Ở nơi địa đầu biên cương cực Bắc của Tổ quốc, mỗi mô hình phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ chủ quyền không chỉ là một chương trình hành động, mà là sự kết nối bền bỉ giữa ý Đảng và lòng dân. Suốt giai đoạn 2015 - 2025, các phong trào, chương trình do Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang triển khai đã góp phần làm thay đổi nhận thức, tạo sinh kế bền vững và củng cố niềm tin của nhân dân nơi biên giới.
Gắn nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền với nâng cao đời sống nhân dân
Trước khi sáp nhập, Hà Giang (cũ) có 34 xã, thị trấn biên giới với đường biên dài 277,899 km. Từ ngày 1/7/2025, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khu vực biên giới tỉnh Tuyên Quang hiện có 17 xã, diện tích trên 1.600 km2 với 536 thôn, trong đó 123 thôn giáp biên với 44.547 hộ, 225.168 khẩu, gồm 19 dân tộc cùng sinh sống, trong đó, đồng bào Mông chiếm trên 62%. Đây là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt về quốc phòng - an ninh, song vẫn còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo ở mức cao, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt.
Xuất phát từ đặc thù đó, 10 năm qua, Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang đã quán triệt sâu sắc các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, địa phương và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, cụ thể hóa bằng nhiều kế hoạch, chương trình sát thực tiễn địa bàn. Các phong trào “Bộ đội Biên phòng chung sức xây dựng nông thôn mới”, “Cả nước chung tay vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, đến các mô hình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi Đồn Biên phòng”, “Đồng hành cùng phụ nữ biên cương”, “Thầy giáo quân hàm xanh”, “Tiết học Biên cương”... đều hướng đến mục tiêu kép: vừa củng cố quốc phòng - an ninh, vừa nâng cao đời sống nhân dân.
Trong lĩnh vực an sinh xã hội, riêng chương trình xây dựng nhà ở cho người có công, cựu chiến binh nghèo, hộ nghèo khó khăn về nhà ở, các đơn vị đã phối hợp hỗ trợ hàng trăm hộ gia đình xây dựng nhà kiên cố. Tại xã Thàng Tín, hàng trăm căn nhà được xây mới hoặc sửa chữa. Trong đó, cán bộ, chiến sĩ đồn biên phòng trực tiếp tham gia hàng nghìn ngày công giúp dân tháo dỡ, san nền, vận chuyển vật liệu...
Không chỉ “cho cần câu”, các đơn vị còn “trao phương thức làm ăn”. Nhiều mô hình cải tạo vườn tạp, phát triển kinh tế vườn hộ gắn với xây dựng “Nhà sạch, vườn đẹp” được triển khai hiệu quả; mô hình trồng trọt, chăn nuôi chuỗi liên hoàn, bò sinh sản luân chuyển, hỗ trợ cây, con giống bước đầu mang lại thu nhập ổn định cho người dân.
Đại tá Đào Hồng Hà, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang nhấn mạnh: “Thực tiễn 10 năm qua cho thấy, ở đâu cán bộ, chiến sĩ thực sự bám dân, hiểu dân, giúp dân bằng việc làm cụ thể, ở đó phong trào phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo vệ chủ quyền đạt hiệu quả rõ nét. Mỗi mô hình, mỗi chương trình không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và lực lượng Biên phòng. Thời gian tới, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang tiếp tục đổi mới nội dung, cách làm; nhân rộng mô hình hiệu quả, chú trọng tính bền vững, không chạy theo thành tích, gắn phát triển kinh tế với xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc”.
Khi biên cương là mái nhà chung
Có thể nói, những mô hình được tôn vinh không chỉ hiện hữu trên giấy tờ báo cáo, mà còn sống động qua chính lời kể của những người trực tiếp tham gia và thụ hưởng.
Thiếu tá Nguyễn Bình Minh, Chính trị viên Đồn Biên phòng Bạch Đích chia sẻ kinh nghiệm đưa đảng viên tham gia sinh hoạt chi bộ thôn, bản biên giới, trực tiếp tham mưu cho cấp ủy địa phương lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội gắn với củng cố quốc phòng - an ninh.
