Vì có vai trò vô cùng quan trọng như thế nên ghe Ngo luôn được bảo quản rất cẩn thận, được đặt ở những vị trí trang trọng nhất trong phum sóc. Mỗi năm, ghe Ngo chỉ được hạ thủy một lần để tham gia lễ hội Ooc Om Boc - đua ghe Ngo, sau đó chiếc ghe lại được đưa lên bờ và bảo quản như cũ. Do chiếm vị trí quan trọng nên trước khi ghe Ngo được đưa đi tranh tài ở ngày hội, các bổn sóc và chùa Khmer luôn tổ chức lễ cúng đầu ghe (đồng bào Khmer gọi là Pithi Sene Kbal Tuok) để hạ thủy ghe Ngo. Lễ hạ thủy ghe Ngo đối với đồng bào Khmer vừa mang tính truyền thống, vừa mang yếu tố tâm linh, là nét văn hóa đặc sắc riêng góp phần tạo nên sự đa dạng trong nền văn hóa dân tộc Việt Nam.
Người Khmer tin rằng, trong quá trình thi đấu, ghe Ngo sẽ mang sức mạnh của con vật được chọn làm biểu tượng. Hai bên thân, mũi và đuôi ghe được trang trí hoa văn, màu sắc phù hợp với biểu tượng của ghe để tạo nên sức mạnh. Mỗi phum sóc có những biểu tượng khác nhau như Neak (Rồng), Khla (Hổ), Đom Rây (Voi), Reach Cha Sây (Sư Tử), Nàng Tiên Cá… Mỗi ghe Ngo sẽ có những vị thần bảo hộ như Srey Khmav, Konseng Sorya, Kontong Khiev, Chontiev Ok, Chon Tiev Tay… Thời điểm và ngày giờ hạ thủy ghe Ngo được mỗi bổn sóc quy định riêng, hợp với phong thủy, vật thờ của phum sóc ấy. Thông thường, lễ hạ thủy ghe Ngo được bắt đầu vào sáng sớm. Mỗi chiếc ghe có một biểu tượng riêng. Việc chọn biểu tượng ghe Ngo liên quan đến quan niệm truyền thống của từng phum sóc và từng chùa. Biểu tượng ghe chính là đại diện cho quyền uy của chiếc ghe, thể hiện cho sức mạnh của ghe đua. Lễ này có vai trò đặc biệt quan trọng, có giá trị về mặt tâm linh, thể hiện niềm tin của đồng bào Khmer vào yếu tố tâm linh, có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của ghe Ngo trong những cuộc đua.
Nghi lễ cúng đầu ghe trước khi hạ thủy ghe Ngo ở chùa Sro Lôn (xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, Sóc Trăng) Lễ vật chính của buổi lễ là Slath thor làm bằng quả dừa (Slath thor Đôn) hoặc thân cây chuối (Slathor Chek) để cắm nhang và nến. Trước khi buổi lễ được tiến hành, tại vị trí của các tay chèo, thầy cúng sẽ đặt dọc theo hai bên ghe Slath thor. Ở đầu ghe, giữa ghe, và mũi ghe đều có chỗ đặt mâm bánh, trái cây, đầu heo hoặc gà vịt tùy theo từng chùa. Đến giờ định, vị sư cả của chùa hoặc thành viên ban quản trị đứng ra làm chủ lễ, khấn nguyện vị thần bảo hộ ghe Ngo đi theo giúp sức để ghe giành chiến thắng trong các cuộc thi. Lực lượng tham gia thi đấu đứng vòng quanh ghe. Sau đó, vị sư cả sẽ cầm một bình bát nước có áp mùi thơm của sáp hoa, đi một vòng trên ghe để vẩy nước lành cho các tay bơi để cầu sự bình an và tăng thêm sức mạnh.
