Khu vực phía Đông tỉnh Đắk Lắk vừa trải qua trận mưa lũ lịch sử với những thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Nước lũ rút đi, bà con ai nấy đều “nôn nóng” trở về nhà để kiểm tra tài sản, dọn dẹp nhà cửa, ổn định cuộc sống. Thế nhưng có nhiều gia đình không thể trở về ngôi nhà của mình khi mưa lũ đã “xóa sổ” mái ấm mà hàng chục năm tích góp có được. Hơn lúc nào hết, những gia đình mất nơi an cư cần sự trợ giúp của Nhà nước, mạnh thường quân… để nhanh chóng “gượng dậy” sau mưa lũ kinh hoàng.
Còn nhà nhưng không thể về
Đã gần 10 ngày sơ tán khỏi khu vực nguy hiểm, hàng chục hộ dân ở thôn Vĩnh Xuân, xã Tuy An Tây, tỉnh Đắk Lắk vẫn không dám quay về nhà do tình trạng sạt lở nhà cửa, đường xá… ngày càng nghiêm trọng. Tại khu dân cư bị sạt lở ở thôn Vĩnh Xuân, xã Tuy An Tây, một số nhà dân đã sập đổ hoàn toàn và hàng chục ngôi nhà khác cũng trong tình trạng “nguy kịch”, có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Người dân nơi đây cũng chưa hết bàng hoàng khi khi chứng kiến trận mưa rất to vào tối 19/11 khiến nhà cửa đổ sập, đường xá sụt lún.
Nhớ lại đêm mưa kinh hoàng, anh Đỗ Văn Lâm, thôn Vĩnh Xuân, xã Tuy An Tây cho biết, từ chiều tối 19/11 bắt đầu có mưa rất to, một số hộ trong khu dân cư phát hiện nhà cửa có hiện tượng nứt nẻ, sụt lún… Do đó, ngay trong đêm 19/11 bà con đã hô hào nhau “tháo chạy” khỏi nhà, tìm đến nhà văn hóa thôn, nhà người thân để lánh nạn. Đến sáng 20/11, khi người dân quay về nhà thì không khỏi sợ hãi khi một số nhà đã bị sập hoàn toàn, hàng chục ngôi nhà còn lại cũng hư hỏng rất nặng… nên không thể vào ở. Do đó, người dân chỉ dám di dời tài sản có giá trị ra khỏi nhà và sống tạm nhờ ở người thân, hội trường thôn cho đến nay.
Không thể trở về nhà sau mưa lũ, ông Phạm Thúc Anh, thôn Vĩnh Xuân, xã Tuy An Tây lo lắng chia sẻ, toàn khu dân cư có 35 ngôi nhà với hơn 100 nhân khẩu, may mắn trong đêm 19/11 tất cả đều được di dời đến nơi an toàn. Sạt lở nghiêm trọng khiến một số nhà đã sập hoàn toàn, còn lại là những ngôi nhà không “lành lặn” nên người dân không dám quay về vì có thể đổ sập bất cứ lúc nào. Trước mắt người dân sống tạm trong nhà văn hóa, nhà người thân nhưng về lâu dài rất khó khăn và cần một nơi ở mới để xây dựng lại nhà cửa. Do đó, kiến nghị các cấp chính quyền, cộng đồng xã hội quan tâm, sớm có giải pháp hỗ trợ bà con nơi đây.
Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn Vĩnh Xuân, xã Tuy An Tây Phạm Thành Đội cho hay, trước mắt chính quyền địa phương kêu gọi sự hỗ trợ và tiếp nhận, phân phối các nguồn nhu yếu phẩm, kinh phí… cho bà con bị thiệt do sạt lở. Về lâu dài, khu vực sạt lở đã không còn an toàn để sinh sống nên kiến nghị các cấp, ngành liên quan sớm bố trí khu tái định cư và hỗ trợ kinh phí xây dựng nhà cửa để bà con sớm ổn định cuộc sống.
Theo thống kê chưa đầy đủ, đến nay, mưa lũ ở Đắk Lắk đã khiến nhiều người chết và mất tích; hơn 150.000 ngôi nhà bị ngập sâu trong nước; 133 ngôi nhà bị sập, hư hỏng hoàn toàn. Do đó, thiệt hại về tài sản là rất lớn, đặc biệt nhiều hộ dân mất “chốn an cư” sau cơn lũ dữ.
