Những ngày giáp Tết, vùng đông đồng bào Khmer lại rộn ràng sắc xuân mới. Trên những cánh đồng lúa đang bước vào vụ thu hoạch, làng nghề tất bật sản xuất, những tuyến đường nông thôn bê tông hóa thẳng tắp dẫn qua các phum sóc, nhà cửa khang trang nối tiếp nhau. Không khí càng thêm hân hoan khi đồng bào Khmer nơi đây đón Tết, xuân về trong điều kiện đủ đầy và ấm áp.
Sắc xuân mới trên làng nghề xưa
Vào dịp này, về xã Thuận Hòa, TP. Cần Thơ nơi có tỉ lệ đồng bào dân tộc Khmer chiếm 74,14%, có thể cảm nhận rõ sức sống mới từ các chính sách hỗ trợ của Chương trình mục tiêu quốc gia. Bên cạnh ruộng lúa, hoa màu quen thuộc, người dân nơi đây vẫn bền bỉ gìn giữ và phát huy các nghề thủ công truyền thống như đan đát, vẽ tranh trên kiếng. Những nghề này không chỉ đem lại nguồn thu nhập ổn định mà còn mang giá trị văn hóa đặc trưng, gắn bó bền chặt với đời sống của bao thế hệ.
Điển hình, gia đình anh Huỳnh Hoàng Diệu và chị Huỳnh Thị Dal ở ấp Phước Quới, xã Thuận Hòa, TP Cần Thơ đang tất bật bên những sợi tre, sợi trúc. Đôi bàn tay thoăn thoắt đan nên những chiếc thùng, chiếc cần xé.
Anh Huỳnh Hoàng Diệu chia sẻ: “Đối với nghề này, tuy công việc nhẹ nhàng nhưng mất nhiều công đoạn, đòi hỏi người thợ phải tỉ mỉ, cẩn trọng và thật sự nhập tâm với nghề. Mỗi tháng, tôi xuất bán sản phẩm hai lần, thu nhập trên dưới 5 triệu đồng, chủ yếu lấy công làm lời. Nhờ có nguồn thu ổn định, tôi đã chăm lo đầy đủ hơn cho gia đình”.
Cách đó không xa, bên một bụi tre, gia đình nghệ nhân Lâm Thị Phên (75 tuổi) vẫn miệt mài với nghề đan cần xé. Bằng đôi bàn tay khéo léo, điêu luyện, bà giữ trọn đam mê, tạo ra những sản phẩm bảo đảm chất lượng, đáp ứng nhu cầu khách hàng. Dịp Tết, lượng đơn đặt hàng tăng đáng kể để phục vụ việc đựng, đóng gói và vận chuyển hàng hóa trong những ngày đầu xuân.
“Cả đời gắn bó với nghề đan lát, nay tuổi đã cao, tôi ở nhà trông cháu, vừa kiếm thêm thu nhập, vừa gìn giữ nghề truyền thống của gia đình, đồng thời phụ giúp kinh tế gia đình. Trước đây, nghề này mang lại thu nhập khấm khá, nhưng nay chỉ đủ trang trải sinh hoạt hằng ngày. Nhờ chính quyền địa phương hỗ trợ ổn định đầu ra, nghề mới được bền vững và lưu giữ. Hiện những người gắn bó với nghề phần lớn đã lớn tuổi, còn lớp trẻ thì ngày càng rời xa nan trúc”, bà Phên tâm sự.
Ông Trần Ngọc Thanh Phong, Chủ tịch UBND xã Thuận Hòa, TP Cần Thơ cho biết, thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP), đến nay địa phương có 2 sản phẩm đạt chuẩn 3 sao, gồm trái hồng nhung của hộ kinh doanh Thanh Xuân (ấp Phước Thuận) và bộ dụng cụ đánh bắt cá truyền thống của Hợp tác xã mây tre đan Thủy Tuyết.
