Người nông dân góp phần khẳng định vị thế nông sản Việt Nam trên bản đồ thế giới

Từ đam mê với những chú ong nhỏ bé nhưng cần mẫn làm việc, ông Lê Lộc Quân (46 tuổi, xã Dầu Giây, tỉnh Đồng Nai) từng bước gây dựng thương hiệu mật ong Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế. Không chỉ là nông dân sản xuất giỏi với doanh thu 25 tỷ đồng/năm, ông còn là người tiên phong ứng dụng công nghệ cao trong nuôi ong góp phần khẳng định vị thế mật ong Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu nông sản thế giới.

mat-ong2-131025.jpg
Áp dụng phương pháp nuôi ong công nghệ cao, ông Lê Lộc Quân thu được mật ong ly tâm đạt chuẩn chất lượng cao.

Từ niềm đam mê đến thành công

Hơn 25 năm trước, sau khi rời quân ngũ, ông Lê Lộc Quân có dịp ghé thăm trại nuôi ong của một người bạn và ấn tượng với những chú ong tuy nhỏ bé nhưng có thể làm nên mật ngọt, sáp ong, phấn hoa, sữa ong chúa, tất cả sản phẩm đều có giá trị cho sức khỏe con người. Sự chăm chỉ của đàn ong còn giúp cây trái thụ phấn, làm mùa màng thêm xanh tốt.

Năm 2000, ông quyết định bắt đầu nghề nuôi ong theo phương pháp truyền thống. Mỗi lần hết mùa hoa, ông phải đưa đàn ong đi tìm nơi khác. Thời điểm đó, kinh tế còn khó khăn, việc di chuyển vất vả, phải khiêng bộ từng thùng ong, nhiều lần gặp mưa gió phải căng lều trú tạm dưới tán cao su, vườn điều.

Những tháng ngày rong ruổi cùng đàn ong đã giúp ông rút ra nhiều kinh nghiệm, từ cách chọn giống khỏe, chăm sóc ong đến việc tìm vùng hoa phù hợp. Đặc biệt, ông nhận thấy thay vì mải miết di chuyển, nên tìm vùng hoa ổn định để đàn ong có thời gian gắn bó, tích lũy sức khỏe; ong khỏe thì mật mới nhiều và ngọt đậm. Khi cố định vị trí nuôi, ông nhận thấy đàn ong phát triển mạnh, chất lượng mật nâng cao, đủ sức cạnh tranh ngoài thị trường. Ban đầu, sản phẩm mật ong chủ yếu cung cấp cho các công ty, lợi nhuận chưa cao.

Năm 2015, ông mạnh dạn mở rộng sản xuất, cắt bỏ khâu trung gian để đưa mật ong trực tiếp đến tay người tiêu dùng. Từ đó, Cơ sở mật ong Quân Phát ra đời. Ông liên tục nghiên cứu, cải tiến mô hình, áp dụng công nghệ cao nhằm đảm bảo chất lượng mật ong tốt nhất.

Tuy nhiên, ông cũng nhận thấy thị trường mật ong rất đa dạng nhưng người tiêu dùng thường chỉ tin tưởng vào những thương hiệu lớn. “Các cơ sở nhỏ như chúng tôi lúc đó bán ra thị trường rất khó khăn. Muốn khách hàng tin dùng sản phẩm, chỉ có cách duy nhất là nâng cao chất lượng và chứng minh bằng kết quả thực tế”, ông Quân chia sẻ.

mat-ong5-131025.jpg
Ngoài cung cấp cho thị trường trong nước, các sản phẩm mật ong của gia đình ông Lê Lộc Quân đạt chất lượng cao và xuất khẩu ra thị trường thế giới nhờ phương pháp nuôi ong công nghệ cao.

Bước ngoặt đến vào năm 2017, khi ông Quân tham dự hội thảo thuộc dự án EU-Mutrap do Liên minh châu Âu tài trợ. Tại đây, ông được tiếp cận những tiêu chuẩn khắt khe của châu Âu đối với mật ong xuất khẩu để giữ trọn hương vị và giá trị thương mại.

