Là tỉnh miền núi, biên giới, địa hình chia cắt mạnh, dân cư phân bố không đồng đều, Cao Bằng duy trì nhiều trường, điểm trường nhằm huy động học sinh ra lớp, duy trì sĩ số, thực hiện phổ cập giáo dục và bảo đảm cơ hội học tập cho học sinh ở những địa bàn khó khăn. Trong bối cảnh mới, ngành Giáo dục tỉnh Cao Bằng đang nỗ lực sắp xếp mạng lưới trường, lớp theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.
Qua rà soát tổng thể, tỉnh Cao Bằng xác định phương án giảm từ 514 cơ sở giáo dục xuống còn 293 cơ sở, tương đương mức giảm 42,99%. Theo đó, một trường sau sắp xếp có thể quản lý nhiều phân hiệu, nhiều điểm trường, để đảm bảo đồng thời hai mục tiêu tinh gọn bộ máy quản lý và duy trì khả năng tiếp cận giáo dục ở những địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới.
Trưởng phòng Tổ chức cán bộ (Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng) Hoàng Thanh Hải cho biết, đối với các cơ sở giáo dục trên địa bàn, tỉnh định hướng hình thành các mô hình trường. Mô hình 1 là trường một cấp học quy mô lớn (hoặc trung tâm giáo dục thường xuyên), gồm 1 trường chính và có các phân hiệu, điểm trường. Mô hình 2 là trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, được thực hiện tại 1 địa điểm hoặc các địa điểm khác nhau, gồm 1 trường chính, có các phân hiệu, điểm trường với nhiều cấp học.
Học sinh đang học ở Điểm trường Trà Tá, Trường Tiểu học cơ sở xã Thạch Lâm, tỉnh Cao Bằng.
Cách làm này cho phép dùng chung bộ máy quản lý, hành chính, kế toán, văn thư và các nguồn lực hỗ trợ; đồng thời tổ chức các tổ chuyên môn phù hợp với từng cấp học, từng phân hiệu.
Tỉnh Cao Bằng xác định, giữ ổn định hệ thống Trung học phổ thông. Hiện nay, toàn tỉnh có 30 trường Trung học phổ thông với 469 lớp, trên 18.200 học sinh, phân bố tại 21/56 xã, phường. Mạng lưới này cơ bản hình thành theo các trung tâm dân cư, khu vực có quy mô dân số lớn và các địa bàn có nhu cầu học tập ổn định…
Với các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp và Trung tâm Giáo dục thường xuyên, tỉnh sắp xếp giảm từ 9 xuống còn 3 đơn vị, tổ chức theo mô hình trung tâm chính và các phân hiệu…
Trên cơ sở phương án của tỉnh, các địa phương đã chủ động sắp xếp mạng lưới trường lớp. Tại xã Minh Tâm, phương án sắp xếp đã giảm từ 10 trường xuống còn 6 trường (giảm 4 đầu mối đơn vị sự nghiệp); xóa bỏ 1 điểm trường lẻ, đưa học sinh về học tập tại điểm trường chính.
Học sinh ở Điểm trường Trà Tá, Trường Tiểu học cơ sở xã Thạch Lâm, tỉnh Cao Bằng.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Minh Tâm Vi Thị Hương cho biết, sau sáp nhập trên địa bàn xã còn 6 đơn vị trường học gồm 2 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 1 trường trung học cơ sở, giảm 40% số lượng đơn vị trường học. Các trường học giảm 3 vị trí lãnh đạo quản lý; cân đối lại tỷ lệ giáo viên giữa các bộ môn, khắc phục tình trạng thừa - thiếu cục bộ. Đề án sắp xếp và phương án nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng, chặt chẽ về nội dung, nguyên tắc, điều kiện, tiêu chuẩn và phù hợp với tình hình thực tế của địa phương…
Theo phương án sắp xếp, Trung tâm giáo dục thường xuyên Quảng Uyên, Trùng Khánh, Hạ Lang, Thạch An sẽ được sáp nhập thành một điểm chính và các điểm trung tâm. Giám đốc Trung tâm Giáo dục thường xuyên Quảng Uyên Bế Thị Oanh cho biết, các phương án sắp xếp đã được thông qua. Việc này tạo điều kiện tập trung nguồn lực, mở rộng quy mô hoạt động, nâng cao khả năng tổ chức giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp và đáp ứng tốt hơn nhu cầu học tập đa dạng của người dân. Trung tâm đang chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân lực đảm bảo cho năm học mới. Bà Oanh mong muốn sau khi sắp xếp, Trung tâm sẽ được bổ sung giáo viên các môn Vật Lý, Toán học, đảm bảo phân bố cơ cấu, khắc phục tình trạng thiếu giáo viên hai bộ môn này của đơn vị.
