Kết nối nguồn lực trí thức với bài toán phát triển

Tri thức chỉ thực sự trở thành nguồn lực khi được kết nối với những vấn đề cụ thể của sản xuất, đời sống và quản lý. Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang phát huy vai trò cầu nối, đưa tiếng nói của chuyên gia, nhà khoa học đến gần hơn với cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân.

che-3626.jpg
Ông Đỗ Tấn Sơn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang phát biểu tại Hội thảo “Giải pháp thúc đẩy bảo tồn, phát huy giá trị quần thể cây di sản chè Shan tuyết cổ thụ gắn với cải thiện sinh kế tỉnh Tuyên Quang”, ngày 12/5. Ảnh: Minh Tâm/TTXVN

Để tri thức đi vào đời sống

Sau kiện toàn tổ chức, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh có 18 hội thành viên, tập hợp khoảng 12.000 hội viên, trong đó khoảng 9.500 người có trình độ đại học trở lên. Đội ngũ này hoạt động trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp, lâm nghiệp, y tế, giáo dục, pháp luật, kinh tế, văn hóa, tài nguyên, môi trường và khoa học kỹ thuật. Những năm qua, Liên hiệp Hội đã chú trọng đưa kiến thức khoa học, kỹ thuật về cơ sở. Giai đoạn 2021–2026, đơn vị tổ chức 38 hội thảo, hội nghị và 115 lớp tập huấn cho hơn 3.360 lượt học viên, tập trung vào kỹ thuật gieo trồng, chăn nuôi an toàn sinh học, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, nông nghiệp hữu cơ, chuyển đổi số và bán hàng trên sàn thương mại điện tử. Những hoạt động này góp phần giúp nông dân, thành viên hợp tác xã thay đổi phương thức sản xuất, quan tâm hơn đến chất lượng, truy xuất nguồn gốc và thị trường tiêu thụ.

Tại vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tri thức khoa học chỉ phát huy giá trị khi được chuyển hóa thành cách làm cụ thể, phù hợp với điều kiện của người dân. Từ lựa chọn giống, chăm sóc đến bảo quản, chế biến và quảng bá sản phẩm, mỗi tiến bộ kỹ thuật được áp dụng đúng có thể giúp giảm chi phí, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả. Dự án bảo tồn, phát huy giá trị quần thể chè Shan tuyết cổ thụ gắn với cải thiện sinh kế cho cộng đồng vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Côn Lĩnh là một ví dụ. Dự án không chỉ hướng đến bảo tồn nguồn gen, đa dạng sinh học và giá trị của những cây chè cổ thụ, mà còn góp phần giúp cộng đồng nhận diện rõ hơn giá trị tài nguyên bản địa, nâng cao trách nhiệm gìn giữ và tạo thêm sinh kế.

Bên cạnh chuyển giao kỹ thuật, hoạt động tư vấn, phản biện mở thêm kênh để trí thức tham gia vào quá trình xây dựng chính sách. Giai đoạn vừa qua, Liên hiệp Hội đã hoàn thành 36 đề tài, dự án, nhiệm vụ và hội thảo tư vấn, phản biện; tham gia góp ý nhiều dự án luật, chương trình, đề án và văn bản liên quan đến phát triển kinh tế - xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Giá trị của phản biện không chỉ nằm ở việc bổ sung ý kiến cho một văn bản, mà còn ở khả năng phát hiện sớm những yếu tố chưa phù hợp khi chính sách đi vào cuộc sống. Với địa bàn rộng, điều kiện tự nhiên, kết cấu hạ tầng và trình độ phát triển giữa các khu vực còn khác nhau, tiếng nói của những chuyên gia vừa hiểu chuyên môn, vừa nắm chắc thực tiễn địa phương có ý nghĩa quan trọng trong việc giúp các chương trình, đề án sát thực tế và khả thi hơn.

