Mưa lũ chia cắt nhiều bản làng, Nghệ An khẩn trương ứng phó

Từ chiều 19 đến sáng 20/8, trên địa bàn các xã miền núi tỉnh Nghệ An xảy ra mưa lớn kéo dài, khiến mực nước tại nhiều sông, suối dâng cao nhanh, dòng chảy mạnh.

Lũ trên các sông, suối đã làm một số cầu, cầu tràn bị cuốn trôi hoặc ngập sâu, khiến nhiều bản làng với hàng nghìn hộ dân bị cô lập, chia cắt. Tình trạng này ảnh hưởng lớn đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn tại các điểm cầu, tràn và tuyến đường qua sông, suối.

​Trưa 20/8, ông Lô Khăm Kha, Chủ tịch UBND xã Nga My, cho biết mưa lớn kéo dài từ chiều 19/8 khiến suối Nậm Ngân dâng cao, dòng chảy mạnh. Tại cầu tràn Còn Tọc, thuộc bản Xốp Kho, trên tuyến đường độc đạo nối các bản Na Ngân, Na Kho, Xốp Kho với khu vực bên ngoài và trung tâm xã, nước lũ dâng cao, chảy xiết khiến giao thông bị chia cắt. Ba bản này tạm thời bị cô lập.

Ba bản nằm trong vùng đệm, được bao bọc bởi đại ngàn Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống. Trong đó, bản Na Ngân có 153 hộ với 726 nhân khẩu, cách trung tâm xã hơn 20 km; bản Na Kho có hơn 80 hộ với gần 400 nhân khẩu, cách trung tâm xã khoảng 16 km; bản Xốp Kho có hàng chục hộ dân. Người dân tại cả ba bản chủ yếu là đồng bào Thái.

Ông Lương Văn Ùn, Trưởng bản Na Ngân, cho biết không chỉ cầu tràn Còn Tọc bị ngập sâu, tuyến đường từ bản Xốp Kho vào Na Ngân cũng xuất hiện nhiều điểm ngập, nước chảy xiết khiến người dân không thể qua lại, nhất là tại các vị trí suối Nậm Ngân giao cắt với khe Pống, khe Đền. Sáng 20/8, cầu gỗ tại trung tâm bản, nối hai cụm dân cư, cũng bị lũ cuốn trôi, gây khó khăn và nguy hiểm cho việc đi lại của người dân.

Theo Chủ tịch UBND xã Nga My Lô Khăm Kha, tuyến đường từ Xốp Kho vào bản Na Ngân hiện còn khoảng 16 km đường đất và là tuyến đường độc đạo. Hằng năm, sau những đợt mưa lớn kéo dài, tuyến đường thường xuyên xảy ra sạt lở, sụt trượt, tiềm ẩn nguy cơ chia cắt bản Na Ngân với khu vực bên ngoài. Ngay đầu mùa mưa lũ năm 2026, chỉ trong khoảng hai tuần qua, tuyến đường đã xuất hiện nhiều điểm sạt lở đất, khiến nguy cơ bản Na Ngân bị cô lập, chia cắt ở mức cao.

Tuyến đường độc đạo vào bản Na Ngân nằm trong vùng lõi Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống, không chỉ có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội, phục vụ đời sống dân sinh mà còn phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn và phòng, chống cháy rừng. Chính quyền địa phương và người dân mong muốn các ngành, các cấp quan tâm, hỗ trợ nguồn lực để xây dựng, cứng hóa tuyến đường, nhất là các đoạn qua khe, suối, bảo đảm giao thông thuận lợi, an toàn trong mùa mưa bão.

Đối với hai bản Na Ngân và Na Kho, xã Nga My đã xây dựng phương án cụ thể để chủ động ứng phó thiên tai, trong đó xác định các vị trí có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét và số hộ dân cần di dời khi có tình huống khẩn cấp.

Xã tập trung chỉ đạo hai bản có nguy cơ bị cô lập đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và chủ động phương án ứng phó. Một trong những kinh nghiệm được địa phương rút ra qua các năm là yêu cầu người dân chủ động dự trữ lương thực, thực phẩm để có thể tự bảo đảm cuộc sống trong trường hợp bị cô lập, chia cắt kéo dài. Mục tiêu là bảo đảm các hộ dân có đủ lương thực sử dụng trong khoảng một tháng, không để xảy ra tình trạng thiếu đói.

