Các nhà khoa học tại Đại học Bách khoa Tomsk (TPU), Nga, đã phát triển và được cấp bằng sáng chế cặp dược phẩm phóng xạ trị liệu (Theranostic) đầu tiên của Nga, mở ra một hướng đi mới đầy hứa hẹn trong việc chẩn đoán và điều trị căn bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Theo thông báo từ TPU, giai đoạn thử nghiệm lâm sàng ban đầu đã thành công.
Liệu pháp Theranostic là phương pháp kết hợp giữa chẩn đoán và điều trị ung thư. Sử dụng các dấu ấn sinh học đặc hiệu cho từng loại ung thư, gắn với dược chất phóng xạ phát ra tia gamma để chẩn đoán và dược chất phóng xạ khác phát tia beta hoặc anpha để điều trị, Theranostic được coi như là phương pháp điều trị ung thư đa mô thức thế hệ mới.
Hiện tại, trên thế giới chỉ có 2 phân tử theranostic được các công ty nước ngoài phát triển để chẩn đoán và điều trị khối u thần kinh nội tiết và ung thư tuyến tiền liệt. Dự án của TPU là dự án đầu tiên thuộc lĩnh vực này tại Nga. Ông Roman Zelchan, trưởng nhóm nghiên cứu và nhà nghiên cứu cao cấp tại Trung tâm nghiên cứu Oncotheranostics của TPU, khẳng định đại học này đã phát triển thành công cặp theranostic nội địa đầu tiên.
Dược phẩm phóng xạ nguyên bản này dựa trên hợp chất BQ-PSMA, cho phép tổng hợp cả tác nhân chẩn đoán và điều trị. Khi gắn đồng vị phóng xạ chẩn đoán techneti-99m, hợp chất này sẽ hoạt động như một “đèn tín hiệu” giúp định vị chính xác các tế bào khối u. Việc bổ sung đồng vị điều trị luteti-177 làm tăng hiệu quả tiêu diệt tế bào ung thư.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những loại ung thư phổ biến nhất ở nam giới. Sự phát triển bất thường, mất kiểm soát của các tế bào tuyến tiền liệt sẽ hình thành khối u ác tính tại đây, dẫn đến ung thư. Bệnh có thể di căn sang các vùng khác đặc biệt là vào xương và các hạch bạch huyết, gây đau đớn và đi tiểu gặp khó khăn.
Hoàng Nhật
