Thánh đường Chăm: Nơi thực hành tín ngưỡng, trung tâm sinh hoạt văn hóa, giáo dục, gắn kết cộng đồng

Thánh đường Chăm: Nơi thực hành tín ngưỡng, trung tâm sinh hoạt văn hóa, giáo dục, gắn kết cộng đồng

Đối với đồng bào Chăm Islam, Thánh đường vừa là nơi thực hành tín ngưỡng, vừa là trung tâm sinh hoạt văn hóa, giáo dục và gắn kết cộng đồng.

Tại TP Hồ Chí Minh hiện có 12 thánh đường, 5 tiểu thánh đường và 7 điểm nhóm sinh hoạt Hồi giáo. Mỗi công trình đều mang dấu ấn kiến trúc đặc trưng của Hồi giáo, vừa uy nghi, trang trọng, vừa lưu giữ những giá trị lịch sử, văn hóa của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

thanhduong10.jpg
thanhduong9.jpg
Thánh đường Hồi giáo Masjid Al Jamia' (phường Chợ Lớn) là một trong những thánh đường có lịch sử lâu đời của cộng đồng Hồi giáo tại TP Hồ Chí Minh.
thanhduong11.jpg
Hai gam màu trắng và xanh chủ đạo tạo nên vẻ đẹp trang nghiêm, thanh tịnh của thánh đường Masjid Al Jamia'.

Tại Thánh đường Masjid Al Jamia’ ở phường Chợ Lớn, ngay từ cổng vào, không gian thanh tịnh cùng kiến trúc cổ kính nổi bật với hai gam màu trắng và xanh đặc trưng, đã tạo nên cảm giác yên bình, trang nghiêm. Không chỉ là nơi diễn ra các nghi lễ tôn giáo, thánh đường còn là “mái nhà chung” của cộng đồng người Chăm Islam và các tín đồ Hồi giáo đang sinh sống, học tập, làm việc tại TP Hồ Chí Minh.

Ông M. Mohamed Amine, Chánh Văn phòng Ban Đại diện Cộng đồng Hồi giáo TP Hồ Chí Minh, Trưởng Ban Quản trị Thánh đường Hồi giáo Masjid Al Jamia’, cho biết Thánh đường Hồi giáo Masjid Al Jamia’ ở phường Chợ Lớn được xây dựng năm 1932. Gần 100 năm qua, công trình đã hai lần được trùng tu, nhằm bảo tồn giá trị kiến trúc và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của cộng đồng.

thanhduong12.jpg
Hoạt tiết hình ngôi sao và mặt trăng lưỡi liềm trong kiến trúc của hầu hết các thánh đường Hồi Giáo.
thanhduong14.jpg
Theo ông Du Sô, đối với người Hồi giáo, thánh đường giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Dù ở bất cứ nơi đâu, chỉ cần có từ 5-10 hộ gia đình Hồi giáo sinh sống là cộng đồng sẽ tìm cách bố trí một địa điểm làm nơi cầu nguyện chung, bởi việc hành lễ năm lần mỗi ngày là nghĩa vụ tôn giáo không thể thiếu.

Theo ông Mohamed Amine, các thánh đường Hồi giáo trên thế giới, trong đó có Việt Nam, đều có những nét kiến trúc đặc trưng dễ nhận biết. Nổi bật nhất là biểu tượng ngôi sao và trăng lưỡi liềm màu trắng - biểu trưng cho sự thuần khiết, niềm tin và hy vọng trong đạo Hồi. Bên cạnh đó là hệ thống mái vòm, cửa vòm cung, các cột cao cùng những họa tiết trang trí đặc trưng của Hồi Giáo. Trên các bức tường thường được trang trí bằng những câu kinh Qur’an viết theo nghệ thuật thư pháp, tạo nên nét đặc sắc riêng của mỗi thánh đường.

Về màu sắc, ông Mohamed Amine cho biết xanh lá cây và trắng là hai gam màu chủ đạo trong Hồi Giáo. Đây cũng là hai màu xuất hiện trên lá cờ Hồi giáo tại Việt Nam với nền xanh lá cùng biểu tượng ngôi sao và trăng lưỡi liềm màu trắng, thể hiện sự thanh khiết, bình an và đức tin của người Hồi giáo.

thanhduong13.jpg
thanhduong8.jpg
Không gian bên trong thánh đường được thiết kế rộng rãi, đơn giản, phục vụ các nghi lễ cầu nguyện tập thể của tín đồ Hồi giáo.

