Phát huy dân chủ cơ sở, tự quản làng, xã thông qua hương ước, quy ước

Phát huy dân chủ cơ sở, tự quản làng, xã thông qua hương ước, quy ước
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Đỗ Xuân Lân, Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) nêu rõ, ở nước ta, hương ước, quy ước có từ thế kỷ 15; được các chế độ phong kiến Việt Nam và thực dân Pháp duy trì để quản lý làng, xã và có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội. Đây là những quy phạm xã hội chứa đựng các quy tắc xử sự chung do cộng đồng dân cư cùng thỏa thuận, tự nguyện xây dựng để điều chỉnh các quan hệ xã hội mang tính tự quản của nhân dân nhằm giữ gìn và phát huy những phong tục, tập quán, truyền thống văn hoá tốt đẹp của làng, bản, thôn, ấp, cụm dân cư, góp phần duy trì trật tự trong cộng đồng dân cư.

Theo ông Đỗ Xuân Lân, trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách, quy định về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước; tạo khung khổ pháp lý khá toàn diện điều chỉnh vấn đề này. Đến nay, việc xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước đã đi vào ổn định và triển khai rộng khắp trên cả nước. Trong số hơn 125.000 thôn, làng được rà soát, có trên 109.000 bản hương ước, quy ước đã được phê duyệt (chiếm 87,7%); có gần 6.700 bản hương ước, quy ước đang trong quá trình phê duyệt và hơn 3.200 bản hương ước, quy ước đang xây dựng.

Ông Đỗ Xuân Lân, Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp), phát biểu tại hội thảo. Ảnh moj.gov.vn
Ông Đỗ Xuân Lân, Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp), phát biểu tại hội thảo. Ảnh moj.gov.vn 

Tại Hội thảo, các đại biểu nhất trí về sự cần thiết ban hành Quyết định; mục tiêu, quan điểm chỉ đạo và nhiều nội dung trong dự thảo Quyết định. Các đại biểu nhấn mạnh, việc ban hành Quyết định sẽ góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước; phát huy vai trò tự quản và xây dựng tình đoàn kết, tương thân, tương ái đồng thời giữ gìn, phát huy truyền thống, tập quán tốt đẹp của cộng đồng dân cư, góp phần đảm bảo trật tự, an toàn xã hội, xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế trong công tác xây dựng, thực hiện hương ước. Cụ thể, nội dung của nhiều bản hương ước, quy ước còn rập khuôn, máy móc, thiếu đặc thù, có dấu hiệu vi phạm pháp luật, hạn chế quyền con người, quyền công dân. Việc soạn thảo, thông qua, phê duyệt hương ước, quy ước ở một số nơi chưa đúng trình tự, thủ tục, không đảm bảo dân chủ, tự nguyện. Việc rà soát, sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước chưa thường xuyên, kịp thời. Việc thực hiện ở một số địa phương chưa thực sự nghiêm túc; nhiều hương ước, quy ước được xây dựng mang tính phong trào, sau khi được xây dựng và phê duyệt không đi vào cuộc sống… Theo các đại biểu, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hạn chế trên nhưng nguyên nhân chủ yếu do pháp luật về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước chưa hoàn thiện, còn mâu thuẫn, chồng chéo hoặc điều chỉnh chưa toàn diện.

Bà Vũ Thị Thanh Tú, Phó Phòng phổ biến, giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp Hà Nội) nhấn mạnh, hương ước, quy ước điều chỉnh các quan hệ xã hội thuộc phạm vi tự quản tại cộng đồng vì thế phải đơn giản, dễ hiểu để người dân dễ thông qua và thực hiện. Tuy nhiên, thủ tục xây dựng, sửa đổi hương ước, quy ước như trong dự thảo Quyết định lại quá phức tạp, mang nặng tính hành chính giống như quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật từ khâu soạn thảo, lấy ý kiến, thẩm định, phê duyệt…

Đồng tình với quan điểm này, ông Thiều Nhật Tình, Tổ trưởng Tổ dân phố số 17, phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, Hà Nội cho rằng: Hương ước, quy ước là những quy định mà cộng đồng dân cư thống nhất đưa ra để cùng thực hiện nhưng nếu chiếu theo dự thảo Quyết định thì quá nặng nề, khiến người dân khó thực hiện và áp dụng. Bên cạnh đó, hương ước, quy ước vốn được xem là “lệ làng” góp phần nâng cao đời sống văn hóa nhưng nên cần đẩy mạnh yếu tố văn hoá trong các quy định của dự thảo Quyết định theo đúng tinh thần của Chỉ thị số 24/1998/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của làng, bản, thôn, ấp, cụm dân cư./.
 