Kết nối đúng người, giải quyết đúng việc

Nguồn lực trí thức của tỉnh Tuyên Quang khá đông đảo, nhưng việc chuyển tiềm năng đó thành những giải pháp có tác động rộng vẫn còn hạn chế. Sự gắn kết giữa Liên hiệp Hội với một số cơ quan nhà nước, doanh nghiệp chưa thật chặt chẽ; việc thu hút trí thức trẻ, trí thức trong doanh nghiệp và những người đang làm việc ngoài tỉnh chưa tương xứng với tiềm năng. Một số hội thành viên còn thiếu nhân lực, kinh phí, chưa phát huy đầy đủ khả năng tư vấn, phản biện chuyên ngành. Thực tế này đặt ra yêu cầu đổi mới cách tập hợp trí thức, chuyển từ kết nối chủ yếu theo tổ chức sang kết nối theo lĩnh vực chuyên môn và từng vấn đề cụ thể.

Một trong những hướng đi quan trọng là xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia dùng chung, từng bước hình thành mạng lưới trí thức trong và ngoài tỉnh. Dữ liệu cần thể hiện rõ chuyên ngành, kinh nghiệm nghiên cứu, lĩnh vực thực tiễn và khả năng tham gia tư vấn của từng người. Theo ông Cao Hồng Kỳ, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Tuyên Quang, thời gian tới, Liên hiệp Hội chú trọng xây dựng mạng lưới chuyên gia theo từng lĩnh vực; tăng cường kết nối trí thức đang công tác tại các cơ quan, trường học, doanh nghiệp trong tỉnh với những người con quê hương làm việc tại các viện nghiên cứu, trường đại học ở ngoài tỉnh. Hoạt động tư vấn, phản biện và nghiên cứu sẽ hướng nhiều hơn vào những vấn đề mà tỉnh, doanh nghiệp và cơ sở đang cần giải quyết.

che-30726.jpg
Ông Đặng Văn Háu, dân tộc Dao (thôn Xà Phìn, xã Thanh Thủy, tỉnh Tuyên Quang) giới thiệu về sản phẩm của hợp tác xã Trà Pèng. Ảnh: Đức Thọ/TTXVN

Việc kết nối cần được thực hiện theo hai chiều. Các sở, ngành, địa phương và doanh nghiệp chủ động đưa ra những vấn đề đang gặp khó khăn; Liên hiệp Hội tập hợp chuyên gia, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp. Ngược lại, đội ngũ trí thức cũng cần chủ động phát hiện vấn đề mới, cảnh báo nguy cơ và đề xuất sáng kiến, thay vì chỉ chờ được giao nhiệm vụ. Giai đoạn 2026 - 2031, Liên hiệp Hội đặt mục tiêu phát triển thêm ít nhất 2.000 hội viên liên kết; chủ trì từ 15 đến 20 đề tài, dự án, nhiệm vụ tư vấn, phản biện cấp tỉnh và triển khai ít nhất 5 đề tài, dự án khoa học, công nghệ về ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số và phát triển kinh tế - xã hội.

Các nhiệm vụ khoa học cần tránh dàn trải, tập trung vào những lĩnh vực tỉnh có tiềm năng và đang cần giải pháp. Trong nông nghiệp, đội ngũ trí thức có thể tham gia từ nghiên cứu giống, hoàn thiện quy trình sản xuất đến bảo quản, chế biến, truy xuất nguồn gốc, xây dựng nhãn hiệu và thị trường cho các sản phẩm đặc trưng như chè, cam, dược liệu, mật ong và lâm sản. Ở lĩnh vực lâm nghiệp, môi trường và du lịch, cần thêm các giải pháp quản lý rừng bền vững, phát triển sinh kế dưới tán rừng, bảo vệ nguồn nước, bảo tồn đa dạng sinh học, số hóa di sản, quản lý điểm đến và quảng bá sản phẩm. Khoa học cũng cần được kết nối chặt hơn với doanh nghiệp, bởi đây là nơi nhận biết rõ những điểm nghẽn về quy trình, chất lượng, chi phí và thị trường.

