Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Thanh Hóa, thực hiện Đề án sắp xếp ổn định dân cư khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất tại các huyện miền núi giai đoạn 2021-2025, đến nay, tỉnh đã vận động được 408 hộ triển khai xây nhà và di chuyển đến nơi ở mới, tuy nhiên, tới nay vẫn đang còn nhiều hộ dân sống trong vùng nguy cơ sạt lở, các hộ dân sống tại các khu vực này không có đủ kinh phí để di chuyển đến nơi ở mới và luôn sống trong tâm trạng bất an khi mùa mưa bão về.
Tại khu vực núi Pha Kham, xã Sơn Hà, huyện biên giới Quan Sơn, có cụm công trình Trường mầm non, Trường tiểu học, Trường THCS, khu Công sở xã và Nhà văn hóa xã Sơn Hà, vào cuối tháng 9/2024, núi Pha Kham bị sạt, trượt, làm vùi lấp, sập đổ hoàn toàn khu nhà vệ sinh, đất đá tràn vào khu vực sân của Trường THCS và Nhà văn hóa xã Sơn Hà. Ngoài ra, phần mái dốc và taluy chân núi, phía sau các công trình công sở, trường học đã xuất hiện các vết nứt rộng và một số tảng đá kích thước lớn có nguy cơ cao sạt lở xuống phía dưới.
Đến nay, hiện tượng sạt lở tiếp tục diễn biến phức tạp, có nguy cơ cao ảnh hưởng đến an toàn tính mạng của 28 cán bộ, công chức, người lao động của UBND xã Sơn Hà và 60 cán bộ, giáo viên, 511 học sinh các cấp học, 10 hộ dân sinh sống dưới chân núi. Trước tình trạng này, tháng 10/2024, Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa ban hành quyết định công bố tình huống khẩn cấp sạt lở.
Đến ngày 24/4/2025, UBND huyện Quan Sơn có tờ trình đề xuất di dời, xây mới công trình, nhưng chưa đưa ra kết quả khảo sát, đánh giá cụ thể về nguyên nhân, phạm vi, quy mô, mức độ sạt lở, hư hỏng cơ sở hạ tầng do sạt lở gây ra, nên chưa có cơ sở để tỉnh xem xét, giải quyết, điều này làm cán bộ, giáo viên, người dân bất an khi mùa mưa bão về
Ông Hà Văn Toản, Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Quan Sơn cho biết, huyện đang phối hợp với các sở, ban, ngành để tìm các giải pháp, cũng như xin UBND tỉnh cấp kinh phí di rời các điểm trường và các hộ dân vùng nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn; đồng thời, UBND huyện cũng đã thực hiện các giải pháp tuyên truyền, vận động người dân chủ động di rời khi mùa mưa bão về, nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản cho nhân dân xã Sơn Hà.
Những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông Mã diễn ra ngày một nghiêm trọng tại khúc sông chảy qua thôn Chòm Mốt, xã Lương Trung, huyện Bá Thước. Ả
Tại huyện miền núi Bá Thước, những năm gần đây, tình trạng sạt lở bờ sông Mã đã diễn ra ngày một nghiêm trọng tại khúc sông chảy qua thôn Chòm Mốt, xã Lương Trung. Tại đây, nhiều diện tích đất nông nghiệp của người dân đã bị sạt lở xuống sông Mã, gây ảnh hưởng đến tình hình sản xuất của người dân.
Anh Bùi Văn Điệp, thôn Chòm Mốt, xã Lương Trung, huyện Bá Thước cho biết: Trước đây khu vực ven bờ sông Mã chưa bị sạt lở, bà con đã canh tác trên diện tích đất ven bờ sông cho thu nhập ổn định. Tuy nhiên, từ năm 2017 tới nay, bờ sông Mã liên tục bị sạt lở, đặc biệt trong trận lũ năm ngoái đã làm nhiều diện tích đất của gia đình anh và các hộ quanh vùng bị sạt lở xuống sông Mã. "Đề xuất cấp trên sớm xây kè chồng sạt lở khu vực này để giữ lại đất cho người dân canh tác, sản xuất", anh Bùi Văn Điệp cho hay.
Theo ông Trương Văn Vinh, Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Bá Thước cho biết: sông Mã chảy qua địa bàn có diện tích dài 40 km, hàng năm vào mùa mưa lũ hai bên bờ sông Mã liên tục bị sạt lở với chiều dài hơn 20 km; trong đó, tại khu vực thôn Chòm Mốt, xã Lương Trung bị sạt lở nặng, làm người dân mất đất nông nghiệp.
Thời gian tới, UBND huyện Bá Thước mong UBND tỉnh sớm hỗ trợ kinh phí để huyện đầu tư xây kè phòng chống sạt lở bờ sông Mã. Qua đó, bảo vệ được đất nông nghiệp cho người dân trên địa bàn.
Theo thống kê, tỉnh Thanh Hóa hiện có khoảng 1.722 hộ dân đang sống tại khu vực nguy cơ xảy ra lũ quét và 6.275 hộ đang sinh sống tại khu vực có nguy cơ xảy ra sạt lở đất..., chủ yếu ở các huyện Mường Lát, Quan Hóa, Quan Sơn, Thường Xuân...
Hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã đề nghị các địa phương hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai năm 2025 sát với thực tế, chuẩn bị sẵn sàng lực lượng, vật tư, phương tiện, hậu cần với mức cao nhất theo phương châm “4 tại chỗ” tại các địa bàn xung yếu, để sẵn sàng triển khai ứng phó có hiệu quả với các tình huống thiên tai; đồng thời, thực hiện đầu tư các khu tái định cư cho người dân đang sống tại vùng có nguy cơ sạt lở di rời đến nơi an toàn./.