Sau nghi thức vẩy nước của vị sư cả cho các tay chèo là phần lễ cúng đầu ghe của các thầy cúng. Trước khi tiến hành lễ cúng đầu ghe Ngo, những thầy cúng sẽ bắt đầu bằng màn thỉnh nhạc và dạo nhạc cúng ghe Ngo. Mỗi dàn nhạc lễ ghe Ngo gồm từ 5-7 người; dàn nhạc cúng gồm các nhạc cụ Khưm, Cha pây Đon veng, sáo, trống dặm, đàn cò, đàn nhị, cồng... Phải tiến hành dạo nhạc cúng 3-5 lần như thế mới bắt đầu màn hát cúng. Hát cũng sẽ theo trình tự các bước như Sene Kru (cúng bề trên), Chom riêng berk both Tuk Ngua (hát mở đầu) và Run Tua (hát theo dàn). Dựa theo vật thờ của từng phum sóc, khi hát xướng, thầy cúng sẽ hát theo biểu tượng ấy. Mỗi buổi lễ hạ thủy ghe Ngo thường kéo dài từ một đến hai tiếng; vật phẩm gồm hoa quả, bánh ngọt, đầu heo, trứng vịt…. Khi mọi nghi lễ đã xong, những vận động viên thi đấu sẽ hợp sức đẩy ghe xuống nước để đưa đến nơi thi đấu.
Khi lễ hạ thủy được bắt đầu, ngoài những tay bơi chủ lực đến để tiến hành những nghi lễ cúng bái cần thiết thì các cư dân của phum sóc cũng tề tựu đông đảo bên chiếc ghe Ngo, vừa góp phần cổ vũ tinh thần cho các tay chèo phum sóc, vừa cầu mong sự bình an, sức mạnh từ vị thần bảo hộ cho bản thân họ thông qua buổi lễ. Ngày nay, Lễ hội Ooc Om Boc - đua ghe Ngo ở khu vực đồng bằng sông Cửu Long đã trở thành ngày hội chung của các dân tộc Kinh - Khmer - Hoa - Chăm, mối quan hệ càng được thắt chặt và bền vững hơn nữa trong những ngày khai hội./.
Chanh The Ry (soctrang.gov.vn)(Theo soctrang.gov.vn)
Rời nhịp đô thị vội vã, du khách đến Thái Hải để đi bộ dưới tán cây, nghỉ trong nhà sàn cổ, nghe hát Then và dùng bữa cơm cùng người Tày. Không cần lịch trình dày đặc, chuyến đi nhẹ nhàng mở ra bằng sự yên bình, gần gũi và nhịp sống cộng đồng bền vững giữa núi đồi.
Trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa Thế giới tại Hà Nội lần thứ hai năm 2026, ngày 2/10, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội phối hợp với Ban Tổ chức Lễ hội tổ chức chương trình đón tiếp đoàn đại biểu quốc tế tham quan, trải nghiệm tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (xã Đoài Phương, Hà Nội).
Với thông điệp tôn vinh sự đa dạng văn hóa và tăng cường kết nối giữa các cộng đồng, chương trình tham quan, trải nghiệm tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam là một hoạt động thiết thực trong khuôn khổ Lễ hội Văn hóa thế giới tại Hà Nội lần thứ hai do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố Hà Nội phối hợp với Ban Tổ chức chương trình tổ chức.
Lễ cầu an của đồng bào Ba Na ở Tây Nguyên là nghi lễ truyền thống, gửi gắm mong ước về sức khỏe, bình yên, mùa màng bội thu. Được gìn giữ qua nhiều thế hệ, lễ hội còn là dịp gắn kết cộng đồng, trao truyền phong tục, cồng chiêng, điệu xoang và giá trị văn hóa đặc sắc.
Bốn chiến sĩ Bộ đội Biên phòng Tuyên Quang là người dân tộc thiểu số được kết nạp Đảng nơi cực Bắc Tổ quốc là dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt, ghi nhận quá trình phấn đấu, rèn luyện của tuổi trẻ nơi biên cương.
Ngày hội Văn hóa dân tộc Mông lần thứ IV tại Điện Biên năm 2026 có nhiều điểm mới trong tổ chức nghệ thuật, không gian trải nghiệm, góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa Mông, đồng thời mở hướng phát triển sản phẩm du lịch từ giá trị truyền thống.