Sau đó, ông tiếp tục học tập, nhận giấy chứng nhận nâng cao kiến thức, giúp cải thiện chất lượng mật ong Việt Nam đáp ứng yêu cầu thị trường châu Âu. Từ đó, ông bắt đầu cải tiến kỹ thuật, tăng số lượng ong trong đàn từ 12.000 - 15.000 con, giúp ong khỏe, luyện mật tốt. Ông cũng áp dụng phương pháp nuôi ong cầu kế, sử dụng các khung cầu để ong tự xây tổ, nuôi dưỡng ấu trùng và lưu trữ mật, từ đó khai thác được mật ly tâm có chất lượng cao nhất.

“Giai đoạn đầu gặp rất nhiều khó khăn, thất bại liên tiếp, thậm chí có người khuyên tôi dừng lại vì làm hoài không thấy hiệu quả. Nhưng mỗi lần thất bại, tôi lại có thêm kinh nghiệm và dần khắc phục. Sau ba năm thăng trầm, tôi đã khai thác thành công mật ong ly tâm chất lượng cao và được thị trường ưa chuộng”, ông Quân chia sẻ.

Vươn ra thế giới

mat-ong-131025.jpg
Ông Lê Lộc Quân liên kết ổn định với hơn 120 hộ nông dân trong cả nước, hỗ trợ kỹ thuật, chi phí và bao tiêu đầu ra cho toàn bộ sản phẩm mật ong.

Từ thành công với mật ong ly tâm, ông Quân tiếp tục nghiên cứu và phát triển thêm các sản phẩm như mật ong bánh tổ nguyên sáp, mật ong tinh luyện, rượu mật ong, nước màu mật ong, trong đó có hai sản phẩm đạt chuẩn OCOP 3 sao. Đặc biệt, ông đã sáng chế công thức mật ong tinh luyện dạng bột khô, dễ vận chuyển, phù hợp cho người kiêng đường và được cấp bằng sở hữu trí tuệ.

Không dừng lại ở thị trường trong nước, từ năm 2023, sản phẩm mật ong bánh tổ của ông đã xuất khẩu sang Hàn Quốc và châu Âu, với đơn đặt hàng tăng từ 5.000 lên 15.000 - 30.000 hộp/tháng. Sự dám nghĩ, dám làm đã giúp một hộ nuôi ong nhỏ trở thành thương hiệu có chỗ đứng trên bản đồ nông sản xuất khẩu. “Hiện tại, tôi đang tích cực chào hàng sang các thị trường nước ngoài, trong đó có Nhật Bản, với mong muốn đưa nông sản Việt Nam vươn ra thế giới”, ông Quân cho biết.

Ngoài phát triển kinh tế gia đình, ông Quân còn liên kết ổn định với hơn 120 hộ nông dân trong cả nước, hỗ trợ kỹ thuật, chi phí và bao tiêu đầu ra cho toàn bộ sản phẩm, giúp tăng sản lượng và giữ ổn định nguồn cung ra thị trường.

mat-ong3-131025.jpg
Sảm phẩm mật ong bánh tổ được nuôi nhờ kỹ thuật nuôi ong cầu kế của ông Lê Lộc Quân cho chất lượng mật tốt, được thị trường Hàn Quốc ưa chuộng.

Ông Ngô Văn Chuẩn, nông dân xã Hưng Thịnh (Đồng Nai) cho biết gia đình ông hiện nuôi khoảng 100 đàn ong theo mô hình công nghệ cao do ông Quân chuyển giao. Toàn bộ chi phí đầu tư, con giống và bao tiêu sản phẩm đều được hỗ trợ, giúp người nuôi yên tâm sản xuất. “So với nuôi ong truyền thống, nuôi ong công nghệ cao cho chất lượng mật tốt hơn. Các sản phẩm như mật ong ly tâm, mật ong bánh tổ đều đạt tiêu chuẩn xuất khẩu, đầu ra ổn định, thu nhập gia đình được nâng cao”, ông Chuẩn nói.

