Hàng năm, cứ đến mùa mưa bão, trên địa bàn tỉnh Cà Mau lại tái diễn tình trạng sạt lở bờ sông, bờ biển khiến cho đời sống sản xuất, sinh hoạt và lưu thông của người dân gặp nhiều khó khăn, xáo trộn.
Tương tự các năm trước, năm nay, dù chỉ mới bước vào đầu mùa mưa nhưng tình trạng sạt lở liên tiếp xảy ra khiến người dân sinh sống tại khu vực ven sông, ven biển lại nơm nớp nỗi lo thiệt hại về nhà cửa, tài sản, thậm chí bị đe dọa đến tính mạng.
Theo Chi cục Thủy lợi tỉnh Cà Mau, địa phương hiện có nhiều điểm sạt lở nguy hiểm, đe dọa trực tiếp đến đời sống dân sinh, hạ tầng giao thông, rừng phòng hộ và giao thương của người dân. Tại địa bàn Cà Mau (cũ), nhiều vị trí ven sông, ven biển đang bị bào mòn dữ dội. Đơn cử như khóm Sa Phô (xã Đất Mới), khoảng 700m ven sông Cửa Lớn đang có nguy cơ sạt lở nghiêm trọng. Cửa biển Bồ Đề (xã Tam Giang) đã bị sạt lở 200m, làm hư hỏng đường giao thông và đe dọa khu vực nuôi trồng thủy sản của người dân, tổng chiều dài khu vực nguy hiểm lên đến 750m.
Đặc biệt, đoạn từ cửa biển ấp Hạp đến cửa biển Giá Cao (xã Tân Thuận) đang có hiện tượng xói lở lan sâu vào rừng phòng hộ từ 30-40m, kéo dài trên phạm vi 5 km. Ngay cả những khu vực văn hóa tâm linh như sân miếu Bà Thủy Long cũng bị sạt lở ăn sâu 60m, tiềm ẩn rủi ro lớn.
Còn tại khu vực Bạc Liêu cũ (nay thuộc tỉnh Cà Mau) nguy cơ sạt lở cũng hiện hữu ở nhiều vị trí trọng yếu. Đoạn bờ kênh phía Tây hạ lưu cống Nhà Mát (Phường Nhà Mát) và phía Đông cống Cây Gừa (xã Phong Thạnh) đều có dấu hiệu mất ổn định nghiêm trọng. Đáng chú ý, đoạn sông Gành Hào giáp kênh Xáng Tắc Vân (xã Định Thành), nơi có 650m bờ sông, đang bị đe dọa, ảnh hưởng trực tiếp đến 68 hộ dân. Tuyến lộ Vịnh Gió Ngược (xã Định Thành) đã sụt lún 30m, để lại vết hằn về sự xuống cấp của nền địa chất khu vực...
Trước tình hình đó, mới đây, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử đã trực tiếp kiểm tra hiện trường và chỉ đạo khắc phục sạt lở bờ sông Gành Hào, đoạn qua ấp Chòi Mòi và vị trí sụt lún đoạn lộ ấp Cái Keo thuộc xã Định Thành, tỉnh Cà Mau. Lãnh đạo xã Định Thành thông tin, trước đó, vào ngày 3/7, đoạn bờ sông Gành Hào tại ấp Chòi Mòi bất ngờ xảy ra vụ sạt lở, làm hư hỏng một phần căn nhà của một hộ dân, với chiều dài sạt lở khoảng 17m, thiệt hại ước tính 200 triệu đồng. Rất may, vụ việc không gây thiệt hại về người.
Ngay sau khi vụ việc xảy ra, chính quyền địa phương đã nhanh chóng huy động lực lượng hỗ trợ hộ dân đi dời tài sản có giá trị ra khỏi khu vực nguy hiểm; đồng thời kịp thời cắm biển cảnh báo nguy hiểm. Hiện tại, khu vực này tiếp tục có dấu hiệu sạt lở, với chiều dài khoảng 650m, nguy cơ ảnh hưởng 68 hộ dân, với trên 200 nhân khẩu.
Các lực lượng chức năng có mặt tại hiện trường, giúp dân khắc phục hậu quả. Ảnh: TTXVN phát
Tại buổi kiểm tra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Sử Cà Mau yêu cầu, UBND xã Định Thành và các đơn vị liên quan triển khai ngay các biện pháp đảm bảo an toàn, chỗ ở cho người dân. Đặc biệt là cần theo dõi sát diễn biến của thời tiết, đề phòng nguy cơ sạt lở lan rộng, có kế hoạch ứng phó kịp thời khi có sự cố xảy ra.