Phan Phương

Có thể bạn quan tâm

Thay đổi tập quán, giảm nguy cơ bệnh dại

Thay đổi tập quán, giảm nguy cơ bệnh dại

Hiện nay, tập quán nuôi chó thả rông, không xích nhốt và không đeo rọ mõm, đặc biệt tại khu vực nương rẫy trên địa bàn thành phố Đồng Nai vẫn còn rất phổ biến. Thực trạng này đã tạo điều kiện thuận lợi cho virus dại lây truyền chéo giữa động vật hoang dã, chó thả rông và đàn chó nuôi tại các hộ gia đình.

Di dời dân ở Trà Leng khỏi vùng sạt lở

Di dời dân ở Trà Leng khỏi vùng sạt lở

Trà Leng là vùng đất nổi tiếng với danh xưng “cao sơn ngọc quế” nhưng nơi đây cũng thường được nhắc đến như vùng “tâm chấn sạt lở” ở khu vực miền núi phía Tây thành phố Đà Nẵng.

Tiếp tục sụt lún trên Quốc lộ 28, Lâm Đồng

Tiếp tục sụt lún trên Quốc lộ 28, Lâm Đồng

Trước diễn biến phức tạp của tình trạng sụt lún và nứt gãy tại đoạn Km136+800 - Km136+900 trên tuyến Quốc lộ 28, khu vực giáp ranh giữa xã Phúc Thọ Lâm Hà và xã Tà Đùng, lực lượng chức năng tỉnh Lâm Đồng đang khẩn trương triển khai các biện pháp đảm bảo an toàn giao thông.

Đồng lòng giữ mái Nhà rông

Đồng lòng giữ mái Nhà rông

Từ xa xưa, nhà rông đã là không gian sinh hoạt chung, là biểu tượng văn hóa của buôn làng các dân tộc thiểu số ở Tây Nguyên.

Thắm tình quân - dân vùng cao biên giới

Thắm tình quân - dân vùng cao biên giới

Ngày 28/10, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Thanh Hóa tổ chức khánh thành Khu văn hóa - thể thao “Thắm tình quân - dân”, mô hình “Dân vận khéo” tại bản Muống, xã vùng cao biên giới Sơn Thủy. 

Sức sống mới trên vùng đất tái định cư

Sức sống mới trên vùng đất tái định cư

Gần 20 năm trước, từ cuối năm 2007, để phục vụ dự án Nhà máy thủy điện Sơn La - công trình trọng điểm quốc gia, hàng trăm hộ dân xã Mường Chiên, huyện Quỳnh Nhai (cũ), tỉnh Sơn La đã nhường đất, rời nơi chôn rau cắt rốn, chuyển đến các điểm tái định cư mới trên địa bàn xã Bình Thuận.

Ấm tình đồng đội nơi cao nguyên đá Đồng Văn

Ấm tình đồng đội nơi cao nguyên đá Đồng Văn

Giữa những dãy núi đá tai mèo trùng điệp nơi cao nguyên đá Đồng Văn (Tuyên Quang), tình đồng đội vẫn bền chặt theo năm tháng, tiếp tục được nối dài qua những việc làm thiết thực khi người lính trở về với cuộc sống đời thường. Bằng những việc làm thiết thực, cán bộ, nhân viên Ban Chỉ huy Quân sự xã Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang đang tiếp thêm động lực cho quân nhân xuất ngũ phát triển kinh tế, ổn định cuộc sống, góp phần tô thắm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong lòng nhân dân.

Tuyên Quang tiếp thu, khắc phục ô nhiễm tại bãi rác ở Cốc Pảng

Tuyên Quang tiếp thu, khắc phục ô nhiễm tại bãi rác ở Cốc Pảng

Chiều 26/10, ông Nguyễn Đình Phúc, Chủ tịch UBND xã Du Già (Tuyên Quang) đã ký văn bản số 1844/UBND-KT gửi Thông tấn xã Việt Nam (TTXVN) và Cơ quan thường trú TTXVN tại Tuyên Quang về việc tiếp thu, khắc phục thông tin phản ánh về tình trạng ô nhiễm môi trường tại bãi rác thôn Cốc Pảng.

Giữ an toàn trên những cung đường mùa hoa tam giác mạch

Giữ an toàn trên những cung đường mùa hoa tam giác mạch

Những ngày cuối tháng 10, khi sắc hồng của hoa tam giác mạch bắt đầu trải dài trên những triền núi đá, các cung đường từ hai phường Hà Giang lên Cao nguyên đá Đồng Văn, tỉnh Tuyên Quang trở nên nhộn nhịp bởi dòng người và phương tiện đến tham quan, trải nghiệm.