Một yêu cầu khác là nâng cao giá trị của các cuộc thi, hội thi sáng tạo. Mục tiêu không chỉ là lựa chọn và trao giải, mà cần tiếp tục hỗ trợ những sản phẩm có triển vọng được hoàn thiện, thử nghiệm, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và kết nối với đơn vị có nhu cầu sử dụng. Để làm được điều đó, Liên hiệp Hội cần trở thành cầu nối bền chặt hơn giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân. Nhà khoa học cung cấp giải pháp; cơ quan quản lý tạo cơ chế; doanh nghiệp tổ chức ứng dụng, thương mại hóa; người dân trực tiếp thực hiện và phản hồi hiệu quả.

Thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW về tiếp tục xây dựng, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức và Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là mở rộng đội ngũ, mà phải tạo môi trường để trí thức cống hiến đúng năng lực và các ý kiến khoa học được lắng nghe, sử dụng. Khi kết nối được đúng chuyên gia với đúng vấn đề, một ý tưởng có thể trở thành giải pháp, một kết quả nghiên cứu có thể trở thành sản phẩm và một ý kiến phản biện có thể góp phần nâng cao chất lượng chính sách. Đó cũng là cách để nguồn lực trí thức thực sự tham gia giải quyết những bài toán phát triển của Tuyên Quang trong giai đoạn mới./.

Có thể bạn quan tâm

Mưa lớn tại Lào Cai gây thiệt hại hơn 8,6 tỷ đồng

Mưa lớn tại Lào Cai gây thiệt hại hơn 8,6 tỷ đồng

Đợt mưa lớn từ chiều 27 đến sáng 30/7 đã gây thiệt hại tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Lào Cai. Theo thông tin từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lào Cai, đến sáng 30/7, mưa lũ đã ảnh hưởng đến 20 xã, phường gây thiệt hại lớn về nhà ở, sản xuất và hạ tầng giao thông, với tổng giá trị ước trên 8,64 tỷ đồng.

Đấu giá tại vườn giúp sầu riêng bán đúng giá trị

Đấu giá tại vườn giúp sầu riêng bán đúng giá trị

Lần đầu tiên tại tỉnh Đắk Lắk, các phiên đấu giá sầu riêng ngay tại vườn được tổ chức, nằm trong khuôn khổ Lễ hội Sầu riêng năm 2026. Phương thức tiêu thụ hoàn toàn mới này không chỉ mang về thêm hàng tỷ đồng cho người nông dân, mà còn cắt đứt khâu trung gian, tạo dựng niềm tin bền vững giữa doanh nghiệp xuất khẩu và người trồng.

Bồi đắp thế hệ nông dân - doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo

Bồi đắp thế hệ nông dân - doanh nhân trẻ năng động, sáng tạo

Trong hai ngày 29 - 30/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh đoàn Lào Cai tổ chức Ngày hội “Thanh niên khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” năm 2026 và Vòng bán kết cuộc thi “Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026” khu vực miền Bắc.

Lâm Đồng quy trách nhiệm người đứng đầu cấp xã nếu để gián đoạn thu gom rác thải

Lâm Đồng quy trách nhiệm người đứng đầu cấp xã nếu để gián đoạn thu gom rác thải

Lãnh đạo UBND tỉnh Lâm Đồng vừa yêu cầu các xã, phường, đặc khu khẩn trương hoàn tất việc lựa chọn, ký kết hợp đồng cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Đồng thời quy rõ trách nhiệm của người đứng đầu địa phương nếu để xảy ra tình trạng chậm trễ, ảnh hưởng đến công tác vệ sinh môi trường trên địa bàn.

Nhiều diện tích lúa Hè Thu bị hư hại do chuột cắn phá

Nhiều diện tích lúa Hè Thu bị hư hại do chuột cắn phá

Dù nông dân tại một số khu vực thuộc xã, phường phía Đông của tỉnh Đắk Lắk đã thực hiện nhiều biện pháp phòng trừ chuột cắn phá lúa nhưng đến nay vẫn chưa đạt hiệu quả. Nhiều diện tích lúa trong vụ Hè Thu vì vậy bị hư hại, nguy cơ cao thất thu trong vụ mùa này.