Rạng sáng ngày 13/7, tại khu vực khóm 3, phường Giá Rai (khóm 3, phường Hộ Phòng cũ) tỉnh Cà Mau đã xảy ra một vụ sạt lở bờ sông nghiêm trọng khiến nhiều nhà cửa, tài sản của 5 hộ dân trôi tuột xuống sông. Thống kê ban đầu khu vực sạt lở có chiều dài gần 30m, ăn sâu vào đất liền khoảng 10m. Tại khu vực sạt lở có 5 căn nhà nhà dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng, không có thiệt hại về người. Hiện sạt lở vẫn chưa có dấu hiệu dừng, nhiều vết nứt tiếp tục xuất hiện và mở rộng.
Ông Nguyễn Văn Đồng (56 tuổi, khóm 3, phường Giá Rai, tỉnh Cà Mau) một trong 5 hộ dân có nhà bị ảnh hưởng trong vụ sạt lở rạng sáng ngày 13/7 cho biết, gia đình đang ngủ trong nhà thì đến gần nửa đêm thì bỗng nghe tiếng rắc rắc lớn từ các căn nhà ở cạnh mé sông. Chưa kịp "hoàn hồn" thì chỉ ít phút sau thì những căn nhà này bị sụp hoàn toàn xuống nước khiến mọi người rất hoang mang. Vụ sạt lở làm nguyên căn nhà phía sau khoảng 80m2 trôi tuột xuống sông tài sản thiệt hại ước tính khoản 100 triệu.
"May mắn là mọi người thức dậy kịp trước khi sạt lở tới. Chứ ngủ quên hết cả nhà thì giờ không biết như thế nào rồi", ông Đồng chia sẻ thêm.
Trước đó không lâu, tại ấp Vàm Đầm (xã Nguyễn Huân, huyện Đầm Dơi, nay là xã Tân Tiến), cũng xảy ra vụ sạt lở vào lúc nửa đêm 27/6, ảnh hưởng đến nhiều hộ ven sông. Vụ sạt lở khiến đoạn lộ giao thông nông thôn bị ảnh hưởng, sạt lở cũng cuốn trôi hoàn toàn 9 căn nhà, làm hư hỏng phần mặt trước của 3 hộ dân khác. Ước tính thiệt hại về nhà cửa và hạ tầng giao thông trên 2 tỷ đồng. Rất may, không có ảnh hưởng về con người.
Cà Mau có hệ thống sông ngòi chằng chịt với nhiều con sông lớn - nhỏ, lưu lượng dòng chảy mạnh. Hàng năm, mỗi khi bước vào mùa mưa bão, trên địa bàn thường xuyên xuất hiện các điểm sạt lở làm ảnh hưởng đến cuộc sống, tình hình sản xuất của người dân, nhất là những hộ dân sống dọc tuyến kênh, rạch, cửa sông, cửa biển.
Mặc dù chính quyền địa phương đã triển khai nhiều giải pháp phòng chống xói mòn và sạt lở, hỗ trợ các hộ dân sau thiệt hại song chỉ mang tính tạm thời. Về lâu dài cần có giải pháp công trình. Theo ông Lưu Hoàng Ly - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau, từ thực tế sụt lún ở các khu vực cho thấy sự bất thường của thời tiết, nhất là trong những năm gần đây.
Điều này đặt ra vấn đề về quản lý hành lang đường thủy tại các địa phương để đảm bảo an toàn về tính mạng, tài sản mang tính lâu dài của người dân trước sự ảnh hưởng của sạt lở, sụt lún. Cùng đó, nguồn lực của tỉnh có hạn nhưng nguồn vốn cần để xây dựng bờ kè phòng, chống sạt lở tại các địa phương khá lớn do hệ thống sông ngòi của tỉnh rất chằng chịt.
Không chỉ đối mặt với hiện trạng sạt lở, tỉnh Cà Mau còn phải giải quyết khối lượng lớn các dự án kè chống sạt lở còn dang dở hoặc chưa được đầu tư. Tại khu vực Bạc Liêu (cũ), hàng loạt công trình như kè G6 (xã Long Điền Tây), kè sông Cà Mau - Bạc Liêu (đoạn từ bến xe Hộ Phòng đến nhà thờ Tắc Sậy), kè hai bên bờ kênh 30.4 (từ cống Nhà Mát đến cầu Út Đen) hay dự án chống xói lở bờ biển Vĩnh Trạch Đông và Nhà Mát đều đang trong tình trạng xếp hàng chờ vốn./.