Điểm trường Trà Tá, Trường Tiểu học cơ sở xã Thạch Lâm, tỉnh Cao Bằng.
Việc sắp xếp lại mạng lưới trường, lớp trên địa bàn không ảnh hưởng đến việc dạy học của giáo viên. Thầy giáo Ma Đức Minh (Điểm trường Trà Tá, Trường Tiểu học cơ sở xã Thạch Lâm) cho biết, sau sắp xếp anh vẫn đi dạy tại điểm trường, cách trường chính khoảng 9 km. Điểm trường hiện có hơn 80 học sinh, 100% là dân tộc Mông. Chuẩn bị cho năm học mới, những ngày này anh Minh thực hiện rà soát danh sách, đến tận nhà học sinh để vận động các em đi học...
Xã Hà Quảng đã công bố phương án sắp xếp Trường Tiểu học Xuân Hòa và Trường Trung học cơ sở Xuân Hòa thành Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hà Quảng. Với cô Nguyễn Thị Thơ, sau sắp xếp, công việc vẫn diễn ra liên tục, những ngày này, cô Thơ cùng hơn 30 giáo viên điểm Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Hà Quảng đang chuẩn bị chu đáo để đón học sinh lớp 1, dọn dẹp trường lớp sau thời gian nghỉ hè.
Cô Thơ chia sẻ, năm nay cô được giao chủ nhiệm lớp 1, một nhiệm vụ vừa khiến cô háo hức, vừa có nhiều khó khăn, bởi đây là bước ngoặt đầu tiên của học sinh lớp 1. Với cô, mỗi học sinh ngoan hơn, tự tin hơn chính là động lực để cô cố gắng mỗi ngày.
Học sinh ở điểm trường Trà Tá, Trường Tiểu học cơ sở xã Thạch Lâm, tỉnh Cao Bằng.
Việc sắp xếp trường, lớp ở tỉnh Cao Bằng cũng gặp nhiều khó khăn, nhất là về năng lực quản trị của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và tổ chuyên môn; bố trí, sử dụng đội ngũ; quản lý cơ sở vật chất và tài sản công.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Cao Bằng Đàm Thị Trung Thu cho biết, sau sắp xếp, tỉnh dự kiến dôi dư khoảng 600 cán bộ, giáo viên. Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo nhiều hướng giải quyết, trong đó có việc điều động giáo viên từ trường thừa sang trường thiếu, ưu tiên các trường lân cận, khoảng cách gần để giáo viên ổn định cuộc sống gia đình và thực hiện nhiệm vụ. Tỉnh cũng định hướng giải quyết theo chế độ của Nhà nước; nếu giáo viên thuộc diện và có nguyện vọng, sẽ thực hiện theo Nghị định 154.
Thời gian tới, ngành Giáo dục tỉnh Cao Bằng sẽ khẩn trương ổn định tổ chức, vận hành nhà trường và đánh giá hiệu quả sau sắp xếp. Ngành cũng xác định chuyển mạnh từ sắp xếp để giảm đầu mối sang sắp xếp để nâng cao chất lượng; từ quản lý từng trường riêng lẻ sang quản trị theo hệ thống; từ đầu tư dàn trải sang tập trung nguồn lực; từ quản lý hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu và kết quả.../.
