Lan tỏa những mô hình tương thân, tương ái cho phụ nữ nông thôn

Từ những tờ vé số gây quỹ, khoản góp vốn nhỏ hay mô hình “Sinh kế 1.000 đồng”, nhiều cách làm thiết thực của Hội Liên hiệp Phụ nữ ở cơ sở tại tỉnh Vĩnh Long đã trở thành điểm tựa giúp phụ nữ khó khăn có thêm nguồn vốn xoay vòng, phát triển sinh kế, ổn định cuộc sống. Không chỉ hỗ trợ vật chất, các mô hình còn lan tỏa tinh thần tương trợ trong cộng đồng, góp phần tạo động lực để nhiều gia đình vươn lên thoát nghèo bền vững.

Gieo mầm sinh kế từ cộng đồng

Xã Cầu Ngang hiện có hơn 2.500 hội viên phụ nữ, trong đó hội viên người Khmer chiếm khoảng 40%. Những năm qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã triển khai nhiều mô hình hỗ trợ thiết thực; nổi bật là mô hình “Vé số yêu thương” mang tính nhân văn, góp phần gắn kết cộng đồng và lan tỏa tinh thần sẻ chia, thu hút đông đảo hội viên tham gia.

Bà Võ Thị Hồng Dung, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cầu Ngang cho biết, mô hình được triển khai từ năm 2023. Hằng tuần, vào chiều thứ Tư, Hội tiếp nhận vé số từ đại lý rồi phân phát cho 16 chi hội trưởng các ấp để vận động hội viên và người dân trong xóm cùng tham gia mua ủng hộ.

Từ nguồn hoa hồng bán vé số, các chi hội giữ lại 30% để duy trì hoạt động, 70% còn lại đưa vào Quỹ Hỗ trợ phụ nữ và trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. “Tuy số tiền không lớn nhưng qua từng đợt đã giúp nhiều phụ nữ khó khăn có thêm điều kiện vươn lên trong cuộc sống, nhất là chị em đồng bào Khmer”, bà Dung cho biết.

Đến nay, từ nguồn quỹ này, mô hình đã hỗ trợ 24 hội viên mua thẻ bảo hiểm y tế và hỗ trợ 33 phụ nữ, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn với mức 300.000 đồng/người. Tuy số tiền nhỏ, nhưng cũng góp phần giảm bớt khó khăn cho cuộc sống phụ nữ nghèo. Không chỉ dừng lại ở việc gây quỹ, mô hình còn tạo sự lan tỏa mạnh trong cộng đồng. Chị Thạch Thị Cha Na Li, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ ấp Mỹ Cẩm B chia sẻ, ấp có 131 hội viên, trong đó phụ nữ Khmer chiếm khoảng 70%. Mỗi đợt chị nhận khoảng 40 - 50 vé mang đi bán cho người dân trong xóm.

“Bà con thương chị em khó khăn nên ủng hộ rất nhiệt tình, có khi chỉ một giờ là bán hết vé. Từ nguồn quỹ này, nhiều hội viên khó khăn trong ấp được hỗ trợ gạo, mì gói, nhu yếu phẩm… hoặc tiền mặt để trang trải cuộc sống”, chị Cha Na Li nói.

Song song với mô hình vé số, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Cầu Ngang còn triển khai mô hình “Nuôi heo đất tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện”.

Hiện mô hình có 17 thành viên tham gia. Mỗi ngày, chị em dành dụm 10.000 đồng bỏ vào heo đất; đến cuối tháng sử dụng số tiền tiết kiệm này để đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện với mức khoảng 264.000 đồng/người/tháng (riêng người dân tộc Khmer đóng 231.000 đồng/tháng). Cách làm đơn giản nhưng phù hợp điều kiện của phụ nữ nông thôn, giúp nhiều người từng bước tham gia bảo hiểm xã hội, chủ động tích lũy cho tương lai và có thêm điểm tựa an sinh khi về già.

Tại xã Song Lộc, những mô hình tiết kiệm, góp vốn quy mô nhỏ đang trở thành nguồn lực hỗ trợ thiết thực cho phụ nữ phát triển kinh tế gia đình. Với hơn 5.500 hội viên, trong đó phụ nữ dân tộc Khmer chiếm hơn 50%, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã đã triển khai nhiều hình thức huy động nguồn lực phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

Nổi bật là mô hình “Sinh kế 1.000 đồng” được triển khai từ năm 2024. Theo đó, mỗi hội viên tự nguyện đóng góp 1.000 đồng để tạo quỹ hỗ trợ phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn phát triển sinh kế. Mỗi đợt vận động, Hội gây quỹ được khoảng 6 triệu đồng. Nguồn kinh phí này được sử dụng để hỗ trợ vốn cho 2 phụ nữ có nhu cầu buôn bán nhỏ, chăn nuôi hoặc phát triển kinh tế hộ gia đình; sau khi hoàn vốn sẽ tiếp tục luân chuyển cho các trường hợp khác.