Là người sinh sống gần thánh đường Masjid Al Jamia’, phường Chợ Lớn, ông Gia Pha chia sẻ: “Đối với tôi, thánh đường là nơi linh thiêng của người Hồi giáo. Đây cũng là nơi giúp mỗi người gìn giữ đức tin, giữ gìn những giá trị tốt đẹp của đạo và sống theo phương châm ‘tốt đời, đẹp đạo’”.

Cách đó không xa, Thánh đường Jamiul Islamiyah ở phường Cầu Ông Lãnh. Với những mái vòm cao, kiến trúc đối xứng cùng gam màu xanh - trắng nổi bật, công trình hiện lên uy nghi như một “lâu đài” giữa trung tâm Thành phố.

thanhduong7.jpg
thanhduong3.jpg
thanhduong6.jpg
Thánh đường Jamiul Islamiyah (phường Cầu Ông Lãnh) nổi bật với kiến trúc uy nghi, mang đậm phong cách Hồi giáo truyền thống.

Ông Du Sô, Phó Ban Quản trị Thánh đường Jamiul Islamiyah, cho biết thánh đường được xây dựng từ năm 1950. Ban đầu, công trình chỉ được dựng bằng những vật liệu đơn sơ. Sau hai lần trùng tu, thánh đường được xây dựng khang trang như hiện nay. Kinh phí chủ yếu do cộng đồng tín đồ trong và ngoài nước đóng góp, cùng sự hỗ trợ của một số tổ chức quốc tế.

Theo ông Du Sô, màu trắng trong kiến trúc thánh đường tượng trưng cho sự tinh khiết, còn màu xanh thể hiện khát vọng hòa bình và sự hòa hợp. Biểu tượng trăng lưỡi liềm cùng hệ thống mái vòm là những kiến trúc được kế thừa từ các thánh đường Hồi giáo truyền thống trên thế giới.

Bên trong thánh đường không có tượng thờ hay bàn thờ như nhiều tôn giáo khác. Không gian được thiết kế rộng rãi, đơn giản để phục vụ việc hành lễ tập thể. Các tín đồ ngồi trên thảm, xếp thành từng hàng ngay ngắn, hướng về thánh địa Mecca dưới sự hướng dẫn của vị Imam.

thanhduong4.jpg
Các họa tiết trang trí cùng nghệ thuật thư pháp Kinh Qur'an được bố trí hài hòa, góp phần tạo nên vẻ đẹp độc đáo của kiến trúc Hồi giáo.
thanhduong2.jpg
thanhduong1.jpg
Các thánh đường Hồi giáo không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là "mái nhà chung" gắn kết cộng đồng người Chăm Islam tại TP Hồ Chí Minh.

Theo ông Mohammad Amin, hiện cộng đồng Chăm Islam tại TP Hồ Chí Minh có hơn 9.000 tín đồ, sinh sống tại nhiều địa phương trên địa bàn thành phố. Bên cạnh việc tổ chức các nghi lễ tôn giáo, các thánh đường còn duy trì nhiều lớp học Kinh Qur’an, dạy chữ Chăm, giáo dục đạo đức, kỹ năng sống cho thanh thiếu niên; đồng thời tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, vận động bà con chấp hành pháp luật, xây dựng đời sống văn hóa, đoàn kết cộng đồng và phòng, chống các tệ nạn xã hội.

An Hiếu

Có thể bạn quan tâm

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Bảo tồn, phát huy giá trị di sản gốm Chăm

Ngày 29/11/2022, Nghệ thuật làm gốm của người Chăm được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp. Sau gần 4 năm, vấn đề đặt ra không còn chỉ là quảng bá danh hiệu, mà là phải lượng hóa được sức sống thực sự của nghề, nhận diện những nguy cơ và chứng minh hiệu quả của các giải pháp bảo vệ.

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Sẵn sàng cho Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò rực rỡ, văn minh

Từ ngày 15 - 21/10, tại Nghĩa Lộ (tỉnh Lào Cai) sẽ diễn ra Lễ hội Văn hóa, Du lịch Mường Lò năm 2026. Đêm khai mạc vào tối 16/10 với chương trình nghệ thuật đặc sắc “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” được kỳ vọng là điểm nhấn hội tụ sắc màu Tây Bắc. 

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Cao Bằng quảng bá làng nghề truyền thống tới du khách

Được tổ chức vào các ngày cuối tuần tại phố đi bộ Kim Đồng, Tuần trải nghiệm làng nghề truyền thống “Bàn tay người Cao Bằng” mang đến cho người dân và du khách cơ hội khám phá, trải nghiệm trực tiếp các nét văn hóa độc đáo cùng kỹ thuật chế tác thủ công tinh xảo.