Theo ông Nguyễn Xuân Thời, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc xã, Chủ tịch Hội Nông dân xã Dầu Giây, cơ sở sản xuất mật ong Quân Phát là một trong những mô hình phát triển hiệu quả, góp phần tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, cơ sở đã chia sẻ, hướng dẫn kỹ thuật cho khoảng 20 hộ dân trong xã cùng tham gia mô hình nuôi ong chất lượng cao.

Chính quyền địa phương cũng quan tâm hỗ trợ, trong đó Hội Nông dân xã đã tham mưu Hội đồng nhân dân tỉnh bố trí dự án cho bảy hộ vay vốn từ Quỹ Hỗ trợ nông dân để phát triển nghề nuôi ong. Thời gian tới, xã tiếp tục đề xuất mở rộng các chương trình, dự án giúp nông dân tiếp cận nguồn vốn, phát triển bền vững nghề nuôi ong công nghệ cao.

mat-ong4-131025.jpg
Sản phẩm Mật ong bánh tổ, mật ong ly tâm của ông Lê Lộc Quân đạt chứng nhận OCOP 3 sao và được xuất khẩu sang thị trường Hàn Quốc.

Thời gian qua, cơ sở mật ong của ông Quân cũng trở thành điểm tham quan, học tập kinh nghiệm cho nhiều đoàn trong và ngoài nước, góp phần quảng bá hình ảnh nông sản Đồng Nai.

Với những thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh và doanh thu trên 25 tỷ đồng/năm, ông Lê Lộc Quân đã nhiều năm liền được công nhận là nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, đạt danh hiệu Nông dân tiêu biểu tỉnh Đồng Nai năm 2024. Năm 2025, ông là một trong 2 nông dân của Đồng Nai được trao tặng danh hiệu cao quý Nông dân Việt Nam xuất sắc./.

Có thể bạn quan tâm

'Cầu nối' phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa Khmer​​

'Cầu nối' phát triển kinh tế và bảo tồn văn hóa Khmer​​

Hơn 10 năm nay, ông Thạch Bình, 63 tuổi, người dân tộc Khmer - người có uy tín tiêu biểu tại xã Nha Bích (Đồng Nai) được người dân biết đến bởi tinh thần nhiệt huyết, tận tâm trong công việc và luôn gương mẫu trong cộng đồng. Với vai trò là người có uy tín, ông đã và đang trở thành cầu nối quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Khmer tại địa phương.

Những nữ 'nông dân số' ở Lào Cai

Những nữ 'nông dân số' ở Lào Cai

Những năm qua, công tác phát hiện, bồi dưỡng, tổng kết và nhân rộng điển hình tiên tiến đã được các cấp, ngành tỉnh Lào Cai chú trọng thực hiện, qua đó xuất hiện nhiều tấm gương trong cộng đồng đi đầu về phát triển kinh tế, xã hội.

Người có uy tín - Điểm tựa niềm tin cộng đồng

Người có uy tín - Điểm tựa niềm tin cộng đồng

Giữa không gian núi rừng Điện Biên, lực lượng người có uy tín từ lâu giữ vai trò quan trọng trong cộng đồng. Am hiểu phong tục, tiếng nói địa phương, họ là cầu nối đưa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đến với người dân một cách gần gũi và thuyết phục.

Giữ ngọn lửa yêu văn hóa dân tộc cho trẻ em vùng biên

Giữ ngọn lửa yêu văn hóa dân tộc cho trẻ em vùng biên

Sinh ra trong gia đình có truyền thống dạy tiếng Khmer, cô Thạch Thị Phắt Cà Đi, giáo viên Trường Tiểu học Hòa Đông (xã Phước Vinh, tỉnh Tây Ninh) nỗ lực học tập và chọn mảnh đất vùng biên tỉnh Tây Ninh gắn bó với nghề giáo.

Vượt biển ra đảo gắn bó với sự nghiệp 'trồng người'

Vượt biển ra đảo gắn bó với sự nghiệp 'trồng người'

Tỉnh An Giang hiện có 3 đặc khu gồm: Phú Quốc, Thổ Châu, Kiên Hải; nhiều đảo, xã đảo có trường học ở các cấp học. Với sự tâm huyết, nỗ lực, các thế hệ giáo viên nơi đây đã từng bước nâng cao chất lượng giáo dục địa phương. Nhiều cán bộ, giáo viên từ đất liền đã không ngại vất vả, gian khổ đến với các xã đảo, đặc khu từ giai đoạn còn nhiều khó khăn và gắn bó trong nhiều thập kỷ qua.

