Từ một địa danh ghi dấu sự ra đời của Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên tỉnh Thái Nguyên, La Bằng hôm nay đang khoác lên mình diện mạo mới với hạ tầng ngày càng hoàn thiện, kinh tế phát triển năng động, vùng chè từng bước nâng tầm giá trị và du lịch sinh thái, lịch sử - văn hóa được chú trọng.
Một góc đồi chè Cầu Đá, xã La Bằng.
Phát huy truyền thống cách mạng, xã La Bằng đang mở ra hướng phát triển mới theo mô hình nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao gắn với chế biến, du lịch và dịch vụ, hướng tới xây dựng vùng “Sinh thái - Văn hóa - Trà” đặc sắc của Thái Nguyên.
Nơi ghi dấu sự ra đời của Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên
Tại xã La Bằng, vào mùa thu năm 1936 ghi dấu một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, giữa vùng lau sậy thuộc xóm Lau Sau, Chi bộ La Bằng - cơ sở Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên được thành lập. Bốn đảng viên đầu tiên của Chi bộ La Bằng gồm các đồng chí: Đường Văn Hon, Nông Văn Ái, Hoàng Văn Nghiệp và Đường Văn Ngân đã tuyên thệ dưới lá cờ Đảng, mở đầu cho chặng đường phát triển của phong trào cách mạng trên quê hương Thái Nguyên. Sự kiện ấy không chỉ đánh dấu sự ra đời của tổ chức Đảng đầu tiên trên địa bàn tỉnh mà còn mở ra bước ngoặt quan trọng đối với phong trào cách mạng ở vùng trung du và miền núi phía Bắc.
Từ La Bằng, ngọn lửa cách mạng nhanh chóng lan tỏa sang nhiều địa phương khác lúc bấy giờ như, Hoàng Nông, Bản Ngoại, Tiên Hội, Võ Nhai, Bắc Sơn, Định Hóa... Những hạt giống đỏ đầu tiên được gieo trên quê hương La Bằng, góp phần hình thành mạng lưới cơ sở cách mạng rộng khắp, tạo tiền đề quan trọng cho sự phát triển của phong trào cách mạng trong toàn tỉnh và những thắng lợi vẻ vang của cách mạng Việt Nam sau này...
Không chỉ là nơi thành lập Chi bộ Đảng đầu tiên, trong dòng chảy lịch sử hào hùng quê hương Thái Nguyên, La Bằng còn được biết đến là địa điểm lễ nhận quốc thư đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa tại thôn Đồi Giang (ngày 1/9/1954), đánh dấu bước đi đầu tiên trong quan hệ ngoại giao của nước ta. La Bằng còn là nơi diễn ra nhiều sự kiện lịch sử quan trọng trong thời kỳ kháng chiến: Địa điểm Xưởng quân giới L1 (1947-1949) trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp; nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Cục Tình báo (1949); địa điểm lán Đầm Then, nơi đảm bảo bí mật an toàn cho Chi bộ Đảng Cộng sản đầu tiên của tỉnh Thái Nguyên…
Hiện nay, hệ thống 7 di tích lịch sử, văn hóa tại La Bằng đã được xếp hạng, trong đó có các địa điểm gắn với những dấu mốc quan trọng của lịch sử cách mạng tỉnh Thái Nguyên và đất nước, là nguồn tài nguyên có giá trị để xây dựng sản phẩm du lịch về nguồn, giáo dục truyền thống, tham quan và trải nghiệm lịch sử - văn hóa, tạo sự khác biệt cho La Bằng so với các địa phương chỉ dựa vào tài nguyên cảnh quan tự nhiên...
Vùng quê cách mạng trong không gian phát triển mới
Từ tháng 7/2025, xã La Bằng mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã La Bằng, Tiên Hội, Hoàng Nông thuộc huyện Đại Từ trước đây. Toàn xã có 36 thôn, xóm với tổng diện tích tự nhiên hơn 60 km², dân số trên 18.000 người, trong đó, có gần 40% là người dân tộc thiểu số.
Sau sắp xếp, xã La Bằng có quy mô diện tích, dân số, không gian phát triển và nguồn lực lớn hơn, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức lại không gian quản lý, tập trung nguồn lực đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới nâng cao, từng bước phù hợp định hướng phát triển của địa phương. Việc sắp xếp đơn vị hành chính góp phần mở rộng không gian phát triển, tăng khả năng liên kết vùng, phát huy tiềm năng, lợi thế của từng địa bàn trước sáp nhập, nhất là trong phát triển nông nghiệp, dịch vụ, hạ tầng giao thông, giáo dục, y tế và quản lý dân cư...