Bên cạnh đó, mô hình góp vốn xoay vòng vẫn được duy trì nhiều năm qua. Hằng tháng, các hội viên đóng góp từ 100.000 - 200.000 đồng/người, sau mỗi vòng góp có thể tạo nguồn vốn từ 4 - 5 triệu đồng để hỗ trợ chị em đầu tư sản xuất, kinh doanh nhỏ.

Nguồn vốn tuy không lớn nhưng đã tạo động lực để nhiều phụ nữ mạnh dạn phát triển sinh kế. Chị Trần Thị Tuyết Dung, ấp Ô Chích B, là một trong những trường hợp được hưởng lợi từ mô hình. Trước đây gia đình thuộc diện cận nghèo, chị được hỗ trợ 3 triệu đồng để làm vốn sản xuất các loại bánh cung cấp cho các chợ địa phương. Từ nguồn vốn ban đầu này, việc làm ăn dần ổn định, mang lại thu nhập khoảng 300.000 đồng mỗi ngày. Nhờ đó, gia đình chị đã thoát diện cận nghèo và cải thiện đời sống.

Cùng đó, mô hình “Tiết kiệm làng xã” cũng phát huy hiệu quả khi khuyến khích hội viên gửi tiết kiệm với lãi suất 1%/tháng, tạo nguồn vốn cho phụ nữ vay giải quyết khó khăn đột xuất, trang trải chi phí học tập cho con hoặc bổ sung vốn sản xuất.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thoảng, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Song Lộc, việc duy trì các mô hình tiết kiệm, góp vốn phù hợp với điều kiện thực tế đã giúp nhiều hội viên có thêm nguồn lực phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Đặc biệt, nhiều phụ nữ Khmer mạnh dạn đầu tư chăn nuôi, buôn bán nhỏ sau khi tiếp cận nguồn vốn hỗ trợ. Hiệu quả từ các mô hình này cũng góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo tại địa phương. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn xã có 331 hộ thoát nghèo và không có trường hợp tái nghèo.

Từ sinh kế đến mô hình kinh tế bền vững

Không chỉ triển khai các mô hình hỗ trợ sinh kế tại cơ sở, thời gian qua, Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh còn thực hiện nhiều chương trình, hoạt động thiết thực nhằm hỗ trợ phụ nữ nông thôn phát triển kinh tế, cải thiện đời sống, nhất là phụ nữ Khmer có hoàn cảnh khó khăn.

Từ đầu năm đến nay, các cấp Hội đã thực hiện 304 công trình, phần việc an sinh xã hội, hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, xây dựng gia đình hạnh phúc và tham gia chuyển đổi số.

Các mô hình phù hợp điều kiện thực tế tiếp tục được duy trì và nhân rộng như “Biến rác thành tiền”, tổ góp vốn xoay vòng, tổ tiết kiệm tín dụng, “Tiết kiệm tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, bảo hiểm y tế”… Những mô hình này không chỉ giúp tạo nguồn vốn nhỏ cho phụ nữ buôn bán, chăn nuôi mà còn hình thành thói quen tiết kiệm, tương trợ lẫn nhau trong cộng đồng.

Đáng chú ý, Chương trình tài chính vi mô “Hỗ trợ phụ nữ vùng đồng bào dân tộc thiểu số” đang được triển khai với tổng nguồn vốn 17 tỷ đồng, tập trung hỗ trợ phụ nữ Khmer phát triển sinh kế, ổn định việc làm, nâng cao thu nhập.

Quỹ Hỗ trợ Phụ nữ phát triển kinh tế tỉnh đang triển khai 8 chương trình tài chính vi mô tại 81/124 xã, phường, với 22.787 thành viên tham gia, tổng dư nợ khoảng 287,4 tỷ đồng.

Song song đó, các cấp Hội đã phát triển mới 42 mô hình kinh tế với 515 thành viên tham gia; duy trì 75 hợp tác xã do phụ nữ tham gia quản lý với 1.571 thành viên nữ; tổ chức 24 lớp đào tạo nghề như đan đát, nấu ăn, trang điểm… cho 605 học viên, trong đó 518 người đã có việc làm ổn định sau đào tạo.

Bà Trịnh Thị Phương, Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Vĩnh Long cho biết, các mô hình hỗ trợ phụ nữ thời gian qua tuy giá trị vật chất không lớn nhưng phù hợp điều kiện thực tế ở nông thôn và có sức lan tỏa tích cực. Thông qua các hình thức góp vốn, tiết kiệm và gây quỹ, nhiều hội viên đã có thêm nguồn lực để phát triển sản xuất, kinh doanh, cải thiện thu nhập và ổn định cuộc sống.

Từ những cách làm gần gũi, thiết thực, các mô hình hỗ trợ phụ nữ ở cơ sở đang phát huy hiệu quả rõ nét trong công tác giảm nghèo và bảo đảm an sinh xã hội tại nhiều địa phương. Qua đó, nhiều phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn đã có thêm điều kiện phát triển kinh tế gia đình, từng bước ổn định cuộc sống và vươn lên thoát nghèo bền vững./.