Khi bắt đầu xây dựng nông thôn mới (năm 2010), Bà Rịa - Vũng Tàu là tỉnh còn nhiều khó khăn về hạ tầng, cơ sở vật chất. Sau hành trình hơn 14 năm, tỉnh đã trở thành điểm sáng toàn quốc về xây dựng nông thôn mới.
Hành trình xây dựng nông thôn mới tại Bà Rịa - Vũng Tàu đối mặt không ít thử thách như nhận thức của một bộ phận người dân và cán bộ còn hạn chế, hạ tầng thiếu đồng bộ, nguồn lực đầu tư eo hẹp… Tuy nhiên, với sự chỉ đạo sát sao của Trung ương, sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền địa phương và sự đồng thuận từ nhân dân, tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã từng bước vượt qua khó khăn, từng bước thay da đổi thịt cho vùng nông thôn.
Giai đoạn 2010 - 2024, tỉnh đã huy động gần 39.800 tỷ đồng phục vụ chương trình; trong đó, nguồn vốn tín dụng chiếm hơn 41%, người dân và doanh nghiệp đóng góp hơn 6.100 tỷ đồng. Các khoản đầu tư chủ yếu tập trung phát triển hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục, nước sạch, điện... Đồng thời, tỉnh ban hành nhiều chính sách hỗ trợ sản xuất, tạo điều kiện cho người dân nâng cao thu nhập, phát triển kinh tế bền vững.
Đến năm 2024, thu nhập bình quân của người dân nông thôn đã đạt 90 triệu đồng/người/năm – tăng gấp 3 lần so với thời điểm ban đầu khi bắt tay vào tiến trình xây dựng nông thôn mới.
Đến nay, 100% xã của tỉnh đã đạt chuẩn nông thôn mới; trong đó có 78,7% xã đạt chuẩn nâng cao và 34% xã đạt chuẩn kiểu mẫu. Ngoài ra, 20/35 phường, thị trấn hoàn thành tiêu chí đô thị văn minh. Tất cả các huyện và thành phố của tỉnh đều đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; trong đó, hai huyện Long Điền và Đất Đỏ (nay là huyện Long Đất) đã đạt chuẩn nâng cao.
Theo Quyết định 321/QĐ-TTg ngày 8/3/2022, tỉnh đã hoàn thành toàn bộ 8 tiêu chí quốc gia về nông thôn mới, bao gồm 100% đơn vị cấp huyện đạt chuẩn, chỉ số hài lòng người dân đạt trên 90%, hệ thống cây xanh và đất công cộng đạt chuẩn...
Đặc biệt, việc phát triển mô hình Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), du lịch cộng đồng và nông nghiệp trải nghiệm được đẩy mạnh, đưa nông nghiệp địa phương lên tầm cao mới. Tỉnh hiện có 42 điểm du lịch nông nghiệp – sinh thái, góp phần giữ gìn bản sắc và tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Xuất phát điểm là huyện thuần nông, nghèo nàn, lạc hậu, sau hơn 14 năm xây dựng nông thôn mới, huyện Châu Đức có bước phát triển vượt bậc trên lĩnh vực kinh tế - xã hội, trở thành điểm sáng của tỉnh, là nơi đáng sống, đáng tự hào của người dân nơi đây.
Ông Đỗ Chí Khởi, Phó Chủ tịch UBND huyện Châu Đức chia sẻ, khi mới bắt tay vào tiến trình xây dựng nông thôn mới, hạ tầng giao thông của huyện xuống cấp, đi lại khó khăn. Hệ thống giao thông manh mún, chưa được hoàn thiện.
Trước thực tế đó, địa phương xác định phải huy động nhiều nguồn lực, thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp để đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, đặc biệt chú trọng giao thông nông thôn. Đến nay, mạng lưới giao thông đường bộ trên địa bàn huyện có tổng chiều dài 1.367,5 km. Trong số đó, đường bê tông nhựa, láng nhựa và bê tông xi măng có tổng chiều dài hơn 1.277 km, chiếm tỷ lệ 93,42% trên tổng số km đường toàn huyện. Cùng với đó, 100% hộ dân trên địa bàn huyện Châu Đức được sử dụng lưới điện quốc gia. Tổng diện tích đất sản xuất nông nghiệp được cấp điện hơn 22.985 ha, chiếm 95,57%.