Vượt lũ dữ mang con chữ đến vùng biên viễn

Vượt lũ dữ mang con chữ đến vùng biên viễn

Tháng 11 lại về, mang theo không khí lắng đọng của mùa tri ân Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Trên dải đất miền biên viễn xã Kim Phú (Quảng Trị), nơi những bản làng của đồng bào Rục, Chứt còn gặp muôn vàn gian khó, hành trình “gieo chữ” của thầy cô giáo dường như càng trở nên thiêng liêng và xúc động hơn bao giờ hết.

'Giữ lửa' tri thức cho học sinh dân tộc Chăm vùng biên giới Tây Nam

'Giữ lửa' tri thức cho học sinh dân tộc Chăm vùng biên giới Tây Nam

Ở miền biên giới tỉnh Tây Ninh trước đây, công tác giáo dục với học sinh dân tộc thiểu số luôn khó khăn do điều kiện kinh tế, rào cản ngôn ngữ và tập quán truyền thống. Bằng sự tận tâm, kiên trì và hiểu biết sâu sắc văn hóa dân tộc Chăm, cô giáo A My Ná - giáo viên Trường Tiểu học Tân Hưng (xã Tân Phú, tỉnh Tây Ninh) đã trở thành điểm tựa vững chắc cho nhiều thế hệ học sinh vùng biên viễn. Cô đã còn góp phần thay đổi nhận thức của phụ huynh, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao chất lượng giáo dục tại địa phương.

Người thầy - chiến sĩ Công an nhân dân đặc biệt ở vùng cao biên giới

Người thầy - chiến sĩ Công an nhân dân đặc biệt ở vùng cao biên giới

“Hôm nay là buổi học cuối cùng thầy đứng lớp với các bạn. Thầy chuẩn bị về Hà Nội để nhận công tác mới”, sau câu nói ấy, cả phòng học ngưng đọng, trong khóe mắt của Thiếu tá Vũ Văn Chính những giọt nước mắt tự trào ra. Đây là nơi anh đã thổi luồng gió mới vào bộ môn tiếng Anh. Nơi anh đã gắn bó với các học sinh người Mông, người Mảng… của Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Nậm Ban, xã Pa Tần (Lai Châu) trong 2 năm qua.

Chuyện về những nhà giáo 'cắm bản' nơi vùng cao biên giới

Chuyện về những nhà giáo 'cắm bản' nơi vùng cao biên giới

Những năm gần đây, giáo dục vùng cao tỉnh Thanh Hóa đang từng bước khởi sắc, mở ra nhiều cơ hội học tập cho con em các dân tộc thiểu số. Đằng sau những thành quả ấy là sự cống hiến của những thầy cô tận tâm, bám bản, bám lớp để “gieo chữ” nơi những bản làng biên giới xa xôi.

'Ngọn hải đăng' mang ánh sáng tri thức đến với trẻ em vùng cao

'Ngọn hải đăng' mang ánh sáng tri thức đến với trẻ em vùng cao

Vượt qua đói nghèo, những cung đường hiểm trở và khó khăn, các giáo viên cắm bản đã chọn ở lại để gieo mầm tri thức trên chính quê hương mình. Tình yêu nghề, yêu trẻ đã trở thành động lực mạnh mẽ, giúp họ kiên trì bám trụ, là những "ngọn hải đăng" mang ánh sáng tri thức đến bản làng xa xôi.

Thắp sáng tri thức nơi vùng biên

Thắp sáng tri thức nơi vùng biên

Trong hành trình thầm lặng của sự nghiệp trồng người, có những thầy cô đã dành cả thanh xuân để gắn bó với vùng cao, biên giới. Họ vượt lên gian khó, coi trường lớp là nhà, coi học trò như con, coi việc gieo chữ là sứ mệnh cả đời. Những câu chuyện giản dị nhưng xúc động ấy góp phần làm nên ý nghĩa của chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” 2025, nơi tôn vinh những con người bình dị mà phi thường.

