Giúp trẻ em tạo 'lá chắn' để nhận diện và phòng tránh nguy cơ bị xâm hại trên không gian mạng

Với thông điệp chính “Kết nối không tổn thương”, Chiến dịch “Không một mình” năm 2026 đang được Công an tỉnh Quảng Ngãi phối hợp với Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh triển khai tại các trường học nhằm trang bị kiến thức, kỹ năng giúp trẻ em nhận diện và phòng tránh nguy cơ bị xâm hại trên không gian mạng.

Đặc biệt, chiến dịch lan tỏa trước tại các điểm trường miền núi, dân tộc thiểu số, giúp các em nhận thức sớm biết cách tự bảo vệ bản thân, chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống nguy hiểm trên môi trường số.

tre-em-phong-tranh-14102026.jpg
Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ngãi hướng dẫn học sinh sử dụng mạng an toàn tại Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú, Trung học cơ sở Minh Long.

Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú, Trung học cơ sở Minh Long là một trong những điểm đầu tiên triển khai Chiến dịch “Không một mình” năm 2026 tại Quảng Ngãi (ngày 13/10). Tại đây, 200 học sinh được Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ngãi hướng dẫn nhận diện những nguy cơ tiềm ẩn trẻ em bị dụ dỗ tham gia các hội nhóm, trò chơi trực tuyến, bị lừa đảo, bắt nạt và bắt cóc trực tuyến đang tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với trẻ em.

Không chỉ dừng lại ở việc cảnh báo, chiến dịch tập trung trang bị kỹ năng và hướng dẫn học sinh thực hành xử lý các tình huống cụ thể. Các em được hướng dẫn cách bảo vệ tài khoản cá nhân, thiết lập quyền riêng tư, thận trọng khi kết bạn, chia sẻ thông tin với người lạ; biết cách chặn, báo cáo tài khoản đáng ngờ và lưu giữ bằng chứng khi bị quấy rối, đe dọa. Học sinh được khuyến khích chia sẻ với cha mẹ, thầy cô hoặc cơ quan chức năng khi gặp tình huống bất thường, không im lặng hay tự giải quyết vì tâm lý sợ hãi, xấu hổ.

tre-em-phong-tranh-2255.jpg
Học sinh đồng bào Hre chia sẻ kiến thức, kỹ năng ứng phó với lừa đảo trên không gian mạng.

Thầy Đinh Thanh Kiều, Phó Hiệu trưởng Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú, Trung học cơ sở Minh Long cho biết, 100% học sinh nhà trường là con em đồng bào dân tộc Hrê, sinh sống tại các xã Minh Long và Sơn Mai. Các em được nuôi dưỡng, giáo dục tại trường từ thứ Hai đến thứ Sáu hằng tuần, chỉ sinh hoạt với gia đình vào các ngày cuối tuần.

Bên cạnh việc giáo dục kiến thức văn hóa, nhà trường luôn chú trọng giáo dục kỹ năng sống, trang bị kiến thức cần thiết để học sinh tự bảo vệ bản thân. Tuy nhiên, trong điều kiện Internet và các thiết bị thông minh ngày càng phổ biến, học sinh miền núi có thêm cơ hội tiếp cận tri thức, tuy nhiên rủi ro mang lại từ mạng xã hội, không phải em nào cũng có đầy đủ kiến thức, kỹ năng để xử lý.

Chiến dịch “Không một mình” giúp học sinh hiểu rằng các em không phải đơn độc khi gặp vấn đề trên môi trường mạng mà luôn có bạn bè, thầy cô, gia đình và nhà trường sẵn sàng hỗ trợ. Chiến dịch còn có ý nghĩa xã hội sâu xa hơn khi chính các em được trang bị kiến thức, khi trở về gia đình sẽ tuyên truyền cho bố mẹ, anh chị em và người thân, góp phần lan tỏa chống xâm hại trực tuyến trong cộng đồng.

Em Đinh Thị An Nhiên, học sinh lớp 9A chia sẻ, qua buổi tuyên truyền, em hiểu rõ hơn những nguy cơ trên mạng như lừa đảo, bị phát tán hình ảnh, tung tin sai sự thật hoặc bắt nạt trên mạng xã hội, khi sử dụng điện thoại thông minh và mạng xã hội, cần thận trọng khi kết bạn, không chia sẻ thông tin cá nhân, không lan truyền những thông tin chưa được kiểm chứng và không tham gia nói xấu, bôi nhọ người khác...

Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ngãi hướng dẫn học sinh sử dụng mạng an toàn.

Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ngãi hướng dẫn học sinh sử dụng mạng an toàn.

Thiếu tá Nguyễn Tiến Quân, cán bộ Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, Công an tỉnh Quảng Ngãi thông tin, trẻ em khi sử dụng internet và mạng xã hội có thể đối mặt với nhiều nguy cơ như tiếp cận thông tin xấu, độc, bị lừa đảo, dụ dỗ, khai thác thông tin cá nhân. Thời gian gần đây xuất hiện thủ đoạn bắt cóc trực tuyến với những cách thức thao túng tâm lý, đe dọa, khiến nạn nhân làm theo yêu cầu của các đối tượng.

Lực lượng chức năng nhận thấy một bộ phận học sinh còn thiếu kiến thức cơ bản để nhận diện rủi ro và chưa biết cách ứng phó khi gặp tình huống nguy hiểm. Thay vì chia sẻ với cha mẹ, người thân, một số em có tâm lý tự giải quyết, âm thầm đối diện với những thông tin tiêu cực, dẫn đến việc xử lý không phù hợp, khiến sự việc trở nên phức tạp hơn.

Đối với học sinh miền núi, việc trang bị kiến thức, kỹ năng bảo đảm an toàn trên không gian mạng càng cần thiết để các em biết cách tự bảo vệ mình, đồng hành, hỗ trợ bạn bè khi gặp rủi ro, không để bất kỳ ai phải đơn độc trước những nguy cơ trên môi trường mạng.

Học sinh đồng bào Hre lĩnh hội, chia sẻ kiến thức, kỹ năng ứng phó với lừa đảo trên không gian mạng.
Học sinh đồng bào Hre lĩnh hội, chia sẻ kiến thức, kỹ năng ứng phó với lừa đảo trên không gian mạng.

Công an tỉnh Quảng Ngãi đã xây dựng Kế hoạch triển khai chiến dịch Không một mình 2026 - Phòng, chống xâm hại trực tuyến trong 2 tháng (từ ngày 10/10 đến hết ngày 10/12/2026). Ngoài Trường Trung học phổ thông Dân tộc nội trú, Trung học cơ sở Minh Long, chiến dịch còn được triển khai tại 4 trường khác (trong tháng 10/2026): Trường Trung học phổ thông Lê Quý Đôn, xã Bình Sơn; Trường Phổ thông dân tộc nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Rờ Kơi; Trường Trung học cơ sở Kon Tum và Trường Phổ thông dân tộc nội trú Trung học phổ thông Măng Đen.

Chiến dịch đặt mục tiêu tổ chức các hoạt động trực tiếp tại trên 50% số trường học ở tỉnh; mở rộng đến khu dân cư, khu công nghiệp và các địa điểm cộng đồng phù hợp đến hết ngày 10/12; chú trọng đổi mới cách tuyên truyền, phù hợp với đặc thù từng địa bàn, phát huy vai trò của giáo viên nòng cốt, đại sứ chiến dịch và duy trì thói quen “5 phút cùng em” sau khi kết thúc chiến dịch...

Bài và ảnh: Phạm Cường/TTXVN