Phát huy dân chủ cơ sở, tự quản làng, xã thông qua hương ước, quy ước
Phát biểu khai mạc Hội thảo, ông Đỗ Xuân Lân, Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp) nêu rõ, ở nước ta, hương ước, quy ước có từ thế kỷ 15; được các chế độ phong kiến Việt Nam và thực dân Pháp duy trì để quản lý làng, xã và có vị trí quan trọng trong đời sống xã hội. Đây là những quy phạm xã hội chứa đựng các quy tắc xử sự chung do cộng đồng dân cư cùng thỏa thuận, tự nguyện xây dựng để điều chỉnh các quan hệ xã hội mang tính tự quản của nhân dân nhằm giữ gìn và phát huy những phong tục, tập quán, truyền thống văn hoá tốt đẹp của làng, bản, thôn, ấp, cụm dân cư, góp phần duy trì trật tự trong cộng đồng dân cư.
Theo ông Đỗ Xuân Lân, trong thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chủ trương, chính sách, quy định về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước; tạo khung khổ pháp lý khá toàn diện điều chỉnh vấn đề này. Đến nay, việc xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước đã đi vào ổn định và triển khai rộng khắp trên cả nước. Trong số hơn 125.000 thôn, làng được rà soát, có trên 109.000 bản hương ước, quy ước đã được phê duyệt (chiếm 87,7%); có gần 6.700 bản hương ước, quy ước đang trong quá trình phê duyệt và hơn 3.200 bản hương ước, quy ước đang xây dựng.
Ông Đỗ Xuân Lân, Vụ trưởng Vụ Phổ biến, giáo dục pháp luật (Bộ Tư pháp), phát biểu tại hội thảo. Ảnh moj.gov.vn Tại Hội thảo, các đại biểu nhất trí về sự cần thiết ban hành Quyết định; mục tiêu, quan điểm chỉ đạo và nhiều nội dung trong dự thảo Quyết định. Các đại biểu nhấn mạnh, việc ban hành Quyết định sẽ góp phần hoàn thiện thể chế, chính sách về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước; phát huy vai trò tự quản và xây dựng tình đoàn kết, tương thân, tương ái đồng thời giữ gìn, phát huy truyền thống, tập quán tốt đẹp của cộng đồng dân cư, góp phần đảm bảo trật tự, an toàn xã hội, xây dựng nông thôn mới. Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế trong công tác xây dựng, thực hiện hương ước. Cụ thể, nội dung của nhiều bản hương ước, quy ước còn rập khuôn, máy móc, thiếu đặc thù, có dấu hiệu vi phạm pháp luật, hạn chế quyền con người, quyền công dân. Việc soạn thảo, thông qua, phê duyệt hương ước, quy ước ở một số nơi chưa đúng trình tự, thủ tục, không đảm bảo dân chủ, tự nguyện. Việc rà soát, sửa đổi, bổ sung hương ước, quy ước chưa thường xuyên, kịp thời. Việc thực hiện ở một số địa phương chưa thực sự nghiêm túc; nhiều hương ước, quy ước được xây dựng mang tính phong trào, sau khi được xây dựng và phê duyệt không đi vào cuộc sống… Theo các đại biểu, có nhiều nguyên nhân dẫn đến hạn chế trên nhưng nguyên nhân chủ yếu do pháp luật về xây dựng, thực hiện hương ước, quy ước chưa hoàn thiện, còn mâu thuẫn, chồng chéo hoặc điều chỉnh chưa toàn diện.
Bà Vũ Thị Thanh Tú, Phó Phòng phổ biến, giáo dục pháp luật (Sở Tư pháp Hà Nội) nhấn mạnh, hương ước, quy ước điều chỉnh các quan hệ xã hội thuộc phạm vi tự quản tại cộng đồng vì thế phải đơn giản, dễ hiểu để người dân dễ thông qua và thực hiện. Tuy nhiên, thủ tục xây dựng, sửa đổi hương ước, quy ước như trong dự thảo Quyết định lại quá phức tạp, mang nặng tính hành chính giống như quy trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật từ khâu soạn thảo, lấy ý kiến, thẩm định, phê duyệt…
Đồng tình với quan điểm này, ông Thiều Nhật Tình, Tổ trưởng Tổ dân phố số 17, phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, Hà Nội cho rằng: Hương ước, quy ước là những quy định mà cộng đồng dân cư thống nhất đưa ra để cùng thực hiện nhưng nếu chiếu theo dự thảo Quyết định thì quá nặng nề, khiến người dân khó thực hiện và áp dụng. Bên cạnh đó, hương ước, quy ước vốn được xem là “lệ làng” góp phần nâng cao đời sống văn hóa nhưng nên cần đẩy mạnh yếu tố văn hoá trong các quy định của dự thảo Quyết định theo đúng tinh thần của Chỉ thị số 24/1998/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc xây dựng và thực hiện hương ước, quy ước của làng, bản, thôn, ấp, cụm dân cư./.