Vững vàng thế trận lòng dân nơi cực Tây Tổ quốc

Vững vàng thế trận lòng dân nơi cực Tây Tổ quốc

Giữa vùng đất biên cương nơi cực Tây của Tổ quốc, dù còn nhiều gian khó, nhưng ngày cũng như đêm, những người lính vẫn chắc tay súng, kiên cường bám trụ nơi tuyến đầu, bảo vệ từng cột mốc, từng tấc đất thiêng liêng của non sông. Không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc phòng - an ninh, các chiến sĩ Ban Chỉ huy Phòng thủ khu vực 1 - Mường Nhé còn đồng hành, sẻ chia cùng đồng bào, góp phần củng cố “thế trận lòng dân”, gieo niềm tin và khát vọng bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.

Nghệ An: Người phụ nữ Thái nặng lòng với trang phục truyền thống của dân tộc Ơ Đu

Nghệ An: Người phụ nữ Thái nặng lòng với trang phục truyền thống của dân tộc Ơ Đu

Hơn 15 năm qua, bà Vi Thị Dung, gần 80 tuổi, dân tộc Thái tại bản Văng Môn (xã Nga My, tỉnh Nghệ An), nơi đồng bào Ơ Đu tập trung sinh sống, vẫn luôn đau đáu việc gìn giữ, trao truyền bộ trang phục truyền thống của người Ơ Đu. Hiện nay, bà Vi Thị Dung là một trong số rất ít người tại bản Văng Môn nắm bắt được kỹ thuật dệt và nhớ được các mẫu họa tiết, hoa văn trên các bộ phận váy, dây thắt lưng, áo, khăn quàng của bộ trang phục truyền thống phụ nữ Ơ Đu.

'Người gieo mầm xanh' ở đất Sen hồng

'Người gieo mầm xanh' ở đất Sen hồng

Với lòng yêu nghề và kiến thức chuyên môn vững vàng, thầy Lê Văn Sơn, giáo viên Trường Trung học phổ thông Lấp Vò 1 (tỉnh Đồng Tháp) đã đạt nhiều thành tích xuất sắc trong bồi dưỡng học sinh giỏi môn Sinh học. Thầy được ví như “người gieo mầm xanh”, tận tâm dìu dắt nhiều thế hệ học trò vươn tới thành công, trong đó có không ít em đạt giải cao trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia và được tuyển thẳng vào các trường đại học.

Nữ doanh nhân lan tỏa tinh hoa thảo dược quê hương

Nữ doanh nhân lan tỏa tinh hoa thảo dược quê hương

Với khát vọng vươn lên, dám nghĩ dám làm, chị Mai Thị Thủy, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Cao Dược liệu Định Sơn Mai Thị Thủy, xã Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, đã mạnh dạn khởi nghiệp, phát triển thương hiệu các sản phẩm dược liệu ở địa phương ra thị trường lớn, làm giàu trên chính mảnh đất quê hương.

Nữ giám đốc 9X khởi nghiệp từ hạt gạo vươn ra thế giới

Nữ giám đốc 9X khởi nghiệp từ hạt gạo vươn ra thế giới

Giám đốc Công ty TNHH MEDIFOOD.IO Trần Mạc Vân Anh ở phường Chơn Thành (tỉnh Đồng Nai) là điển hình sáng về người phụ nữ khởi nghiệp sáng tạo, đưa sản phẩm làm bằng hạt gạo truyền thống Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế, đồng thời có những đóng góp tích cực cho cộng đồng và phát triển bền vững.

Hành trình đưa nông sản Việt từ bản làng vươn ra thế giới

Hành trình đưa nông sản Việt từ bản làng vươn ra thế giới

Bà Thị Khưi (41 tuổi, người dân tộc M’nông) sống tại xã Thọ Sơn, tỉnh Đồng Nai không chỉ nối gót ông cha xây dựng quê hương mà còn trở thành Giám đốc một hợp tác xã trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiên phong đưa nông sản Việt vươn ra thế giới. Bà còn góp phần phát triển nông nghiệp sạch bền vững, cải thiện cuộc sống ấm no cho đồng bào dân tộc thiểu số tại địa phương.

