời gian gấp song các địa phương đã chủ động ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm hoạt động quản lý nhà nước không bị gián đoạn.
Tuy nhiên, Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại, hạn chế cần sớm khắc phục. Trong đó, một số nơi còn lúng túng trong vận hành mô hình mới; việc phân công nhiệm vụ chưa thực sự khoa học; tình trạng mất cân đối nhân lực giữa các lĩnh vực vẫn còn tồn tại; năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số ở cơ sở chưa đồng đều.
Ông Vương Quốc Tuấn nhấn mạnh: “Cả hệ thống chính trị phải hiểu rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền được giao; nắm chắc cơ chế vận hành, cơ chế tạo nguồn lực và cơ chế thực hiện nhiệm vụ. Người đứng đầu phải chủ động xử lý công việc, không đùn đẩy, né tránh trách nhiệm”.
Từ thực tiễn triển khai, tỉnh Thái Nguyên yêu cầu tiếp tục rà soát, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả, khoa học; đồng thời tập trung khắc phục tình trạng chênh lệch nhân lực giữa các đơn vị, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và cải cách hành chính ngày càng sâu rộng.
Tại phường Phan Đình Phùng, sau sáp nhập từ 7 phường trung tâm của thành phố Thái Nguyên cũ, quy mô dân số lên tới hơn 121 nghìn người, trong khi biên chế Trung tâm Phục vụ hành chính công chỉ có 7 cán bộ. Áp lực công việc tăng mạnh nhưng địa phương đã lựa chọn chuyển đổi số là giải pháp trọng tâm để nâng cao hiệu quả phục vụ.
Ông Mai Trọng Tấn, Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng chia sẻ, ngay sau sáp nhập, địa phương xác định nếu vẫn vận hành theo phương thức cũ sẽ rất khó đáp ứng khối lượng công việc mới. Vì vậy, phường tập trung chuẩn hóa quy trình xử lý hồ sơ, đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến và hỗ trợ người dân tiếp cận môi trường số.
Chủ tịch UBND phường Phan Đình Phùng cho biết: “Khối lượng thủ tục hành chính tăng rất lớn nhưng chúng tôi xác định phải lấy sự hài lòng của người dân làm trung tâm. Cán bộ phải thay đổi tư duy phục vụ, chủ động hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến thay vì chờ người dân tự tìm hiểu”.
Địa phương cũng triển khai nhiều mô hình hỗ trợ người dân như, “Thanh niên tình nguyện hỗ trợ dịch vụ công trực tuyến”; trang bị hệ thống máy lấy số tự động, màn hình tra cứu thông tin, hệ thống đánh giá mức độ hài lòng, giúp minh bạch và nâng cao trải nghiệm của người dân; phối hợp với doanh nghiệp công nghệ đào tạo kỹ năng số cho cán bộ… Đặc biệt, phường là một trong những địa phương tiên phong khai trương và đưa vào vận hành hệ thống trợ lý ảo (AI) trong phục vụ hành chính công, giúp hướng dẫn, giải đáp và hỗ trợ người dân 24/7... Qua đó, từ tháng 7/2025 đến nay, phường đã tiếp nhận gần 25 nghìn hồ sơ hành chính, phần lớn được thực hiện trực tuyến, trong đó, số hồ sơ đã giải quyết lên tới 97,2%.
Theo ông Mai Trọng Tấn, điều quan trọng nhất sau sáp nhập không chỉ là giải quyết thủ tục nhanh hơn mà còn là thay đổi cách tiếp cận của chính quyền cơ sở. Chính quyền phải chủ động phục vụ, gần dân hơn và minh bạch hơn. Chuyển đổi số không chỉ để giảm áp lực công việc mà còn giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi, công khai và tiết kiệm thời gian hơn, đặc biệt cần xây dựng hình ảnh người cán bộ “chuyên nghiệp - trách nhiệm - tận tâm”, điều này góp phần thay đổi phương thức phục vụ từ “hành chính truyền thống” sang “hành chính số, chủ động, thông minh” một cách hiệu quả.
Gần dân để tạo đồng thuận từ cơ sở
Nếu tại đô thị, chuyển đổi số được xem là “đòn bẩy” nâng cao hiệu quả quản lý thì ở khu vực miền núi, yếu tố quan trọng nhất lại là giữ được sự gần gũi giữa chính quyền với người dân.