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Cựu chiến binh miền núi giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi

Các mô hình kinh tế hiệu quả của hội viên Hội Cựu chiến binh được duy trì, nhân rộng, tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương... Đây là đánh giá được đưa ra tại Hội nghị tổng kết phong trào thi đua "Cựu chiến binh giúp nhau giảm nghèo, làm kinh tế giỏi" lần thứ VI, giai đoạn 2021 - 2026”, do Hội Cựu chiến binh tỉnh Lạng Sơn tổ chức chiều 29/7.

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Hỗ trợ thanh niên kiến tạo sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số

Ngày 29/7, tại phường Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phối hợp với Tỉnh Đoàn Lào Cai tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Khởi nghiệp từ bản sắc địa phương: Cơ hội phát triển sản phẩm OCOP trong kỷ nguyên số”.

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Chủ động từ cơ sở để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai

Tuyên Quang là địa phương có địa hình chủ yếu là đồi núi, nhiều sông, suối và khu vực dân cư nằm xen kẽ các sườn dốc. Mỗi mùa mưa bão, nguy cơ lũ quét, sạt lở đất và ngập úng luôn hiện hữu, tác động trực tiếp đến đời sống người dân và hoạt động sản xuất.

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Sau mưa lớn, Lâm Đồng tập trung khắc phục hạ tầng, ổn định đời sống người dân

Từ các ngày từ 27- 29/7, mưa lớn đã xảy ra liên tiếp tại Lâm Đồng, chủ yếu vào chiều tối và đêm, gây ngập úng cục bộ, khiến nhiều diện tích nông nghiệp bị hư hại, đời sống người dân ở các địa phương bị ảnh hưởng. Hiện các địa phương đang khẩn trương huy động lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và sản xuất.

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Sức sống mới trên khu dân cư biên giới

Nhờ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và các lực lượng chức năng, khu dân cư biên giới tổ 10, thôn Đoàn Kết (xã Thiện Hưng, thành phố Đồng Nai) đang từng ngày “thay da đổi thịt”.

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Tây Ninh: Tái cơ cấu hệ thống cấp nước nông thôn

Mặc dù tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã đạt 75,74%, song tính bền vững của hệ thống cấp nước vẫn là vấn đề đặt ra khi tỷ lệ hộ sử dụng nước từ các công trình cấp nước tập trung mới đạt 51,53%; nhiều công trình quy mô nhỏ hoạt động chưa hiệu quả, hạ tầng xuống cấp, năng lực quản lý vận hành còn hạn chế. Trước yêu cầu bảo đảm nguồn nước phục vụ đời sống người dân, thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng nhu cầu phát triển, tỉnh đang tập trung cơ cấu lại hệ thống cấp nước nông thôn theo hướng tập trung, hiện đại, an toàn và bền vững.

Giúp học dân sinh vùng dân tộc tự tin bước vào năm học mới

Giúp học dân sinh vùng dân tộc tự tin bước vào năm học mới

Tại các địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số ở tỉnh Khánh Hòa, thời gian này có rất đông trẻ đến trường để làm quen và học sớm tiếng phổ thông (tiếng Việt) đầu cấp tiểu học. Đây là hoạt động thiết thực, giúp các em khỏi bỡ ngỡ, mạnh dạn giao tiếp, sớm thành thạo kỹ năng nghe, nói tiếng phổ thông trước khi bước vào năm học mới.

Lào Cai tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lớn

Lào Cai tập trung khắc phục thiệt hại do mưa lớn

Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ chiều tối 27 đến ngày 28/7, tỉnh Lào Cai xuất hiện nhiều điểm sạt lở và cuốn trôi hoa màu của nhân dân. Các địa phương tập trung huy động lực lượng khắc phục hậu quả thiên tai gây ra.

Từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến những đổi thay ở vùng biên

Từ mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến những đổi thay ở vùng biên

Một năm sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, các xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang đang ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Từ những địa bàn xa xôi, giao thông cách trở, địa giới hành chính mở rộng sau sáp nhập, nhiều địa phương đã từng bước vượt qua những khó khăn ban đầu để xây dựng bộ máy hoạt động thông suốt, gần dân hơn. Không chỉ nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, mô hình mới còn tạo động lực khai thác tiềm năng, phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững quốc phòng, an ninh vùng biên.

