Nhìn chung, chất lượng môi trường nước đợt 1/2020 và thời điểm quan trắc gần nhất tháng 11/2019 có kết quả tương đồng do cùng giai đoạn mùa khô năm 2019-2020. Kết quả tính toán giá trị thông số chất lượng nước WQI trên lưu vực sông khu vực phía Bắc khá tốt. Trong số 185 điểm quan trắc có đến 70% các điểm quan trắc có giá trị WQI đạt mức rất tốt đến tốt, 18% ở mức trung bình và 12% số điểm quan trắc có giá trị WQI mức kém, xấu.
Các điểm có giá trị WQI ở mức xấu tập trung trên các điểm nóng về ô nhiễm môi trường như đoạn sông Nhuệ chảy qua địa phận Hà Nội, các sông nội thành Hà Nội trên lưu vực sông Nhuệ-Đáy; đoạn sông Ngũ Huyện Khuê; đoạn suối Loàng, cầu Bóng Tối trên lưu vực sông Cầu do tiếp nhận nước thải sinh hoạt của thành phố Hà Nội, Thái Nguyên và nước thải làng nghề (Bắc Ninh) chưa qua xử lý, xả thải ra lưu vực sông.
Với lưu vực sông Cầu, ô nhiễm xuất hiện chính trên sông Ngũ Huyện Khê, tại điểm quan trắc Cầu Đào Xá. Nguyên nhân do tiếp nhận nước thải làng nghề giấy Phong Khê - Bắc Ninh, ở mức cao gấp 9 lần so với quy chuẩn Việt Nam. Suối Bóng Tối cũng thường xuyên bị ô nhiễm do nước thải từ các khu dân cư thành phố Thái Nguyên, ở mức cao gấp 31 lần quy chuẩn Việt Nam.
Tại lưu vực sông Nhuệ-Đáy, ô nhiễm vẫn tiếp diễn và chưa có dấu hiệu được cải thiện tại dòng chính sông Nhuệ và các đoạn sông nội thành Hà Nội. Giá trị các thông số cao gấp 5-6 lần so với quy chuẩn Việt Nam. Chất lượng nước sông Đáy tốt hơn so với sông Nhuệ.
Trên các lưu vực sông Hồng-Thái Bình, lưu vực sông Mã-Chu, Cả La (sông Lam, sông La) môi trường nước sông khá sạch, nước sông sử dụng được cho các mục đích cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác.
Để giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm nguồn nước, đảm bảo phục vụ sản xuất, sinh hoạt cho nhân dân 2 tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang khẩn trương rà soát, kiểm tra xả nước thải của các cơ sở sản xuất tại Làng nghề Phong Khê và Cụm công nghiệp Phú Lâm xả ra sông Ngũ Huyện Khê; kiểm soát và điều chỉnh chế độ vận hành điều tiết nước cống tiêu Đặng Xá-nơi thoát nước từ sông Ngũ Huyện Khê ra sông Cầu một cách hợp lý để đảm bảo dòng chảy và không làm gia tăng ô nhiễm chất lượng nước sông Cầu, đoạn giáp ranh giữa 2 tỉnh.
Các điểm có giá trị WQI ở mức xấu tập trung trên các điểm nóng về ô nhiễm môi trường như đoạn sông Nhuệ chảy qua địa phận Hà Nội, các sông nội thành Hà Nội trên lưu vực sông Nhuệ-Đáy; đoạn sông Ngũ Huyện Khuê; đoạn suối Loàng, cầu Bóng Tối trên lưu vực sông Cầu do tiếp nhận nước thải sinh hoạt của thành phố Hà Nội, Thái Nguyên và nước thải làng nghề (Bắc Ninh) chưa qua xử lý, xả thải ra lưu vực sông.
Với lưu vực sông Cầu, ô nhiễm xuất hiện chính trên sông Ngũ Huyện Khê, tại điểm quan trắc Cầu Đào Xá. Nguyên nhân do tiếp nhận nước thải làng nghề giấy Phong Khê - Bắc Ninh, ở mức cao gấp 9 lần so với quy chuẩn Việt Nam. Suối Bóng Tối cũng thường xuyên bị ô nhiễm do nước thải từ các khu dân cư thành phố Thái Nguyên, ở mức cao gấp 31 lần quy chuẩn Việt Nam.
Tại lưu vực sông Nhuệ-Đáy, ô nhiễm vẫn tiếp diễn và chưa có dấu hiệu được cải thiện tại dòng chính sông Nhuệ và các đoạn sông nội thành Hà Nội. Giá trị các thông số cao gấp 5-6 lần so với quy chuẩn Việt Nam. Chất lượng nước sông Đáy tốt hơn so với sông Nhuệ.
Trên các lưu vực sông Hồng-Thái Bình, lưu vực sông Mã-Chu, Cả La (sông Lam, sông La) môi trường nước sông khá sạch, nước sông sử dụng được cho các mục đích cấp nước sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản, tưới tiêu và các mục đích tương đương khác.
Để giải quyết triệt để vấn đề ô nhiễm nguồn nước, đảm bảo phục vụ sản xuất, sinh hoạt cho nhân dân 2 tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang, Bộ Tài nguyên và Môi trường đề nghị UBND tỉnh Bắc Ninh, Bắc Giang khẩn trương rà soát, kiểm tra xả nước thải của các cơ sở sản xuất tại Làng nghề Phong Khê và Cụm công nghiệp Phú Lâm xả ra sông Ngũ Huyện Khê; kiểm soát và điều chỉnh chế độ vận hành điều tiết nước cống tiêu Đặng Xá-nơi thoát nước từ sông Ngũ Huyện Khê ra sông Cầu một cách hợp lý để đảm bảo dòng chảy và không làm gia tăng ô nhiễm chất lượng nước sông Cầu, đoạn giáp ranh giữa 2 tỉnh.
Minh Nguyệt