Xã cũng yêu cầu Ban quản lý các bản không được chủ quan, thường xuyên theo dõi diễn biến thời tiết, kịp thời nắm bắt tình hình, tuyên truyền, nhắc nhở người dân chủ động phòng tránh lũ ống, lũ quét và sạt lở đất. Đặc biệt, người dân được khuyến cáo không ra khu vực khe, suối để vớt củi, đánh bắt cá hoặc vượt qua những nơi nước dâng cao, chảy xiết khi mưa lũ xảy ra, nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản.

Tại xã Yên Hòa, sáng 20/8, nước suối dâng cao đã cuốn trôi cầu tạm tại bản Yên Thắng, khiến hơn 300 hộ dân với hơn 1.400 nhân khẩu ở các bản Yên Thắng, Cốc Tạt và khu vực vùng trong bị cô lập. Nhiều điểm sạt lở đất đá cũng xuất hiện, ảnh hưởng đến giao thông và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho người dân, trong đó có nguy cơ ảnh hưởng việc đi lại của giáo viên, học sinh khi năm học mới đang cận kề.

Ông Đậu Đức Truyền, Chủ tịch UBND xã Yên Hòa, cho biết trước tình hình trên, lãnh đạo UBND xã cùng các lực lượng chức năng đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, triển khai cắm biển cảnh báo, lập rào chắn, chốt chặn tại các khu vực nguy hiểm; đồng thời bố trí lực lượng, phương tiện sẵn sàng ứng cứu, di dời người dân khi cần thiết.

Chính quyền địa phương đề nghị người dân tuyệt đối không vớt củi, xúc cá, bắt cá hoặc qua lại, lội qua khe, suối khi nước đang dâng cao, chảy xiết. Các hộ dân sinh sống gần khe, suối và khu vực trũng thấp cần chủ động theo dõi diễn biến mưa lũ, sẵn sàng di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn khi có yêu cầu. Khi thấy nước dâng nhanh, chảy xiết hoặc có dấu hiệu lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, người dân cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm, tuyệt đối không cố vượt qua dòng nước.

Tại xã Tam Thái, sáng 20/8, nhiều vị trí trên một số tuyến đường, cầu tràn bị ngập, khiến 7 bản vùng sâu với hơn 3.000 người tạm thời bị chia cắt. Tại xã Thành Bình Thọ, đường tránh đang thi công cầu Khe Trằng cũng bị lũ cuốn trôi. Đến trưa cùng ngày, giao thông tại các điểm ngập vẫn chưa thể thông tuyến do trời tiếp tục có mưa, mực nước suối còn dâng cao và dòng chảy mạnh.

Sau trận mưa lớn kéo dài trong đêm 19 và sáng 20/8, tại nhiều xã miền núi phía Tây Nghệ An như Mường Ham, Bình Chuẩn, Nga My, Tương Dương, Châu Hồng, Quỳ Châu, Quế Phong, Tam Quang..., mực nước tại các khe, suối, sông dâng cao, dòng chảy mạnh. Cấp ủy, chính quyền các địa phương đã thành lập các tổ công tác xuống những khu vực xung yếu để nắm bắt tình hình, thống kê thiệt hại và chỉ đạo khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ.

• 

Các địa phương đồng thời yêu cầu Ban quản lý các bản, xóm tiếp tục theo dõi sát diễn biến thời tiết, kịp thời báo cáo thiệt hại phát sinh; chủ động huy động lực lượng, phương tiện tại chỗ, tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống và hoạt động sản xuất của nhân dân.

Để bảo đảm an toàn cho người dân, chính quyền các xã khuyến cáo không vượt qua cầu, tràn, cầu cống hoặc các khu vực đang ngập sâu, nước chảy xiết. Các hộ gia đình sống ven sông, suối và khu vực trũng thấp cần chủ động kê cao tài sản, theo dõi sát diễn biến thời tiết; nhắc nhở trẻ em không ra khu vực nước ngập, bờ sông, suối để tắm hoặc vui chơi trong thời điểm mưa lũ.

Mưa lớn từ chiều 19 đến sáng 20/8 cũng gây ngập úng nhiều diện tích sản xuất nông nghiệp tại các xã Quỳnh Anh, Hưng Nguyên Nam, Diễn Châu, An Châu, Quỳnh Phú, Tân Châu... UBND các xã đang kiểm tra, chỉ đạo các thôn, xóm khơi thông dòng chảy, tiêu thoát nước và thống kê diện tích hoa màu, cây trồng bị thiệt hại./.