Nhờ liên tục mở các lớp đào tạo nghề, tập huấn kỹ thuật thực tế ngay tại bản, đến nay tỷ lệ lao động qua đào tạo của toàn xã đã đạt hơn 68,13%, đưa tỷ lệ hộ nghèo giảm sâu xuống còn 4,9%.
Đưa lớp tập huấn kỹ thuật về tận bản để giữ vững vùng chè chủ lực
Trao đổi về những rào cản trong công tác giảm nghèo trước đây, ông Chu Văn Thanh – Chủ tịch UBND xã Tân Uyên, tỉnh Lai Châu thẳng thắn nhìn nhận: nguyên nhân cốt lõi khiến đời sống một bộ phận người dân còn khó khăn là do thiếu kỹ năng sản xuất, thiếu việc làm ổn định và còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Bên cạnh đó, thiên tai, dịch bệnh và biến động giá nông sản luôn tiềm ẩn nguy cơ đẩy các hộ mới thoát nghèo rơi lại vào cảnh túng thiếu.
Để khắc phục tận gốc những hạn chế này, ngay sau khi ổn định tổ chức, xã Tân Uyên đã kiện toàn Ban Chỉ đạo, Ban Quản lý các Chương trình mục tiêu quốc gia và thành lập 44 Ban Phát triển bản trực tiếp bám sát từng khu dân cư. Thay vì hỗ trợ dàn trải, chính quyền xã tập trung mở hàng loạt lớp đào tạo nghề, tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật tại chỗ gắn với các vùng cây trồng hàng hóa tập trung như vùng mắc ca (1.126 ha), vùng cây ăn quả và đặc biệt là vùng chè chủ lực rộng 1.489 ha (gần 1.500 ha).
Hiện nay, 100% diện tích chè của xã (với hai giống chính là Kim Tuyên và Shan Tuyết) đều đang trong thời kỳ khai thác thương mại. Cây chè đóng vai trò là cây trồng mũi nhọn giải quyết việc làm và giảm nghèo bền vững cho địa phương. Thông qua các lớp tập huấn thực tế do xã tổ chức, người trồng chè được hướng dẫn tỉ mỉ kỹ thuật đốn tỉa, bón phân cân đối, phòng trừ sâu bệnh an toàn và thu hái đúng quy chuẩn để cung ứng cho các doanh nghiệp, hợp tác xã chế biến, khắc phục tình trạng bị ép giá.
Tại Thôn 5, xã Tân Uyên, sau khi được tập huấn quy trình chăm sóc chè hàng hóa, ông Hoàng Văn Huân đã áp dụng nghiêm ngặt vào nương chè của gia đình. Ông Hoàng Văn Huân cho biết:
"Tôi tích cực trồng và chăm sóc cây chè, thường xuyên làm cỏ, chăm bón. Mỗi năm gia đình thu khoảng 100 triệu đồng. Trồng chè rất có lợi, giúp gia đình xóa đói, giảm nghèo và có điều kiện phát triển kinh tế."
Còn tại thôn Chằm Cả, gia đình ông Lò Văn Đón hiện canh tác hơn 2.000 m² chè. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật thâm canh đã học từ các lớp tập huấn của xã, đồi chè không chỉ tạo việc làm thường xuyên cho cả nhà mà còn giúp gia đình có điều kiện nuôi con cái ăn học đầy đủ.
Định hướng phát huy hơn nữa giá trị cây trồng chủ lực này, Chủ tịch UBND xã Tân Uyên Chu Văn Thanh khẳng định:
"Đối với cây chè trên địa bàn xã Tân Uyên, hiện nay loại cây này đem lại nguồn thu ổn định cho người dân. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục phát triển vùng chè, nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời khai thác tiềm năng du lịch trải nghiệm tại các vùng chè, tạo thêm nguồn thu cho người dân."