Bà Đào Thị Dương, ngụ ở thôn Lồ Ồ, xã Đá Bạc, huyện Châu Đức, chia sẻ: Trước đây, thôn Lồ Ồ là địa bàn sinh sống chủ yếu của đồng bào dân tộc Châu Ro. Những ngày mới bắt tay vào xây dựng nông thôn mới, đường xá trong thôn đi lại khó khăn, không điện, không nước sạch; đời sống bà con dân tộc thiểu số vô cùng khó khăn. Được sự quan tâm của chính quyền địa phương, đảng và Nhà nước, với các chương trình 134, 135, thôn Lồ Ồ đã dần thay da, đổi thịt. Đến nay, đời sống nhân dân trong thôn đã khấm khá, cuộc sống bà con đã ấm no, con em trong thôn được học hành và dần có công việc ổn định. 100% thôn, ấp của xã đã được nhựa hóa, việc đi lại dễ dàng, thuận lợi.
Cùng với đó, hạ tầng được đầu tư bài bản đã tạo nền móng và sức bật để Châu Đức phát triển mạnh mẽ hơn, cơ sở vật chất các cơ sở y tế cải thiện đáng kể, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế trên địa bàn huyện đạt gần 96%. Các trường học đã được quy hoạch khuôn viên độc lập và xây mới kiên cố, có hệ thống sân chơi, bãi tập, được trang bị máy móc và các thiết bị cơ bản để đáp ứng cho nhu cầu dạy học. Đến nay, toàn huyện đạt 92,98% số trường công lập được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Các trung tâm văn hóa, thể thao - học tập cộng đồng được xây dựng khang trang, quy chuẩn để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, vui chơi, học tập và rèn luyện của người dân.
Xác định con người là trung tâm của chiến lược phát triển, thời gian qua huyện Châu Đức tích cực thực hiện có hiệu quả phong trào trào thi đua “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”. Đến cuối năm 2023, huyện Châu Đức không còn hộ nghèo. Tỷ lệ hộ có nhà ở kiên cố, bán kiên cố trên địa bàn các xã đạt 100%. Đây là địa phương đầu tiên của tỉnh về đích trong giảm nghèo của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
Huyện Châu Đức đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn huyện nông thôn mới năm 2022. Toàn huyện có 14/14 xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới; trong đó có 13/14 xã được công nhận đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao, 7/14 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Đây là địa phương có số xã nông thôn mới kiểu mẫu nhiều nhất của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Thu nhập bình quân đầu người là 89,5 triệu đồng/người/năm.
Không riêng gì huyện Châu Đức, khu vực nông nghiệp, nông thôn trên địa bàn tỉnh cũng có bước chuyển mình mạnh mẽ. Người dân ngày càng hướng đến sản xuất nông nghiệp hữu cơ, sinh thái và công nghệ cao. Hạ tầng phục vụ sản xuất được hiện đại hóa, đảm bảo tính bền vững và thích ứng với điều kiện mới.
Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu Nguyễn Văn Thọ cho biết, đến nay Bà Rịa - Vũng Tàu đã trở thành một trong những địa phương có hạ tầng giao thông đồng bộ nhất cả nước, quy mô kinh tế đạt 17 tỷ USD, chiếm 5,6% tổng GDP toàn quốc. GRDP bình quân đầu người của tỉnh cao gấp đôi mức trung bình cả nước, đóng góp gần 5% thu ngân sách quốc gia.
Trong bối cảnh hợp nhất hành chính với TP Hồ Chí Minh theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, tỉnh đang xây dựng chương trình nông thôn mới giai đoạn 2025 - 2030 để đảm bảo quá trình chuyển tiếp không ảnh hưởng đến phát triển nông thôn.
Bà Rịa - Vũng Tàu tiếp tục xác định các giải pháp chiến lược đó là: đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức, phát triển sản xuất hàng hóa nông nghiệp công nghệ cao, mở rộng mô hình OCOP gắn với du lịch, đầu tư hạ tầng, nâng chất giáo dục - y tế, đào tạo nghề... Đồng thời, chú trọng nâng cao năng lực cán bộ làm công tác nông thôn mới và phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội.
Với những kết quả toàn diện, tại chương trình kỷ niệm 34 năm Ngày thành lập tỉnh tổ chức vào ngày 27/6, tỉnh đã vinh dự đón nhận Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới./.