Gỡ bài toán nhân lực y tế cơ sở sau sắp xếp

Gỡ bài toán nhân lực y tế cơ sở sau sắp xếp

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, số trạm y tế của tỉnh Gia Lai giảm từ 373 xuống còn 135, trong khi quy mô dân số phục vụ của mỗi trạm tăng gần gấp ba lần. Địa bàn quản lý rộng hơn, khối lượng công việc lớn hơn nhưng toàn tỉnh vẫn thiếu gần 500 nhân lực y tế, tạo áp lực lớn đối với hoạt động của hệ thống y tế cơ sở, nhất là ở miền núi, vùng sâu, vùng xa.

Con đường mới nối lại nhịp sống vùng sạt lở

Con đường mới nối lại nhịp sống vùng sạt lở

Cuối tháng 10/2025, do ảnh hưởng của mưa lũ kéo dài, một vụ sạt lở đất nghiêm trọng cuốn theo con đường độc đạo, khiến hàng trăm hộ dân thuộc 4 thôn là Ngọc Nang, Xa Úa, Ngọc Lâng, Tu Răng, xã Ngọc Linh, tỉnh Quảng Ngãi bị cô lập. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp tại hiện trường của Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng, xã Ngọc Linh được hỗ trợ hơn 20 tỷ đồng; trong đó có hơn 6 tỷ đồng để khắc phục, làm mới con đường dẫn vào các thôn bị cô lập. Đến nay, tuyến đường đã được hoàn thành, giúp bà con yên tâm đi lại trước mùa mưa bão năm 2026.

Lâm Đồng: Mưa lớn kéo dài khiến nhiều khu vực ở Bảo Lộc ngập sâu

Lâm Đồng: Mưa lớn kéo dài khiến nhiều khu vực ở Bảo Lộc ngập sâu

Sáng 28/7, mưa lớn kéo dài từ đêm trước đã khiến nhiều khu vực trũng thấp tại phường 3 Bảo Lộc và phường B’Lao (tỉnh Lâm Đồng) bị ngập sâu. Lực lượng chức năng địa phương đang khẩn trương triển khai các biện pháp hỗ trợ người dân, ứng phó với diễn biến phức tạp của tình hình ngập lụt.

Bộ Xây dựng công bố tình huống khẩn cấp khắc phục hạ tầng giao thông ở Lào Cai, Lai Châu

Bộ Xây dựng công bố tình huống khẩn cấp khắc phục hạ tầng giao thông ở Lào Cai, Lai Châu

Bộ Xây dựng vừa ban hành Quyết định công bố tình huống khẩn cấp về thiên tai để khắc phục hư hỏng kết cấu hạ tầng giao thông nhiều điểm, đoạn trên Quốc lộ 279 qua tỉnh Lào Cai; Quốc lộ 279 và Quốc lộ 32 qua tỉnh Lai Châu do ảnh hưởng của đợt mưa, lũ gây ra từ ngày 15/7/2026 đến ngày 17/7/2026.

Cao Bằng: Tập trung xử lý dứt điểm dịch tả lợn châu Phi

Cao Bằng: Tập trung xử lý dứt điểm dịch tả lợn châu Phi

Từ đầu năm đến nay, bệnh Dịch tả lợn châu Phi đã xuất hiện tại 27 xã, phường trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, làm hơn 1.000 con lợn mắc bệnh, chết và buộc phải tiêu hủy với tổng khối lượng hơn 49 tấn. Hiện vẫn còn 20 xóm thuộc 10 xã chưa qua 21 ngày kể từ khi phát hiện đang có dịch tả lợn châu Phi.

Quyết liệt phòng, chống dịch cúm gia cầm A/H5N1

Quyết liệt phòng, chống dịch cúm gia cầm A/H5N1

Chiều 26/7, UBND tỉnh Tuyên Quang thông tin đã ban hành văn bản yêu cầu các sở, ban, ngành, địa phương khẩn trương triển khai đồng bộ, quyết liệt các biện pháp phòng, chống dịch cúm gia cầm A/H5N1 nhằm nhanh chóng khống chế, dập tắt các ổ dịch, không để dịch bệnh phát sinh và lây lan trên diện rộng.