Người giữ 'lá chắn vi sinh' bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Người giữ 'lá chắn vi sinh' bảo vệ sức khỏe cộng đồng

Gần 30 năm gắn bó với công tác xét nghiệm, nghiên cứu vi sinh và phòng chống dịch bệnh, bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Vân (sinh năm 1969), Trưởng khoa Vi sinh - Miễn dịch, Viện Vệ sinh Dịch tễ Tây Nguyên (phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk) đã trở thành hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ tận tụy với nghề, luôn lấy lợi ích cộng đồng làm mục tiêu.

'Chim Chơ-rao đầu đàn' dũng cảm, nhân hậu ở đại ngàn Tây Nguyên

'Chim Chơ-rao đầu đàn' dũng cảm, nhân hậu ở đại ngàn Tây Nguyên

Trong những năm tháng kháng chiến chống đế quốc Mỹ, giữa núi rừng Tây Nguyên khốc liệt, người phụ nữ Jrai tên Rơ Châm H’Yéo (sinh năm 1950, phường Pleiku, tỉnh Gia Lai) đã trở thành biểu tượng của lòng quả cảm và trung kiên. Bà được biết đến với nhiều danh hiệu như "Kiện tướng gùi đạn", "Dũng sĩ diệt Mỹ", "Dũng sĩ diệt xe cơ giới", "Người phụ nữ thép trên chiến trường Tây Nguyên".

'Bó đũa yêu thương' - nơi kết nối những trái tim người bệnh chạy thận ở Điện Biên

'Bó đũa yêu thương' - nơi kết nối những trái tim người bệnh chạy thận ở Điện Biên

Dù mang trong mình căn bệnh suy thận giai đoạn cuối nhưng với tấm lòng nhân ái, Thượng sỹ Giàng A Thắng, cán bộ Bệnh viện 7/5 (tỉnh Điện Biên) đã thành lập mô hình "bó đũa yêu thương” nhằm tạo việc làm, giúp người bệnh có thêm nguồn kinh phí để chữa bệnh. Mô hình còn là nơi kết nối những trái tim, giúp những bệnh nhân chạy thận ở Điện Biên vươn lên trong cuộc sống.

Cô đỡ thôn bản - những người giữ mạch sống nơi đại ngàn

Cô đỡ thôn bản - những người giữ mạch sống nơi đại ngàn

Từng là địa bàn vùng trũng về y tế cơ sở với tỷ lệ tử vong mẹ và trẻ sơ sinh trong nhóm cao nhất cả nước, giờ đây, công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân tại tỉnh Lào Cai đã đạt được nhiều kết quả nổi bật. Trong đó, không thể không kể đến sự đóng góp thầm lặng của những cô đỡ thôn bản đang ngày đêm tận tụy chăm sóc sự sống mới giữa núi rừng.

Hành trình gắn sao cho sữa bò Vĩnh Tường

Hành trình gắn sao cho sữa bò Vĩnh Tường

Trong khi nhiều người trẻ rời bỏ quê hương tìm kiếm cơ hội nơi phố thị thì anh Nguyễn Tiến Lộc (xã Vĩnh Phú, tỉnh Phú Thọ) đã chọn quay về quê hương, mang theo khát vọng nâng tầm nông sản địa phương, đưa sản vật quê hương vươn xa.

Thu tiền triệu mỗi ngày từ rau rừng

Thu tiền triệu mỗi ngày từ rau rừng

Tại xã Nghĩa Trung (tỉnh Đồng Nai), nhiều nông dân ai cũng biết chàng trai người dân tộc Khmer Thạch Sum ngụ tại thôn 4 là một điển hình khởi nghiệp tiêu biểu cho tinh thần dám nghĩ, dám làm từ đặc sản cây rau nhíp rừng hoang dại thành nguồn thu nhập bền vững cho gia đình.