Thực hiện Đề án “Phát triển kết cấu hạ tầng các xã khó khăn và đặc biệt khó khăn tỉnh giai đoạn 2026-2030”, Thái Nguyên đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tập trung triển khai chương trình hỗ trợ đầu tư, cải tạo, nâng cấp hạ tầng giao thông các xã vùng khó khăn, đặc biệt khó khăn. Đồng thời, khẩn trương hoàn thiện công tác chuẩn bị đầu tư, các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo kinh tế - kỹ thuật; lựa chọn nhà thầu và các nội dung liên quan, bảo đảm đủ điều kiện khởi công các công trình theo kế hoạch và giải ngân 100% nguồn vốn được giao trong năm 2026.
Ngày 14/9, nước trên các sông tại Quảng Trị đang rút, chính quyền các xã miền núi phía Tây tỉnh Quảng Trị huy động lực lượng, phương tiện phối hợp với người dân khẩn trương dọn dẹp bùn đất, rác thải, vệ sinh môi trường, khắc phục hậu quả mưa lũ, sớm ổn định đời sống.
Ở vùng sâu, vùng xa, nơi đường đến cơ sở y tế còn nhiều cách trở, mô hình “Tủ thuốc biên cương” do Bộ đội Biên phòng Nghệ An triển khai góp phần đưa dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu đến gần người dân.
Bước vào năm học 2026-2027, trước nguy cơ các bệnh truyền nhiễm gia tăng do thời tiết giao mùa và học sinh tập trung đông, ngành Y tế và Giáo dục tỉnh Đắk Lắk đang tăng cường các biện pháp phòng, chống dịch trong trường học, nhất là sốt xuất huyết, tay chân miệng và các bệnh lây truyền theo mùa.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa chủ động triển khai chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý địa bàn, giám sát an ninh và hỗ trợ nhân dân khu vực biên giới.
Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Trị huy động tối đa quân số, phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả mưa lũ.
Lào Cai tích cực tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ qua nguồn tin từ cựu chiến binh, nhân chứng, nhằm trả lại danh tính và nghĩa trang cho các anh hùng liệt sĩ.
Tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Lâm Đồng đang diễn biến phức tạp, trong đó số vụ phá rừng tăng mạnh so với cùng kỳ năm 2025.
Nhằm tạo chuyển biến về chất lượng tăng trưởng, năng lực quản trị và sức cạnh tranh cũng như thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 19-NQ/TW ngày 28/7/2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu đổi mới mô hình phát triển, tạo động lực tăng trưởng mới theo từng giai đoạn.
Trước diễn biến mưa lớn kéo dài, lũ trên các sông tiếp tục lên nhanh, tỉnh Quảng Trị đã tổ chức sơ tán 653 hộ dân với 2.468 người tại các khu vực có nguy cơ ngập lụt, chia cắt và sạt lở đất đến nơi an toàn.
Tối 12/9 tại Trường Liên cấp Na Ngoi, tỉnh Nghệ An, chương trình “Trăng thu biên cương” được tổ chức với nhiều hoạt động thiết thực, mang đến không khí Trung thu vui tươi, ấm áp cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn tại địa bàn biên giới.
Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông, từ ngày 12/9 đến sáng 13/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị xuất hiện mưa to đến rất to, khiến nhiều sông lên nhanh, một số tuyến giao thông và khu vực dân cư miền núi bị ngập, chia cắt cục bộ.
Chiều 12/9, UBND xã Trường Sơn, tỉnh Quảng Trị cho biết, trên địa bàn vừa xảy ra vụ sạt lở đá lớn nặng hàng tấn trên đường. Hiện các lực lượng chức năng đang lên phương án xử lý, khắc phục.
Từ tối 11 đến chiều 12/9, trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã xảy ra mưa vừa đến mưa to và có nơi có dông. Đặc biệt, ở khu vực biên giới của tỉnh, mưa lớn kéo dài nhiều giờ khiến mực nước trên các sông, suối dâng cao, một số tuyến đường bị ngập, gây ách tắc và chia cắt tạm thời một số nơi.
Hơn một năm qua, việc phân cấp cho cấp xã tiếp nhận và giải quyết thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu cho cá nhân, hộ gia đình đã mang lại diện mạo mới tại nhiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
