Thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các xã vùng cao tỉnh Cao Bằng đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn, từng bước đưa công nghệ số vào phục vụ đời sống người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng sâu, vùng xa.
Nhân rộng những cách làm hay
Sau sáp nhập, tại các xã vùng sâu, vùng xa, hạ tầng cơ sở vật chất còn khó khăn, chưa đáp ứng về điều kiện làm việc và vận hành nền tảng hạ tầng số. Khắc phục những khó khăn, nhiều cách làm hay trong chuyển đổi số đã được tỉnh thực hiện hiệu quả và nhân rộng trong điều kiện thực tế của tỉnh.
Những ngày tháng 6/2026, cùng với cả nước, 47 hộ dân xóm vùng cao Lũng Phầy, xã Hòa An thường xuyên nhận các thông báo của xã về sắp xếp thôn xóm, tổ dân phố. Anh Lưu Hồng Sự (xóm Lũng Phầy) cho biết, để các thành viên trong gia đình nắm được nhanh các chủ trương, chính sách của Đảng về sáp nhập thôn, xóm, anh được yêu cầu vào nhóm Zalo chung của xóm. Khi có một chính sách mới, trưởng xóm đưa lên nhóm, anh Sự đọc, nắm bắt và phổ biến cho các thành viên trong gia đình. Vì vậy, dù không phải đi họp, các thành viên vẫn biết về chủ trương sáp nhập của cấp trên…
Người dân đến làm thủ tục hành chính tại xã biên giới Trường Hà.
Bí thư Đảng ủy xã Hòa An Đàm Thu Hằng chia sẻ, Hòa An là một xã có địa bàn rộng, có nhiều xóm vùng cao chỉ có đồng bào Mông, Dao sinh sống. Để thông tin kịp thời, lãnh đạo xã đã đề nghị các xóm rà soát các hộ dân và đề nghị mỗi hộ có ít nhất một người biết cách sử dụng điện thoại thông minh, thành lập các nhóm chung của xóm có các hộ tham gia. Khi xã phổ biến các chương trình mới thì thành viên có trách nhiệm thông báo các thông tin của xã, xóm cho gia đình. Bà Đàm Thu Hằng cho rằng, đây là cách làm rất hiệu quả và nâng cao trách nhiệm, huy động được các trưởng xóm, hộ dân ứng dụng công nghệ thông tin trong tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước…
“Tổ công nghệ số cộng đồng” là mô hình hay đưa chuyển đổi số đến tận thôn, xóm; trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng các dịch vụ số, góp phần thu hẹp khoảng cách số, nhất là tại khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ông Mạc Đức Quân, Tổ trưởng Tổ chuyển đổi số cộng đồng xóm Đồng Tâm - Bản Rạ, xã Đàm Thủy chia sẻ: Tổ chuyển đổi số cộng đồng của xóm có nhiệm vụ hướng dẫn người dân sử dụng điện thoại thông minh; cách sử dụng mã QR để tra cứu tài liệu hoặc thanh toán không dùng tiền mặt khi mua sắm ở chợ phiên. Ở mức độ cao hơn, tổ cộng đồng giúp bà con truy cập VNeID để làm số hồ sơ trực tuyến…
Cách làm hay trong chuyển đổi số nữa là sự huy động của các lực lượng tham gia vào phủ sóng số cho bà con vùng cao. Xóm Lũng Mần (xã biên giới Cốc Pàng) có hơn 100 hộ đồng bào Mông sinh sống. Bà con gặp rất nhiều khó khăn trong việc sử dụng điện thoại thông minh để làm các thủ tục hành chính bắt buộc. Vì vậy, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Cốc Pàng đã thường xuyên lên bản để vừa tuyên truyền, phổ biến pháp luật, vừa hướng dẫn người dân chuyển đổi số trong làm thủ tục hành chính.
Thiếu tá Dương Văn Giang, Chính trị viên Đồn Biên phòng Cốc Pàng cho biết: "Chúng tôi hướng dẫn người dân ứng dụng các nền tảng số trên điện thoại thông minh; các biện pháp bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong môi trường số; nhận diện và phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng; sử dụng điện thoại thông minh để quét mã QR, truy cập các kênh tuyên truyền pháp luật, tra cứu văn bản pháp luật và phản ánh, tố giác hành vi liên quan an ninh trật tự biên giới…".
Nỗ lực chuyển đổi số ở vùng lõm sóng
Người dân đến làm thủ tục hành chính tại xã biên giới Trường Hà.
Hiện nay, tỉnh Cao Bằng còn 24 thôn, xóm tại khu vực vùng sâu, vùng xa, biên giới còn lõm sóng, trắng sóng. Đây là những xã có điều kiện địa hình khó khăn, khoảng cách xa trung tâm nên chưa có trạm BTS do chưa có điện. Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Cao Bằng Phạm Xuân Tùng cho biết, trước mắt, ngành Công Thương chủ động phối hợp với Điện lực Cao Bằng, Viettel Cao Bằng xây dựng phương án cấp điện lưới quốc gia cho 8 thôn xóm chưa có điện để tạo điều kiện cho doanh nghiệp viễn thông phủ sóng vào quý III/ 2026. Ngành cũng tiến hành khảo sát, lên danh sách, trình Ủy ban nhân dân tỉnh để giao vốn đầu tư điện năng lượng mặt trời phân tán cho các hộ dân sinh sống rải rác được sử dụng điện trong thời gian sớm nhất…
Từ khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, tỉnh Cao Bằng đã phủ sóng được 124 điểm vùng lõm sóng. Dự kiến đến tháng 10/2026, tỉnh Cao Bằng sẽ phủ sóng tại 45 điểm lõm sóng còn lại.
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nông Thị Thanh Huyền, chuyển đổi số là một quá trình dài hạn, vì vậy cả hệ thống chính trị cần phải vào cuộc và tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân, Sở Khoa học Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương để xây dựng hạ tầng số vững chắc, chuyển đổi số trên các lĩnh vực để tập trung nâng cao năng lực số cho cán bộ, người dân. Trước mắt là phối hợp với các doanh nghiệp viễn thông tiến hành phủ sóng tại 18 điểm lõm sóng ở các xóm Phia Cò, xã Yên Thổ; Phiêng Vai, xã Bảo Lâm; Lũng Rạc, xã Hà Quảng; Keng Tao, xã Trường Hà; Tràng Lỷ, xã Lũng Nặm….
Ngành Khoa học và Công nghệ tỉnh Cao Bằng cũng tập trung vào đào tạo, tập huấn kỹ năng chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ cấp xã gắn với vận hành chính quyền địa phương 2 cấp như ứng dụng dữ liệu số trong quản lý đất đai, dân cư, doanh nghiệp; đơn giản hóa thủ tục hành chính trên nền tảng dữ liệu; xây dựng kịch bản điều hành và ứng dụng AI trong xử lý, tổng hợp, báo cáo; số hóa, cung cấp các tài liệu dưới dạng điện tử, truy cập qua internet...
Hiện nay, các doanh nghiệp viễn thông trên địa bàn tỉnh Cao Bằng đã triển khai tuyến đường phố ngầm hóa cáp viễn thông 90,4 km. Số tổ, thôn, xóm được phủ sóng di động đạt 95,28% (tương ứng với 98,28% hộ được phủ sóng di động). Các xã, phường có 288 trạm phát sóng 5G, 5.045 máy vi tính để bàn, 1.179 máy vi tính xách tay... Đến ngày 1/6/2026, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn của tỉnh Cao Bằng trên Dịch vụ công quốc gia đạt trên 97%; tỷ lệ thanh toán trực tuyến đạt 58%.../.