Xã Chợ Rã được hình thành trên cơ sở sáp nhập ba địa phương là xã Thượng Giáo, Địa Linh và thị trấn Chợ Rã, với diện tích gần 93 km², gồm 31 thôn và gần 14,5 nghìn người dân thuộc 15 dân tộc cùng sinh sống. Sau sáp nhập, địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc tăng lên trong khi điều kiện cơ sở vật chất và nguồn nhân lực vẫn còn nhiều khó khăn.
Ông Triệu Anh Chư, Chủ tịch UBND xã Chợ Rã cho biết, ngay từ đầu, địa phương xác định nhiệm vụ quan trọng nhất là ổn định tổ chức bộ máy, bảo đảm việc giải quyết công việc cho người dân không bị gián đoạn.
“Mô hình mới chỉ thực sự hiệu quả khi chính quyền gần dân, hiểu dân và giải quyết được những vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Vì vậy, chúng tôi đặc biệt chú trọng công tác tiếp công dân, đối thoại trực tiếp với nhân dân để kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người dân”, ông Triệu Anh Chư chia sẻ.
Sau một năm triển khai, xã đã thực hiện gần 100 lượt tiếp công dân, tiếp nhận 63 đơn thư phản ánh, kiến nghị; trong đó phần lớn các vụ việc được giải quyết dứt điểm tại cơ sở. Các cuộc đối thoại trực tiếp giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với nhân dân được tổ chức thường xuyên hơn, tạo không khí dân chủ, cởi mở và tăng sự đồng thuận trong cộng đồng.
Công tác cải cách hành chính tiếp tục được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Với phương châm “mỗi thủ tục hành chính được giải quyết nhanh gọn là thêm một lần tạo niềm tin cho nhân dân”, UBND xã đã tập trung nâng cao chất lượng hoạt động của Bộ phận tiếp nhận và trả kết quả; duy trì hiệu quả cơ chế “một cửa”, “một cửa liên thông”; thực hiện công khai, minh bạch các thủ tục hành chính, phí và lệ phí theo quy định. Từ tháng 7/2025 đến nay, xã đã tiếp nhận, giải quyết hơn 3,3 nghìn hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 87%; 100% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn.
Khó khăn lớn nhất hiện nay của Chợ Rã chính là địa bàn rộng, dân cư phân tán, trình độ tiếp cận công nghệ thông tin giữa các khu vực chưa đồng đều. Một số lĩnh vực như đất đai vẫn còn áp lực lớn về khối lượng hồ sơ và thời gian xử lý.
“Tuy còn nhiều khó khăn nhưng điều đáng mừng là sau sáp nhập, tinh thần đoàn kết và sự đồng thuận trong nhân dân tiếp tục được củng cố. Người dân ngày càng tích cực tham gia giám sát, đóng góp ý kiến xây dựng chính quyền. Đó là nền tảng quan trọng để địa phương tiếp tục đổi mới quản lý, điều hành trong thời gian tới”, ông Triệu Anh Chư cho biết.
Để tiếp tục đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Chủ tịch UBND tỉnh Vương Quốc Tuấn yêu cầu toàn hệ thống chính trị tiếp tục siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính; nâng cao tinh thần trách nhiệm trong thực thi công vụ; đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ dựa trên dữ liệu thực, sản phẩm cụ thể và các chỉ số đo lường hiệu quả công việc. Chủ tịch UBND tỉnh Thái Nguyên cũng yêu cầu, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám dấn thân vì lợi ích chung; tiếp tục tăng tốc trong triển khai nhiệm vụ để tạo động lực mới, đột phá mới cho sự phát triển chung của tỉnh.
Có thể thấy, sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Thái Nguyên đang từng bước hình thành nền hành chính tinh gọn hơn, chủ động hơn và gần dân hơn. Dù vẫn còn không ít khó khăn trong quá trình vận hành nhưng những chuyển động từ cơ sở cho thấy, tư duy quản trị địa phương đang dần thay đổi theo hướng hiện đại, minh bạch và quan trọng là lấy người dân làm trung tâm phục vụ./.
