Sau nhiều đợt thiên tai liên tiếp, hàng loạt điểm sạt lở nghiêm trọng đã xuất hiện ở các địa phương miền núi tỉnh Nghệ An, đặc biệt là ở các xã Con Cuông và Tân Kỳ. Trước thực trạng sạt lở đất diễn biến phức tạp, chính quyền cơ sở đã nhanh chóng vào cuộc nhằm bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân.
Triển khai các biện pháp ứng phó
Ông Trần Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Con Cuông cho biết hiện trên địa bàn có 26 hộ dân nằm trong vùng nguy cơ sạt lở cao, đặc biệt nghiêm trọng tại thôn Vĩnh Hoàn. UBND xã đã có Tờ trình gửi UBND tỉnh Nghệ An, đề xuất hai phương án cấp thiết: Xây dựng khu tái định cư để người dân ổn định cuộc sống và Triển khai hệ thống kè chống sạt lở nhằm bảo vệ khu dân cư hiện hữu. Tổng kinh phí dự kiến khoảng 38 tỷ đồng.
Tình trạng tương tự cũng đang diễn ra tại xã Tân Kỳ. Tuy nhiên, quá trình triển khai các biện pháp ứng phó đang gặp phải nhiều khó khăn do đặc thù địa hình và hạn chế về nguồn lực.
Theo ông Lê Viết Quý, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ, hiện địa phương ghi nhận hai điểm sạt lở. Trong đó, điểm tại khối 1 được đánh giá là đặc biệt nguy hiểm. Nếu mưa lớn kéo dài từ 3 đến 4 ngày, nguy cơ sạt lở là rất cao. Trước mắt, xã đã cắt cử lực lượng tuyên truyền, vận động người dân chủ động di dời khi có mưa to để đảm bảo an toàn tính mạng.
"Về lâu dài, cần có phương án xử lý triệt để khu vực sạt lở hoặc bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng. Qua khảo sát, kinh phí khắc phục tại điểm này ước tính khoảng 5 đến 6 tỷ đồng. Tuy nhiên, hiện xã không có nguồn lực để triển khai, buộc phải đề nghị cấp trên hỗ trợ khẩn cấp", Phó Chủ tịch UBND xã Tân Kỳ cho biết thêm.
Sau nhiều đợt thiên tai liên tiếp, đặc biệt là đợt mưa bão cuối tháng 7, tại các xã miền Tây tỉnh Nghệ An, những ngôi nhà kiên cố ven sông giờ đây đối diện với nguy cơ đổ sập khi móng nhà bị khoét sâu, đất đai bị cuốn trôi. Trong bối cảnh mùa mưa lũ đang bước vào giai đoạn cao điểm, nguy cơ thảm họa có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Cuộc sống bất an
Gia đình anh Trần Văn Hải, xóm Thủy Khê, xã Con Cuông là một trong những hộ chịu thiệt hại nặng nề sau bão số 3. Dãy nhà ở kết hợp kinh doanh của anh bị sập một phần lớn phía sát bờ sông. “Trước đây, từ ki-ốt ra đến bờ sông rộng tới 35m nhưng nay chỉ còn vỏn vẹn 10m. Cả dãy này có hơn 10 hộ đều bị sạt lở hết”, anh Hải chia sẻ.
Không chỉ riêng gia đình anh Hải, hàng chục hộ dân khác sinh sống dọc theo sông Lam thuộc địa bàn xã Con Cuông, tỉnh Nghệ An cũng đang phải đối mặt với tình trạng sạt lở nghiêm trọng, khiến cuộc sống rơi vào cảnh bất an triền miên. Tại xóm Vĩnh Hoàn, hiện có 18 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp do sạt lở đất.
Ông Nguyễn Văn Lộc, xóm Vĩnh Hoàn, xã Con Cuông cho biết, sạt lở đã ăn sát móng nhà, buộc gia đình phải di dời. Nếu tình trạng này tiếp diễn, nhà cửa sẽ mất hết. Người dân không có phương án nào khắc phục, chỉ biết trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước.
Không chỉ ở Con Cuông, tại xã Tân Kỳ cũng đang đối mặt với nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Sau bão số 5, trên địa bàn xuất hiện vết nứt kéo dài hơn 100m vắt qua ngọn đồi, đe dọa trực tiếp đến 9 hộ dân với 35 nhân khẩu đang sinh sống tại khối 1.
Bà Nguyễn Thị Xuân, khối 1, xã Tân Kỳ cho biết, sau đợt mưa bão vừa qua, ngọn đồi xuất hiện vết nứt lớn kéo dài hơn 100m. Một số đoạn, đất đá sạt lở tràn vào nhà dân khiến mọi người hốt hoảng báo chính quyền địa phương.
Theo thống kê từ các cơ quan chức năng, toàn tỉnh Nghệ An hiện có hàng trăm điểm sạt lở, trong đó gần 300 điểm được đánh giá là nghiêm trọng, đe dọa trực tiếp đến hàng nghìn hộ dân. Trong bối cảnh mùa mưa lũ đang bước vào giai đoạn cao điểm, nguy cơ xảy ra thảm họa là rất lớn nếu không có biện pháp ứng phó kịp thời. Việc đầu tư xây dựng các công trình phòng, chống sạt lở, đặc biệt là hệ thống kè bảo vệ và các khu tái định cư, cần được triển khai sớm và đồng bộ. Đây không chỉ là giải pháp cấp thiết để bảo vệ tính mạng và tài sản của người dân, mà còn là điều kiện tiên quyết để ổn định đời sống, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội tại các địa phương vùng cao.
