Nghiên cứu về tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển, hải đảo

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Diệu Thúy/TTXVN
Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Diệu Thúy/TTXVN

Sáng 26/12, tại Hà Nội, Viện Dân tộc học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp Quỹ Đổi mới sáng tạo VinGroup tổ chức Hội thảo "Tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo Việt Nam".

Nghiên cứu về tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển, hải đảo ảnh 1Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Diệu Thúy/TTXVN

Phát biểu khai mạc, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh, Viện trưởng Viện Dân tộc học cho biết, do nằm ở vị trí kết nối các lục địa và giao thương trọng yếu nên Việt Nam có sự đa dạng về nhân chủng học và thành phần tộc người. Văn hóa biển Việt Nam đa dạng, có sự giao lưu, tương đồng với văn hóa biển Đông Nam Á và các nền văn minh, văn hóa trên thế giới. Với thành phần cư dân đa dạng, sống trong môi trường biển nhiều đổi thay, rủi ro nên đời sống văn hóa, tôn giáo và tín ngưỡng của cư dân ven biển cũng rất phong phú, đa nguồn gốc. Quan hệ tộc người trong nội vùng, liên vùng, liên biên giới của cư dân vùng ven biển và hải đảo tạo nên mạng lưới đa dạng trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.

Các nghiên cứu về lịch sử và dân tộc học cho thấy chủ thể văn hóa biển đảo Việt Nam là cộng đồng các dân tộc trên dải đất Việt Nam ở cả trên đất liền và các đảo, quần đảo thuộc chủ quyền quốc gia trên biển của Việt Nam trong lịch sử mấy nghìn năm. Do nhiều yếu tố tác động trong quá trình phát triển, hiện tượng sống xen cư đã trở nên phổ biến. Do đó, khi nghiên cứu các vấn đề tộc người liên quan đến biển thì không chỉ nghiên cứu cư dân ven biển mà còn phải nghiên cứu mối quan hệ kinh tế - xã hội của họ với các tộc người khác, kể cả những tộc người hiện tại không sống gần biển.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Văn Minh đánh giá, vài thập kỷ qua, xét trong lĩnh vực khoa học xã hội, đã có sự quan tâm về biển đảo của nhiều nhà nghiên cứu thuộc các chuyên ngành như: Sử học, khảo cổ học, văn hóa học, dân tộc học, quan hệ quốc tế... Tuy nhiên, việc tham gia của các nhà dân tộc học, nhân học còn rất hạn chế. Chính vì vậy, Hội thảo góp phần xây dựng cơ sở lý luận và thực tiễn về vấn đề tộc người với phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo, trong đó trọng tâm là đánh giá thực trạng và vai trò của tộc người trong phát triển kinh tế - xã hội khu vực ven biển và hải đảo.

Theo Tiến sỹ Trần Minh Hằng, Chủ nhiệm đề tài "Một số vấn đề dân tộc, tôn giáo trong phát triển của cộng đồng cư dân ven biển và hải đảo Việt Nam", trong những năm qua, nhiều nghiên cứu về biển đảo dưới góc độ kinh tế học, sử học, khảo cổ học, văn hóa học, du lịch, quan hệ quốc tế... được thực hiện, song các nghiên cứu về dân tộc học còn ít. Sự hạn chế nghiên cứu về biển đảo của ngành dân tộc học ở Việt Nam chủ yếu là do có những nhiệm vụ cấp bách khác ở vùng đồng bằng, miền núi và biên giới trên đất liền. Để bước đầu bổ khuyết cho những hạn chế nêu trên, các nhà khoa học đã góp phần xác định vai trò, vị thế của các tộc người ở vùng biển đảo hay gắn với biển đảo trong lịch sử và bối cảnh hiện nay.

Trong khuôn khổ Hội thảo, các đại biểu tham dự đã tập trung thảo luận những vấn đề về: Nghiên cứu về tộc người khu vực ven biển và hải đảo Việt Nam: lịch sử hình thành; tình hình phát triển kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo Việt Nam; Quản trị rủi ro của ngư dân Việt Nam trong thời đại số và biến đổi khí hậu...Các đại biểu khuyến nghị những giải pháp và chính sách phù hợp; gợi ý những vấn đề, định hướng nghiên cứu về tộc người nhằm phát triển bền vững kinh tế - xã hội vùng ven biển và hải đảo Việt Nam.

Diệu Thúy

Diệu Thúy ((TTXVN))

Có thể bạn quan tâm

'Vầng trăng yêu thương' đến với trẻ em vùng biên

'Vầng trăng yêu thương' đến với trẻ em vùng biên

Từ những suất học bổng, chiếc xe đạp, sách vở đến các hoạt động chăm lo đời sống, nhiều nguồn lực đang được huy động để trẻ em vùng biên Nghệ An có thêm điều kiện học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.

Di dời 38 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi Pù Nứa Bàn

Di dời 38 hộ dân trước nguy cơ sạt lở núi Pù Nứa Bàn

Sáng 21/9, ông Thái Lương Thiện, Chủ tịch UBND xã Yên Na, tỉnh Nghệ An cho biết, trước nguy cơ sạt lở tại khu vực núi Pù Nứa Bàn, chính quyền địa phương đã khẩn cấp di dời 38 hộ dân với 169 nhân khẩu ở bản Huồi Pai đến nơi an toàn.

