Trong đời sống văn hóa của người Dao xã Hồ Thầu, việc tổ chức thờ cúng tổ tiên là một nét văn hóa không thể thiếu, đồng thời phản ánh những tri thức văn hóa dân gian, quan niệm về thế giới nhân sinh quan gắn liền với tín ngưỡng nông nghiệp của cộng đồng cư dân nơi đây. Lễ hội Quyã Hiéng xuất phát từ tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và ước nguyện về một cuộc sống no đủ, bình an đã trở thành hoạt động văn hóa phổ biến trong cộng đồng người Dao.
 Trò chơi nhảy lửa trong lễ hội Quỹa Hiéng |
Sau khi sắp xong 3 đàn lễ, các con cháu ngồi xung quanh để dâng lễ, thầy cúng thổi một hồi tù và như một lời tuyên bố lý do mở hội, đồng thời cũng là lời mời thần linh cùng tất cả những người đã mất trong dòng tộc về dự lễ hội quan trọng nhất trong năm của người Dao đỏ. Trong các bài khấn, thầy cúng kể chuyện về sự hình thành trời đất vũ trụ với bốn mùa: xuân - hạ - thu - đông, kể về sự ra đời, phát triển của loài người trong đó có các tộc họ người Dao xã Hồ Thầu. Kể lại và tỏ lòng biết ơn những người đã có công giúp người Dao đỏ chống lại ma tà quỷ dữ, bảo vệ cuộc sống… Lễ hội cũng là dịp để con cháu người Dao cúng tế thế giới thần linh, cúng các loại ma đến dự lễ, cầu mong các thần ma phù hộ cho con cháu làm ăn gặp nhiều may mắn. Trước khi kết thúc phần nghi lễ, thầy cúng đốt số giấy bản trên đàn cúng và thổi một hồi tù để tiễn biệt các ma về cõi Giàng Chiêu (tức Dương Châu đại điện - là nơi phát tích, thủy tổ của các tộc họ người Dao).
Một việc không thể thiếu trong Lễ hội Quyã Hiéng của dân tộc Dao xã Hồ Thầu, là lễ xuất hành được thực hiện vào buổi sáng ngày đầu tiên của năm mới. Thầy cúng chọn giờ tốt và hướng tốt để xuất hành trong ngày đầu năm, nhằm đem lại nhiều tài lộc may mắn cho cả năm, tránh mất mùa đói kém. Vào ngày này, mọi người mặc những bộ quần áo mới và chỉ nói những lời tốt đẹp, để cả năm được hòa thuận hạnh phúc. Khi xuất hành, mỗi người mang một dụng cụ lao động như cày, cuốc, dao, xô chậu đựng nước làm các hoạt động đầu năm để lấy may mắn.
 Các gia đình trong thôn tới dự lễ hội. |
 Trò chơi vật chày trong lễ hội. |
Sau khi các nghi thức trong lễ hội hoàn thành, bà con trong xã tổ chức múa hát và chơi các trò chơi dân gian của dân tộc mình như múa bắt rùa, trò chơi vật chày, nhảy lửa, bói lồng gà, trò oản tù tì. Đây cũng là dịp để các đôi trai gái tìm đến nhau, hát giao duyên…
Với những giá trị văn hóa đặc sắc, lễ hội Qũy Hiéng của đồng bào người Dao đỏ xã Hồ Thầu đã được công nhận là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
