Những ngày cuối tháng 8/2026, không khí chuẩn bị năm học mới ở các xã biên giới Nghệ An trở nên đặc biệt hơn thường lệ. Đây là năm học đầu tiên 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở thuộc giai đoạn 1 đi vào hoạt động, đón 14.000 học sinh vào học tập, sinh hoạt trong những cơ sở giáo dục mới. Sau những tháng ngày công trường chạy đua với thời gian, giờ đây là lúc thầy cô, học sinh và phụ huynh cùng hướng về ngày khai trường với niềm vui, niềm tin và những kỳ vọng mới.
Từ công trường nước rút đến lớp học sẵn sàng
Những ngày này, trên những công trường xây dựng, các lực lượng vẫn hối hả hoàn thiện những phần việc cuối cùng. Trong các trường học, cán bộ, giáo viên tất bật chuẩn bị lớp học, rà soát danh sách học sinh, sắp xếp đội ngũ, chuẩn bị thiết bị dạy học và từng bước xây dựng nền nếp sinh hoạt nội trú.
Hạnh Lâm cũng là địa phương có qui mô tuyển sinh lớn nhất trong 10 trường giai đoạn 1, với 2.151 học sinh (gồm 1.161 học sinh tiểu học và 990 học sinh trung học cơ sở). Con số này đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác tổ chức lớp học, bố trí giáo viên, quản lý học sinh và bảo đảm các điều kiện ăn, ở, sinh hoạt. Gần ngày khai giảng, bàn ghế trong từng lớp học đã được sắp xếp ngay ngắn. Khu nội trú và các hạng mục phục vụ việc học, ăn ở sinh hoạt đã sẵn sàng để đón học sinh đến trường.
Thầy giáo Nguyễn Nhật Việt, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Hạnh Lâm cho biết, để chuẩn bị cho ngày khai giảng năm học sau tháng 8, nhà trường đã tập trung toàn bộ cán bộ, giáo viên, nhân viên chuẩn bị cơ sở vật chất, bố trí lại các phòng học, phòng bộ môn để chuẩn bị đón học sinh đến trường. Ngoài khu nội trú của học sinh, nhà trường đã bố trí toàn bộ phòng hoạt động của cán bộ, giáo viên, nhân viên. Sau một năm thi công, đến nay mọi điều kiện đã sẵn sàng.
Em Hà Phạm Quốc Bảo, học sinh lớp 8A (Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Hạnh Lâm) chia sẻ: “Em rất hồi hộp và háo hức được sớm tới trường. Ngôi trường mới rất đẹp, có bàn ghế, ti vi, quạt đầy đủ, phòng học rộng rãi và sạch đẹp tạo động lực cho em và các bạn cố gắng học tập”.
Sau khi khởi công, lãnh đạo tỉnh Nghệ An đã yêu cầu các đơn vị tập trung nhân lực, thiết bị, đẩy nhanh tiến độ để bảo đảm mục tiêu đưa trường vào sử dụng trong năm học mới. Ông Lê Thanh Giang, Chủ tịch UBND xã Hạnh Lâm cho biết, để ngôi trường sớm đi vào hoạt động ổn định, chính quyền địa phương đã cùng nhà trường khảo sát hoàn cảnh từng học sinh, nắm bắt những trường hợp thuộc diện hưởng chính sách nội trú, tuyên truyền, vận động phụ huynh và hướng dẫn hoàn thiện các thủ tục cần thiết để các cháu yên tâm học tập, rèn luyện trong môi trường mới.
Tại Môn Sơn, những ngày này, trong các phòng học cũ, sách giáo khoa, sách tham khảo, thiết bị dạy học, hồ sơ và những vật dụng cần thiết được các thầy cô và trò phân loại, đóng thùng. Tất cả sẽ được chuyển đến cơ sở mới - nơi năm học 2026 - 2027 sẽ bắt đầu bằng những lớp học, khu nội trú và không gian sinh hoạt mới. Thầy Nguyễn Văn Vị, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Môn Sơn nêu rõ, nhà trường đang tập trung nhân lực sắp xếp cơ sở vật chất, kiểm kê thiết bị và phối hợp với các lực lượng liên quan để việc chuyển sang trường mới diễn ra thuận lợi. Học sinh rất háo hức, trong khi giáo viên đang tích cực chuẩn bị từng phần việc cho năm học mới.
Trường Phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và Trung học cơ sở Môn Sơn được giao 1.142 chỉ tiêu năm học này. Tuy nhiên, số hồ sơ đăng ký vượt chỉ tiêu 400 hồ sơ. Điều đó cho thấy sức hút của mô hình trường nội trú đối với các gia đình, nhất là những hộ ở bản xa, hộ nghèo, cận nghèo và đồng bào dân tộc thiểu số.