Để giữ lửa cho nghề đan đát truyền thống, những năm qua, các cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp thiết thực như tổ chức đào tạo nghề cho lao động nông thôn, hỗ trợ người dân tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi, tìm kiếm đầu ra ổn định cho sản phẩm, đồng thời gắn sản phẩm nghề thủ công với phát triển du lịch địa phương. Nhờ đó, bức tranh làng nghề nơi đây đang dần khởi sắc, mang theo niềm tin về một mùa xuân ấm no trên vùng đất Thuận Hòa.
Xuân về, phum sóc đổi thay sức sống mới
Dưới nắng vàng ấm áp, không khí sản xuất tại xã An Ninh, TP Cần Thơ diễn ra nhộn nhịp. Có hộ bước vào vụ thu hoạch, có hộ vừa kết thúc mùa vụ, nhiều gia đình khác lại tất bật làm đất, chuẩn bị xuống giống. Trước những vụ mùa thuận lợi, người dân phấn khởi, kỳ vọng một năm sản xuất bội thu.
Chị Trang Thị In, cư ngụ tại ấp Giồng Chùa, xã An Ninh, TP Cần Thơ, đang cặm cụi giữa nắng xuân hắt nhẹ trên lưng, những giọt mồ hôi lấm tấm trên trán hòa cùng nhịp tay gieo từng hạt củ cải trắng trên những luống rẫy của mình.
Với diện tích hơn 1.000 mét trồng hai vụ củ cải trắng, kết hợp nuôi bò thịt và làm ruộng, mỗi năm gia đình chị thu lãi hơn 100 triệu đồng. Đặc biệt, vài năm gần đây, củ cải tươi được thương lái thu mua ngay tại rẫy, mang đến nhiều thuận lợi, ổn định kinh tế gia đình, hứa hẹn một mùa xuân tràn đầy sức sống và thịnh vượng.
Với 3 công đất trước đây trồng đậu nành và dưa hấu phục vụ thị trường cuối năm, nhưng khoảng 1, 2 năm trở lại đây, gia đình ông Danh Ét (ấp Bưng Tróp A, xã An Ninh) đã tận dụng phần đất trống để trồng hoa cúc mâm xôi bán vào dịp Tết, với số lượng ban đầu khoảng 2.000 chậu.
Nhận thấy mô hình trồng loại hoa này mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với trồng dưa hấu, năm nay ông mạnh dạn dành gần toàn bộ diện tích đất để trồng hoa cúc mâm xôi, với số lượng hơn 7.000 chậu, tăng gấp 3 lần so với năm trước. Giá bán tùy theo từng năm, dao động từ 200.000 đến 300.000 đồng/chậu cỡ lớn.
Ông Danh Ét kỳ vọng, năm nay giá cả sẽ khả quan hơn. Hoa chủ yếu được bán cho thương lái, bỏ mối tại chợ hoa phường Sóc Trăng và các chợ hoa xã, phường trên địa bàn. Bên cạnh hoa cúc mâm xôi, ông còn trồng thêm khoảng 100 cây kiểng ngũ sắc và vài luống dưa hấu, góp phần đa dạng sản phẩm phục vụ thị trường Tết.
“Triển khai mô hình trồng hoa cúc mâm xôi đòi hỏi kỹ thuật cao hơn so với các loại cây trồng truyền thống. Thời gian trồng kéo dài khoảng 5 tháng mới cho thu hoạch, trong đó người trồng áp dụng kỹ thuật thắp đèn để điều chỉnh thời điểm ra hoa, đảm bảo hoa nở đúng dịp Tết”, ông Danh Ét chia sẽ.
Với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước cùng sự đồng lòng của nhân dân, đời sống vùng đồng bào Khmer ngày càng khởi sắc. Những phum, sóc khoác lên diện mạo mới, tràn đầy niềm tin vào tương lai, khi giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ, đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng nâng lên.