Lễ hội “Ăn mừng lúa mới” của đồng bào Giẻ Triêng tại xã Phước Chánh được tái hiện trang trọng, thể hiện lòng biết ơn Giàng và các vị thần linh. Đây còn là dịp cộng đồng sum họp, cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Sáng 19/9, tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam đã diễn ra chương trình Tết Trung thu với chủ đề “Trung thu 2026: Sắc màu di sản văn hóa”, giới thiệu di sản văn hóa qua trình diễn, trải nghiệm và hoạt động sáng tạo cho trẻ em và gia đình.
Trong đời sống của đồng bào Chăm Islam ở An Giang, lễ cưới không chỉ là ngày vui của đôi uyên ương mà còn là dịp cộng đồng cùng hội tụ, sẻ chia và trao truyền những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Mang trong mình âm vang của cồng chiêng và tiếng đàn môi trầm bổng, những người có uy tín ở các xã miền núi Quảng Ngãi đang từng ngày lặng lẽ “giữ hồn” văn hóa Hre. Họ chính là nhịp cầu nối liền quá khứ với hiện tại, đưa âm nhạc truyền thống sống mãi giữa đại ngàn.
Lư Thị Súng, bác sĩ người Mông (Tuyên Quang), lớn lên trong gia đình cận nghèo, từng vượt nhiều chặng đường đèo, những trở ngại về quan niệm, hủ tục... để đến trường, nỗ lực học tập trở thành bác sĩ. Sau nhiều năm học tập xa quê, chị trở về Mèo Vạc chăm sóc sức khỏe cho đồng bào, góp phần vào những đổi thay trong diện mạo của quê hương.
Hơn 20 năm qua, Nghệ nhân Ưu tú Lục Văn Bảy (xã Sơn Thủy, Tuyên Quang) vẫn miệt mài sưu tầm, truyền dạy tiếng nói, giọng hát Soọng cô và phục dựng các giá trị văn hóa đồng bào dân tộc Sán Dìu.
Khởi đầu từ việc livestream giải cứu nông sản trong dịch COVID-19, Ma Thị Chú từng bước biến điện thoại thông minh thành công cụ kết nối thị trường cho đồng bào.
Ngày 13/9, tại sân đua bò Chùa Rô (xã An Cư, tỉnh An Giang), UBND xã An Cư, Ban Quản trị Chùa Rô phối hợp với Trung tâm Truyền hình Việt Nam khu vực Nam Bộ (VTV Nam Bộ) tổ chức Hội đua bò truyền thống Chùa Rô lần thứ XII năm 2026.
Lễ cơm mới (Kin khảu máư) là nghi lễ truyền thống có ý nghĩa quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của đồng bào Thái. Hằng năm, vào khoảng tháng 5 - 6 theo lịch Thái, tương ứng với tháng 9 - 10 dương lịch, khi lúa ngoài đồng đã chín, thóc mới được đưa về đầy bồ, các gia đình tổ chức nghi lễ để mừng thành quả sau một mùa lao động.
Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc đang được xã Mường Lát xác định gắn với phát triển kinh tế xã hội, trong đó chú trọng phục dựng các giá trị truyền thống, phát huy vai trò của nghệ nhân, người có uy tín và xây dựng các mô hình du lịch cộng đồng.
Từ bao đời nay, phong tục buộc chỉ cổ tay được đồng bào Thái Tây Bắc luôn được gìn giữ, duy để gửi gắm ước mong cho mọi người luôn có sức khỏe, bình an trong cuộc sống.
Vừa đi học, vừa chăn trâu, cắt cỏ, gặt lúa phụ giúp gia đình, Lò Văn Vĩnh ở Điện Biên đã nỗ lực để theo đuổi ước mơ một ngày được đứng trên bục giảng, để góp phần vào việc phát triển giáo dục vùng cao, khiến người dân tiến bộ, "miền núi tiến kịp miền xuôi".