“Muốn giữ vững chủ quyền, trước hết phải xây dựng được thế trận lòng dân. Đảng viên biên phòng tham gia sinh hoạt chi bộ thôn chính là cầu nối, góp phần nâng cao chất lượng nghị quyết và đưa nghị quyết vào cuộc sống,” Thiếu tá Nguyễn Bình Minh nhấn mạnh.
Không chỉ ở bình diện tổng thể, hiệu quả các mô hình còn được thể hiện sinh động qua những câu chuyện cụ thể từ cơ sở. Em Vừ Mí Tủa, học sinh lớp 12 là con nuôi Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun, xúc động kể về hành trình được các chú bộ đội đỡ đầu từ khi còn học lớp 6. Từ một cậu bé có nguy cơ bỏ học vì hoàn cảnh khó khăn, em đã vươn lên đạt học lực khá, giỏi, tự tin hơn trong cuộc sống.
“Các chú không chỉ cho cháu điều kiện học tập, mà còn cho cháu một mái nhà thứ hai”, em Tủa nói.
Đại tá Đào Hồng Hà, Chính ủy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Tuyên Quang trao Giấy khen cho các tập thể có thành tích tiêu biểu trong thực hiện các mô hình, chương trình, phong trào BĐBP tham gia phát triển kinh tế, văn hóa - xã hội ở khu vực biên giới.
Với ông Vàng Sào Lành, hộ dân thôn Lùng Chin Thượng, xã Thàng Tín (Tuyên Quang) sự hỗ trợ xây nhà và hướng dẫn phát triển kinh tế của Đồn Biên phòng đã mở ra một bước ngoặt lớn. Từ căn nhà tạm bợ, nay gia đình ông có nhà kiên cố, được hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, trồng trọt, thu nhập mỗi năm đạt trên 100 triệu đồng. “Không chỉ có cái nhà mới, chúng tôi còn thay đổi cách nghĩ, cách làm,” ông chia sẻ.
Tại xã Thanh Thủy, mô hình xây dựng khu du lịch tâm linh gắn với phát triển kinh tế - xã hội do Đồn Biên phòng Cửa khẩu Quốc tế Thanh Thủy tham mưu, phối hợp triển khai đã huy động được nguồn lực xã hội hóa lớn, thu hút sự tham gia của hàng trăm hộ dân, góp phần bảo tồn giá trị lịch sử, tâm linh và tạo sinh kế cho người dân địa phương. Những con số, những ngày công, những căn nhà, những lớp học… có thể được ghi lại trong báo cáo. Nhưng điều đọng lại sâu sắc hơn cả chính là sự gắn bó quân - dân. Từ những buổi “Tiết học Biên cương” với hơn 1.200 lượt học sinh tham gia, đến những lớp “Thầy giáo quân hàm xanh” xóa mù chữ cho phụ nữ vùng cao, hình ảnh người lính biên phòng không chỉ là người tuần tra canh gác, mà còn là thầy giáo, người anh, người bạn của dân bản.
Những câu chuyện về căn nhà mới, lớp học biên cương, vườn cây trĩu quả hay ước mơ của những “con nuôi đồn Biên phòng” minh chứng rằng, thành công lớn nhất không nằm ở vật chất, mà ở sự đổi thay trong nhận thức, ở niềm tin và trách nhiệm gìn giữ từng tấc đất biên cương của mỗi người dân.
Nơi tuyến đầu Tổ quốc, mỗi cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang vừa là “cột mốc sống” giữ gìn biên giới, vừa là nhịp cầu nối Đảng với dân. Những mô hình được tôn vinh hôm nay chính là minh chứng cho sự hòa quyện giữa “ý Đảng” và “lòng dân” - nền tảng bền vững để biên cương nơi địa đầu cực Bắc của Tổ quốc ngày càng bình yên, phát triển./.