Học nghề chăn nuôi bài bản để làm chủ mô hình kinh tế mới
Không chỉ nâng cao tay nghề làm chè, các lớp tập huấn kỹ thuật chăn nuôi thực tế do xã Tân Uyên và Hội Nông dân xã tổ chức còn tạo động lực để người dân mạnh dạn chuyển đổi vật nuôi có giá trị kinh tế cao. Mô hình nuôi hươu lấy nhung của gia đình anh Hoàng Văn Mạnh tại bản Bút Dưới là một minh chứng rõ nét cho việc thoát nghèo nhờ chịu khó học nghề.
Trước đây, vợ chồng anh Mạnh chỉ nuôi gà, vịt, lợn quy mô nhỏ lẻ theo thói quen cũ nên hiệu quả thấp, kinh tế gia đình chật vật. Sau thời gian đi làm công nhân xa quê để tích lũy vốn và tìm hiểu thị trường, năm 2023, nhận thấy khí hậu và nguồn lá cây tự nhiên ở Tân Uyên thích hợp với hươu sao, anh Mạnh quyết định đầu tư mua 5 con hươu giống (3 con cái, 2 con đực) về nuôi.
Tuy nhiên, những ngày đầu bắt tay vào làm, do chưa qua đào tạo kỹ thuật chăm sóc vật nuôi đặc thù nên một con hươu trong đàn bị ốm chết. Bài học thực tế đó giúp anh Mạnh nhận ra muốn chăn nuôi thành công thì bắt buộc phải có nghề vững vàng. Anh tích cực tham gia đầy đủ các lớp tập huấn chuyển giao khoa học kỹ thuật chăn nuôi, thú y do địa phương tổ chức, đồng thời trực tiếp tìm đến các cơ sở chăn nuôi lâu năm tại Phú Thọ để học thực hành cách thiết kế chuồng trại thông thoáng, nhận biết dịch bệnh, kỹ thuật khai thác nhung an toàn và phương pháp chế biến, ủ chua thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp để dự trữ nguồn dinh dưỡng cho hươu.
Nhờ nắm chắc kiến thức nghề từ các lớp tập huấn và thực hành bài bản, đàn hươu của gia đình anh Mạnh sinh trưởng khỏe mạnh, sau gần 4 năm đã tăng lên 12 con, trong đó có 5 con đực cho thu hoạch nhung đều đặn. Với giá nhung hươu trên thị trường khoảng 2 triệu đồng/lạng, cộng với nguồn thu từ nhân giống, mô hình mang lại cho gia đình anh trên 100 triệu đồng mỗi năm. Anh Hoàng Văn Mạnh chia sẻ:
"Qua quá trình chăn nuôi, tôi thấy con hươu khá phù hợp với điều kiện khí hậu ở Tân Uyên, dễ chăm sóc, sức đề kháng tốt, nguồn thức ăn cũng dễ tìm. Thời gian tới, gia đình sẽ tiếp tục tích lũy kinh nghiệm, chăm sóc tốt đàn hươu hiện có và nghiên cứu mở rộng quy mô khi điều kiện cho phép."
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Nguyên – Chủ tịch Hội Nông dân xã Tân Uyên, từ hiệu quả thực tế tại hộ anh Mạnh, Hội Nông dân xã đang tiếp tục mở rộng các buổi tập huấn, tổ chức cho hội viên đến trao đổi kỹ thuật trực tiếp tại chuồng trại để nhân rộng các mô hình chăn nuôi mang lại thu nhập bền vững.
Thực tiễn từ vùng chè tập trung và các mô hình chuyển đổi vật nuôi tại xã Tân Uyên cho thấy, việc trang bị kỹ năng nghề gắn với hỗ trợ vốn và liên kết tiêu thụ là giải pháp thiết thực giúp người dân tự tạo việc làm, nâng cao thu nhập và tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản.
Nhờ nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên hơn 68,13%, đến nay tỷ lệ hộ nghèo của toàn xã Tân Uyên đã giảm xuống chỉ còn 4,9% và hộ cận nghèo giảm còn 6,41%, đưa Tân Uyên trở thành điểm sáng về giảm nghèo đa chiều bền vững của tỉnh Lai Châu.
