Trong một công trình nghiên cứu đa quốc gia công bố mới đây trên trang medRxiv, các nhà khoa học đã phát hiện mối liên hệ giữa tình trạng mắc COVID-19 và nguy cơ xuất hiện các triệu chứng rối loạn sức khỏe tâm thần sau khi phục hồi.
Nghiên cứu được thực hiện ở Thụy Điển, Na Uy, Scotland (Vương quốc Anh), Estonia, Đan Mạch và Iceland từ tháng 4/2020-8/2021 nhằm đánh giá sức khỏe tâm thần ở những người mắc COVID-19 dựa trên mức độ nghiêm trọng của bệnh sau 16 tháng kể từ thời điểm chẩn đoán mắc bệnh. Tham gia nghiên cứu có tổng cộng 299.334 người.
Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã sử dụng mô hình hồi quy Poisson đa biến để xác định mức độ lo âu liên quan đến COVID-19, chất lượng giấc ngủ kém và các biểu hiện trầm cảm ở những người mắc COVID-19 trước thời điểm tham gia nghiên cứu và những người mắc sau đó. Mức độ nghiêm trọng của bệnh COVID-19 được xác định dựa trên số ngày điều trị trong tình trạng bệnh nặng, số ngày bị sốt và dữ liệu theo dõi từ ngày nhập viện. Thời gian từ lúc chẩn đoán mắc COVID-19 đến lúc thu thập dữ liệu được chia thành các nhóm 0-2 tháng, 2-6 tháng, 6-16 tháng.
Kết quả cho thấy, trong thời gian thực hiện nghiên cứu, 4% (hơn 9.900 người) bị chẩn đoán mắc COVID-19. Trong số đó, tỷ lệ nữ giới cao hơn và độ tuổi trung bình là 40-50 tuổi. Theo các nhà nghiên cứu, những người có tiền sử mắc COVID-19 có chất lượng giấc ngủ kém hơn và mức độ bệnh trầm cảm sau 16 tháng kể từ khi bị chẩn đoán mắc COVID-19 cao hơn so với những người không có tiền sử mắc COVID-19. Tuy nhiên, các triệu chứng lo âu, căng thẳng và trầm cảm liên quan đến COVID-19 giảm dần theo thời gian.
Trong suốt thời gian nghiên cứu kéo dài 16 tháng, bệnh nhân COVID-19 nằm liệt giường trong hơn 7 ngày có nguy cơ bị rối loạn lo âu và trầm cảm hậu COVID-19 cao hơn 50-60% so với những người không phải nằm liệt giường. Ở những bệnh nhân bị chẩn đoán mắc COVID-19, có 21% số người xuất hiện các triệu chứng trầm cảm sau ít nhất 6 tháng, trong khi 44% số bệnh nhân nhập viện do COVID-19 cho biết họ có các triệu chứng trầm cảm sau khoảng 6-16 tháng. Trong khi đó, ở những nhóm có số người mắc COVID-19 gia tăng theo thời gian, các triệu chứng rối loạn tâm thần cũng gia tăng. Tình trạng xuất hiện các triệu chứng rối loạn tâm thần hậu COVID-19 được ghi nhận ở 4 trong số 6 quốc gia được nghiên cứu.
Theo các nhà nghiên cứu, các bệnh rối loạn tâm thần xuất hiện sau 16 tháng kể từ khi được điều trị khỏi COVID-19 có thể được xác định dựa vào mức độ nghiêm trọng của nhiễm trùng. Thời gian nằm liệt giường của bệnh nhân COVID-19 mức độ nặng có liên quan đến nguy cơ gia tăng các triệu chứng về rối loạn sức khỏe tâm thần. Đây là nghiên cứu đầu tiên xác định mối liên hệ giữa thời gian nằm liệt giường của các bệnh nhân COVID-19 và nguy cơ rối loạn tâm thần sau khi khỏi bệnh.
Phan An