Trên các công trường nội trú liên cấp ở Nghệ An, sau nhiều tháng thi công trong điều kiện địa hình phức tạp, thời tiết khắc nghiệt, các nhà thầu đang bước vào chặng nước rút. Hàng ngàn công nhân được huy động làm việc liên tục, nhiều tổ đội thi công "3 ca, 4 kíp" tập trung hoàn thiện các hạng mục thiết yếu như: phòng học, nhà ăn, hệ thống điện, nước và các công trình phục vụ sinh hoạt.
Tại xã Nhôn Mai, trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở có tổng mức đầu tư hơn 390 tỷ đồng, thiết kế 38 lớp, đáp ứng 1.319 học sinh và toàn bộ học sinh được tổ chức nội trú. Tuy nhiên, địa chất phức tạp, sạt lở mái taluy và khối lượng san nền khoảng 500.000m3 khiến dự án gặp nhiều khó khăn, phải điều chỉnh phương án san nền và thiết kế một số hạng mục. Đến cuối tháng 8/2026, chủ đầu tư và nhà thầu vẫn tập trung thi công để bảo đảm các điều kiện thiết yếu phục vụ khai giảng.
Kiểm tra thực tế tại công trình cuối tháng 8, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải yêu cầu, xã Nhôn Mai phối hợp chặt chẽ với ngành Giáo dục chuẩn bị đầy đủ điều kiện tổ chức khai giảng; đặc biệt quan tâm nơi ăn, ở và các điều kiện học tập, sinh hoạt của học sinh nội trú. Đồng thời, địa phương khẩn trương chuẩn bị phương án vận hành nhà trường, bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên phù hợp với mô hình đặc thù này.
Xây dựng môi trường giáo dục mới
Năm học 2026 - 2027 đánh dấu một bước chuyển quan trọng đối với giáo dục vùng biên Nghệ An khi 10 trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở thuộc giai đoạn 1 được đưa vào vận hành. Theo đó, năm học 2026 - 2027, 10 trường tại: Nhôn Mai, Keng Đu, Bắc Lý, Anh Sơn, Quế Phong, Tri Lễ, Hạnh Lâm, Môn Sơn, Tam Thái và Na Ngoi được giao tuyển sinh 443 lớp với 14.399 học sinh; trong đó 7.649 học sinh tiểu học và 6.750 học sinh trung học cơ sở. Công tác tuyển sinh đến giữa tháng 8 đã đạt trên 98% kế hoạch. Các địa phương cơ bản kiện toàn cán bộ quản lý, bố trí đội ngũ giáo viên và xây dựng phương án tổ chức dạy học, quản lý học sinh nội trú, chuẩn bị để vận hành mô hình giáo dục mới.
Trường nội trú không chỉ có giờ lên lớp, thầy cô còn phải tổ chức ăn, ở, tự học, sinh hoạt tập thể, chăm sóc sức khỏe và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Vì vậy, cùng với cơ sở vật chất, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và phương án quản lý học sinh được xác định là những yếu tố quyết định hiệu quả hoạt động của nhà trường. Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, 10 xã giai đoạn 1 đã ban hành quyết định thành lập trường, kiện toàn cán bộ quản lý và cơ bản bố trí đội ngũ giáo viên. Các trường tiếp tục hoàn thiện kế hoạch giáo dục, phương án quản lý học sinh nội trú và những điều kiện phục vụ năm học mới.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Khoa cho biết, ngành đang tập trung ổn định trường lớp, đội ngũ sau sắp xếp; đồng thời chủ động dự báo nhu cầu giáo viên, cơ sở vật chất và các điều kiện cần thiết, không để xảy ra tình trạng thiếu giáo viên, thiếu phòng học, bị dạy học. Quan điểm này càng có ý nghĩa đối với hệ thống trường nội trú liên cấp - nơi yêu cầu về nhân lực và điều kiện phục vụ học sinh cao hơn trường học thông thường. Năm học 2026 - 2027 cũng là năm đầu tiên ngành triển khai các mục tiêu đột phá chiến lược theo tinh thần đổi mới tư duy, chuyển biến tích cực, hướng đến kết quả thực chất. Trong đó, việc phát triển hệ thống trường nội trú, bán trú được xác định là một trong những nội dung được các địa phương quan tâm tại hội nghị triển khai nhiệm vụ năm học mới.
Tại các xã có trường mới, chính quyền phối hợp với nhà trường rà soát học sinh, chuẩn bị phương án đưa đón, tổ chức ăn ở, vệ sinh môi trường, chỉnh trang khuôn viên và bảo đảm an toàn. Với chính quyền địa phương, công trình được kỳ vọng không chỉ tạo diện mạo mới cho trung tâm xã mà còn mở ra điều kiện học tập tốt hơn cho con em đồng bào vùng biên.
Từ những mái trường mới giữa đại ngàn, một hành trình mới của giáo dục vùng biên đang mở ra. Năm học mới mang theo niềm vui, niềm tin và những kỳ vọng mới, tiếp thêm động lực để học sinh các dân tộc nơi biên giới Nghệ An có thêm cơ hội học tập, trưởng thành và hướng tới một tương lai tươi sáng./.