Khám bệnh, cấp thuốc cho đồng bào biên giới Bù Gia Mập

Khám bệnh, cấp thuốc cho đồng bào biên giới Bù Gia Mập

Ngày 20/9, tại Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Đắk Mai (xã Bù Gia Mập, thành phố Đồng Nai), đồng bào dân tộc thiểu số, người cao tuổi và những gia đình có hoàn cảnh khó khăn đã được khám bệnh, cấp phát thuốc miễn phí. 

Chủ động ứng phó các tình huống thiên tai

Chủ động ứng phó các tình huống thiên tai

Tỉnh Lào Cai hiện có hơn 23.000 hộ dân sinh sống tại các khu vực xung yếu về thiên tai. Để sẵn sàng ứng phó với diễn biến cực đoan của thời tiết, 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh xóa bỏ tư duy chuẩn bị chung chung, chuyển mạnh từ bị động ứng phó sang chủ động phòng ngừa.

Ấm áp Trung thu nơi biên cương

Ấm áp Trung thu nơi biên cương

Những ngày giáp Tết Trung thu, từ Bạch Đích, Bản Máy đến Khâu Vai, ánh đèn ông sao, tiếng trống lân và những phần quà nghĩa tình mang niềm vui đến với trẻ em vùng cao biên giới tỉnh Tuyên Quang.

'Đêm hội trăng rằm' ấm áp đến với thiếu nhi vùng biên

'Đêm hội trăng rằm' ấm áp đến với thiếu nhi vùng biên

Ngày 19/9, Thành đoàn thành phố Đồng Nai phối hợp với Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Đồng Nai, Hội Hữu nghị Việt Nam - Campuchia TP Hồ Chí Minh, Ủy ban nhân dân xã Bù Gia Mập (thành phố Đồng Nai) cùng các đơn vị đồng hành tổ chức chương trình “Đêm hội trăng rằm” năm 2026.

Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số Cần Thơ

Chuyển đổi số thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số Cần Thơ

Thành phố Cần Thơ có 28 dân tộc thiểu số với 668.812 người, chiếm 17,37% dân số toàn thành phố. Trước bối cảnh phát triển mới, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng để địa phương khơi thông tiềm năng, thu hẹp khoảng cách phát triển và nâng cao đời sống vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thêm yêu quê hương qua 'Tiết học biên cương' tại Thanh Hóa

Thêm yêu quê hương qua 'Tiết học biên cương' tại Thanh Hóa

Ngày 19/9, tại khu vực mốc Quốc giới 281 (xã Mường Lát, tỉnh Thanh Hóa), Đồn Biên phòng Cửa khẩu Tén Tằn - Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức Chương trình “Tiết học biên cương” số 68 với chủ đề “Biên cương trong trái tim em”. Đây là một hoạt động trong chuỗi Chương trình “Biên cương - Đêm hội trăng rằm năm 2026” do Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng phối hợp với UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức.

Chuyển đổi số - động lực đổi mới giáo dục Tây Ninh

Chuyển đổi số - động lực đổi mới giáo dục Tây Ninh

Từ vùng biên giới đến các đô thị, chuyển đổi số đang từng bước tạo động lực đổi mới giáo dục Tây Ninh. Việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và các thiết bị dạy học hiện đại giúp giáo viên đổi mới phương pháp, tăng tính trực quan, nâng cao hiệu quả dạy và học.

Phú Thọ: Di dời 599 hộ dân tránh nguy cơ sạt lở, lũ quét

Phú Thọ: Di dời 599 hộ dân tránh nguy cơ sạt lở, lũ quét

Ngày 19/9, theo báo cáo nhanh của Chi cục Thủy lợi và Tài nguyên nước (Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Phú Thọ), tại khu vực tỉnh Hòa Bình cũ, 599 hộ với 2.404 nhân khẩu thuộc 31 xã đã được di dời đến nơi an toàn nhằm phòng ngừa nguy cơ sạt lở đất, đá, lũ quét và các sự cố thiên tai do mưa lớn gây ra.

Hỗ trợ kinh phí xây nhà ở cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn

Hỗ trợ kinh phí xây nhà ở cho các hộ có hoàn cảnh khó khăn

Chiều 18/9, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị tỉnh An Giang phối hợp với Hội Nông dân tỉnh tổ chức lễ khởi động dự án hỗ trợ kinh phí xây nhà ở cho 100 hộ nghèo, cận nghèo và hộ có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh.

Mang 'ánh sáng yêu thương' cho bệnh nhân nghèo

Mang 'ánh sáng yêu thương' cho bệnh nhân nghèo

Sáng 18/9, Hội Bảo trợ Bệnh nhân nghèo, Người khuyết tật và Bảo vệ Quyền trẻ em tỉnh Lâm Đồng phối hợp với Bệnh viện Mắt Sài Gòn Bình Thuận, phường Hàm Thắng (Lâm Đồng) tổ chức khám sàng lọc, điều trị và phẫu thuật mắt miễn phí cho người có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.

Đưa chăm sóc sức khỏe chủ động đến người dân vùng cao

Đưa chăm sóc sức khỏe chủ động đến người dân vùng cao

Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, tỉnh Sơn La đang khẩn trương triển khai chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho gần người dân, nhất là ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Đẩy nhanh tiến độ số hóa hồ sơ đảng viên điện tử

Đẩy nhanh tiến độ số hóa hồ sơ đảng viên điện tử

Thực hiện chỉ đạo của Ban Tổ chức Trung ương, cấp ủy các địa phương trong tỉnh Lào Cai đang khẩn trương triển khai số hóa, tạo lập hồ sơ đảng viên điện tử bảo đảm yêu cầu “Đúng - Đủ - Sạch - Sống - Thống nhất - Dùng chung”.