Cấp thiết khôi phục nhà ở cho người dân
Xã Tây Hòa, tỉnh Đắk Lắk là một trong những địa phương chịu thiệt hại nặng từ trận lũ lịch sử. Toàn xã có 21/21 thôn với khoảng 10.250 nhà bị nước lũ nhấn chìm trên 95%; trong đó có 9 nhà sập hoàn toàn và nhiều nhà sập từ 30-70%.
Ông Phan Xuân Hạnh, Bí thư Đảng ủy xã Tây Hòa, tỉnh Đắk Lắk cho biết, mưa lũ lịch sử vừa qua khiến bà con trên địa bàn xã thiệt hại rất nặng nề. Mọi tài sài trong các hộ gia đình ngập sâu trong nước, hư hỏng hoàn toàn; bà con chủ yếu sản xuất nông nghiệp nên lúa dự trữ, gia súc, gia cầm… hầu như mất trắng.
Có những khu dân cư xa trung tâm xã, ngập sâu nhiều ngày, nước lũ rút đi để lại khung cảnh nhà cửa tan hoang. Đơn cử, như một khu dân cư ở thôn Hội Cư có 18 hộ gia đình thì có tới 5 ngôi nhà bị sập hoàn toàn, 3 ngôi nhà sập từ 50-70%. Ngay trong cao điểm mưa lũ, lực lượng chức năng phải dùng ca nô tiếp tế lương thực cho bà con. Hiện nay, chính quyền địa phương tiếp tục hỗ trợ nhu yếu phẩm, đồng thời khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra.
Đối với những hộ sập nhà, chính quyền địa phương đang khẩn trương thống kê đầy đủ thiệt hại để sớm trình Sở Xây dựng có phương án xây nhà mới cho người dân. Đồng thời, tiếp nhận, phân phối hàng hóa, kinh phí hỗ trợ từ các nguồn lực để “tiếp sức” cho bà con sau trận mưa lũ lịch sử. Ông Phan Xuân Hạnh cho hay. Để kịp thời chia sẻ khó khăn, động viên người dân thiệt hại về nhà ở, trước mắt tỉnh Đắk Lắk hỗ trợ các hộ gia đình bị tốc mái từ 50% trở lên 5 triệu đồng/trường hợp; hộ gia đình có nhà bị tốc mái hoàn toàn 10 triệu đồng/trường hợp; hộ gia đình có nhà ở bị đổ, sập, trôi hoàn toàn 60 triệu đồng/trường hợp.
Về lâu dài, để sớm ổn định nhà ở cho các hộ dân bị thiệt hại trong mưa lũ, Chủ tịch UBND Tạ Anh Tuấn yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường sớm chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan rà soát, thống kê đầy đủ, chính xác để bố trí, sắp xếp quỹ đất xây dựng mới, tái định cư cho những hộ có nhà bị lũ cuốn trôi, sập đổ hoàn toàn và hư hỏng nặng.
Ông Tạ Anh Tuấn cũng yêu cầu các địa phương, lực lượng, đơn vị liên quan ưu tiên cao nhất là bảo vệ tính mạng, sức khỏe và sớm ổn định đời sống nhân dân, không để ai thiếu chỗ ở, không để ai bị đói, bị rét, không để các cháu học sinh thiếu trường lớp, không để người ốm thiếu chỗ chữa bệnh và các dịch vụ thiết yếu.
Những ngày qua, chính quyền địa phương và các lực lượng vũ trang đang khẩn trương khắc phục hậu quả mưa lũ nhằm sớm ổn định đời sống. Sau mưa lũ lịch sử, bà con Đắk Lắk đã và đang được đùm bọc bởi những “chiếc lá lành” của đồng bào cả nước. Dù biết thiệt hại do mưa lũ gây ra là rất lớn, nhưng với sự trợ lực từ Nhà nước và các tổ chức, cá nhân, mạnh thường quân… cùng tinh thần đoàn kết, “tương thân tương ái” trong toàn dân, tin tưởng rằng người dân vùng lũ Đắk Lắk sẽ sớm vượt qua những mất mát, đau thương và khôi phục cuộc sống bình thường trong thời gian sớm nhất./.