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Triển lãm 'Sắc màu văn hóa Chăm', trải nghiệm tour di sản tại Lâm Đồng

Chào mừng Lễ hội Katê 2026, chuỗi hoạt động văn hóa dân gian Chăm vừa khai mạc ngày 11/10 tại Lâm Đồng với hơn 1.500 hiện vật gốc cùng các màn trình diễn nghề truyền thống. Đặc biệt, đây là lần đầu tiên địa phương đưa vào vận hành tour tham quan kết nối Đền thờ Pô Nít và làng gốm Bình Đức.

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Thái qua Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu

Ngày 11/10, Lễ hội Kin Lẩu Khẩu Mẩu năm 2026 được tổ chức tại xã Phong Thổ (tỉnh Lai Châu). Đây là hoạt động văn hóa truyền thống mang đậm bản sắc của đồng bào Thái, gắn với đời sống lao động sản xuất, nền văn minh lúa nước và những phong tục tốt đẹp được gìn giữ.

Lễ hội cốm Thuận Hòa, nơi hòa mình vào văn hóa Tày

Lễ hội cốm Thuận Hòa, nơi hòa mình vào văn hóa Tày

Chiều 10/10, UBND xã Thuận Hòa (Tuyên Quang) đã tổ chức Lễ hội Cốm - Hương cốm sắc thu năm 2026, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia. Lễ hội là dịp tôn vinh nghề làm cốm truyền thống của đồng bào dân tộc Tày, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Độc đáo Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn

Độc đáo Lễ hội Katê của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn

Sáng 10/10, Lễ hội Katê năm 2026 của đồng bào Chăm theo đạo Bàlamôn tỉnh Lâm Đồng đã khai mạc tại di tích tháp Pô Sah Inư, phường Phú Thủy, thu hút hàng nghìn người dân, du khách trong và ngoài nước tham quan, tìm hiểu nét văn hóa độc đáo này.

Rước y trang lễ Katê - Nét đẹp văn hóa của đồng bào Chăm

Rước y trang lễ Katê - Nét đẹp văn hóa của đồng bào Chăm

Qua mỗi mùa Katê, những bộ y trang thiêng lại được đồng bào Raglai trao cho cộng đồng Chăm để thực hiện nghi lễ truyền thống. Đây cũng là minh chứng sinh động cho mối quan hệ gắn bó lâu đời giữa hai cộng đồng Chăm và Raglai trên vùng đất Nam Trung Bộ.

Giữ mạch nguồn văn hóa Mông ở Điện Biên

Giữ mạch nguồn văn hóa Mông ở Điện Biên

Là một trong ba dân tộc có dân số đông nhất tỉnh Điện Biên, đồng bào Mông sinh sống chủ yếu ở các vùng núi cao và vẫn gìn giữ nhiều giá trị văn hóa đặc sắc, từ tiếng khèn, trang phục truyền thống, nghề thủ công đến những phong tục, lễ hội. Trong nhịp sống hôm nay, những giá trị ấy đang tiếp tục được trao truyền và phát huy, góp phần làm nên bản sắc văn hóa riêng có của Điện Biên.

Lãnh đạo Cần Thơ thăm, chúc mừng đồng bào Khmer dịp lễ Sene Dolta

Lãnh đạo Cần Thơ thăm, chúc mừng đồng bào Khmer dịp lễ Sene Dolta

Chiều 2/10, nhân dịp lễ Sene Dolta năm 2026 của đồng bào Khmer, đoàn công tác của thành phố Cần Thơ do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Cần Thơ Đồng Văn Thanh làm trưởng đoàn đến thăm Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Thạnh Phú cùng Chùa Prek On Đớk (Cần Đước) tại xã Nhu Gia.

Giữ hồn văn hóa Tây Nguyên từ những người trẻ

Giữ hồn văn hóa Tây Nguyên từ những người trẻ

Giữa nhịp sống hiện đại, những giai điệu truyền thống ở phía Tây Quảng Ngãi đang được các nghệ sĩ trẻ nỗ lực gìn giữ và truyền lại cho thế hệ mai sau. Từ những buôn làng, âm nhạc đang tiếp tục được trao truyền bằng tình yêu và niềm tự hào văn hóa dân tộc.

Sôi nổi Lễ mừng cơm mới của người Mông vùng cao Púng Luông

Sôi nổi Lễ mừng cơm mới của người Mông vùng cao Púng Luông

Khi những thửa ruộng bậc thang vùng cao khoác lên mình sắc vàng mùa lúa chín, đồng bào Mông xã Púng Luông, Lào Cai lại tưng bừng tổ chức Lễ mừng cơm mới-nghi lễ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, vừa có ý nghĩa tâm linh, vừa là điểm nhấn thu hút du khách trải nghiệm.