Nhiệm vụ này đưa ra trong bối cảnh ba tháng đầu năm 2019, mặc dù tình trạng tảo hôn trong vùng đồng bào thiểu số trên địa bàn toàn tỉnh Lào Cai đã giảm so với cùng kỳ năm 2018, nhưng việc cải tạo, loại bỏ những phong tục tập quán lạc hậu nói chung, loại bỏ tục tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống nói riêng ra khỏi đời sống xã hội vùng dân tộc thiểu số chưa đạt được hiệu quả cao. Ba tháng đầu năm 2019, Lào Cai có 123 trường hợp tảo hôn chủ yếu tập trung ở dân tộc Mông, Dao tại các huyện Bảo Thắng, Bát Xát, Bắc Hà, Sa Pa, Mường Khương, Si Ma Cai, Văn Bàn, Bảo Yên. Trong đó, 67 trường hợp là học sinh sau Tết Nguyên đán Kỷ Hợi không ra lớp. Ngoài ra, địa bàn tỉnh còn có một cặp kết hôn cận huyết tại xã A Mú Sung, huyện Bát Xát (tăng một cặp so với cùng kỳ 2018). Cả hai trường hợp đều sinh năm 2000.
Theo thống kê từ Ban Dân tộc tỉnh Lào Cai, thực trạng trên có nguyên nhân rất quan trọng từ sự can thiệp thiếu mạnh mẽ, thiếu kiên quyết từ phía chính quyền địa phương, đặc biệt là cấp cơ sở. Theo ông Nông Văn Ngọc, Trưởng Ban Dân tộc tỉnh Lào Cai, thực tế cho thấy, cán bộ thực thi pháp luật ở cơ sở Lào Cai đều ngại va chạm với loại hình vi phạm này, chủ yếu tập trung vào việc xử phạt hành chính và không cho đăng ký kết hôn. Khi họ cố tình đến với nhau thì chính quyền lại thụ động, lúng túng, không giải quyết triệt để, mức độ xử lý chưa đủ mạnh để ngăn ngừa răn đe. Ngoài ra, tâm lý sợ mất thành tích thi đua dẫn đến che giấu cho việc tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống còn khá phổ biến ở cơ sở. Công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật về hôn nhân và gia đình chưa được tổ chức thường xuyên tại thôn, bản nên việc đưa thông tin pháp luật đến với vùng đồng bào còn hạn chế...
Bên cạnh đó, với 50% số trường hợp tảo hôn trong ba tháng đầu năm 2019 là học sinh nghỉ học sau Tết, Ban Dân tộc tỉnh Lào Cai xác định tiếp tục đưa nội dung tảo hôn, hôn nhân cận huyết vào các buổi sinh hoạt ngoại khóa của các lớp trong trường Trung học Cơ sở, Trung học Phổ thông nhằm nâng cao nhận thức cho các cháu học sinh về hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết, giúp học sinh vùng đồng bào dân tộc thiểu số có kỹ năng ứng phó và phản bác lại các hủ tục, những tập quán còn lạc hậu tại gia đình và cộng đồng. Ngoài ra, các trường xây dựng kế hoạch và chỉ đạo tốt công tác giáo dục lồng ghép, xây dựng kế hoạch dạy học theo hướng tích hợp với các môn học như: Đạo đức, Giáo dục công dân, Tự nhiên - xã hội, Sinh học ... với các nội dung cần lồng ghép như sau: Giáo dục pháp luật về hôn nhân gia đình lồng ghép với giáo dục giới tính; giáo dục sinh sản lồng ghép với hôn nhân cận huyết và hậu quả của hôn nhân cận huyết...
Đồng thời, trong thời gian tới, các cấp chính quyền ở Lào Cai sẽ đẩy mạnh thực hiện ký cam kết với ông mai, bà mối, thầy mo, thầy cúng để không tổ chức tảo hôn, hôn nhân cận huyết, tăng cường sự phối hợp giữa các thôn trong xã, các xã trong và ngoài huyện với nhau để đảm bảo tính đồng bộ trong việc ngăn chặn kịp thời các vụ việc vi phạm tảo hôn, hôn nhân cận huyết.
Riêng trong ba tháng đầu năm 2019, tỉnh Lào Cai đã tổ chức 4 hội nghị trực tiếp tại Mô hình điểm xã Sử Pán huyện Sa Pa, xã Bản Già huyện Bắc Hà cho người dân và các cháu học sinh khối lớp 6, 7, 8, 9 với gần 600 lượt người tham gia. Huyện Si Ma Cai đã tổ chức 96 hội nghị ông mai, bà mối tiếp tục bàn giải pháp giảm thiểu tảo hôn và hôn nhân cận huyết với khoảng trên 5.000 lượt người tham gia (trong đó có 83 hội nghị cấp thôn bản, 13 hội nghị cấp xã). Huyện Bát Xát có 23/23 xã tổ chức hội nghị gặp mặt người có uy tín, già làng, trưởng dòng họ, trưởng thôn bản, ông mai bà mối. Huyện Sa Pa đã tổ chức tuyên truyền cho đoàn viên thanh niên 3 xã gồm Trung Chải, Suối Thầu, Nậm Sài...
Hương Thu
TTXVN