Ông Hoàng Hải An, Chủ tịch UBND xã cho biết, ngay sau khi hoàn thành sắp xếp đơn vị hành chính, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, La Bằng tích cực triển khai các dự án có khả năng tạo động lực phát triển mới, trong đó, có Cụm công nghiệp Phú Lạc 2, các dự án khu dân cư, điểm du lịch; triển khai thực hiện 34 công trình công trình, dự án hạ tầng nông thôn với tổng mức đầu tư hơn 41 tỷ đồng…
Với vùng sản xuất nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, cùng các dự án cụm công nghiệp, dự án khu dân cư và hoạt động du lịch ngày càng phát triển, địa phương có điều kiện để từng bước hình thành các dịch vụ hậu cần như, tập kết, sơ chế, bảo quản, đóng gói và vận chuyển hàng hóa, du lịch, dịch vụ... Nhờ những chuyển biến tích cực trong phát triển kinh tế - xã hội, hiện tỷ lệ hộ nghèo của xã đã giảm xuống còn dưới 1%...
Đặc biệt, với lợi thế là một trong những vùng chè nổi tiếng nhất của tỉnh Thái Nguyên, La Bằng đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, tạo ra bước chuyển biến tích cực trong phát triển ngành chè của xã. Hiện tổng diện tích chè của xã đạt hơn 1.100 ha, sản lượng chè búp tươi đạt khoảng 15.000 tấn/năm. La Bằng đã hình thành vùng chè tập trung quy mô lớn, với nhiều hộ dân, hợp tác xã và làng nghề tham gia sản xuất, chế biến. Toàn xã hiện có 10 Hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, kinh doanh chè, 28 tổ hợp tác sản xuất chè theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ và khoảng 160 cơ sở chế biến, kinh doanh chè nhỏ lẻ.
Các hợp tác xã sản xuất, chế biến chè ở La Bằng phát triển 6 sản phẩm chè được công nhận OCOP từ 3 sao đến 5 sao, trong đó, sản phẩm Thanh Hải Trà - Trà Tôm Nõn thượng hạng của Hợp tác xã Chè La Bằng đã được công nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia năm 2026. Thay vì chỉ bán chè búp tươi, các hợp tác xã đang tập trung xây dựng sản phẩm đặc sản, đầu tư mẫu mã, bao bì, thương hiệu và mở rộng thị trường thông qua siêu thị, sàn thương mại điện tử và mạng xã hội....
Là một người trẻ, làm chè mang phong cách trẻ, phục vụ khách hàng trẻ tuổi, chị Nguyễn Hải Yến, Giám đốc Hợp tác xã Lạc Yên Trà, xã La Bằng chia sẻ, từ vùng nguyên liệu gần 1 ha, hợp tác xã không sản xuất chè truyền thống mà tập trung sản xuất bột matcha từ giống chè Trung du. Hướng đi của hợp tác xã là tập trung vào những sản phẩm chế biến sâu, tốt cho sức khỏe và có giá trị cao hơn.
Hiện hợp tác xã cung cấp khoảng 500 kg matcha mỗi tháng, chủ yếu bán lẻ và cung cấp cho các chuỗi đồ uống. Hợp tác xã phát triển sản phẩm như, kẹo lạc trà xanh, kẹo dồi trà xanh, đồng thời tổ chức cho khách tham quan trải nghiệm thu hái chè, chế biến và thưởng thức matcha. Cách làm này cho thấy, cây chè La Bằng đang được tiếp cận theo hướng đa giá trị. Một sản phẩm chè có thể trở thành nguyên liệu cho đồ uống, thực phẩm, quà tặng hoặc sản phẩm du lịch...
Cùng mang khát vọng làm giàu trên chính quê hương La Bằng, anh Nguyễn Văn Tùng - chủ cơ sở Homestay Tùng Núi ở xóm Đồng Khuân khởi nghiệp với việc xây dựng cơ sở lưu trú, khám phá thiên nhiên địa phương kết hợp trải nghiệm cuộc sống, văn hóa trà tại La Bằng. Với hệ thống hơn 10 phòng lưu trú và các sản phẩm du lịch độc đáo tại địa phương, Homestay của anh đạt doanh thu mùa du lịch cao điểm hơn 300 triệu đồng/tháng, tạo việc làm cho gần 20 lao động địa phương...
Trong giai đoạn phát triển mới, ông Hoàng Hải An, Chủ tịch UBND xã cho biết thêm, La Bằng xác định phát triển nông nghiệp hàng hóa chất lượng cao gắn với chế biến, phát triển du lịch sinh thái, lịch sử - cách mạng, cộng đồng và văn hóa trà, thúc đẩy công nghiệp, thương mại - dịch vụ, từng bước hình thành các khu dân cư và không gian phát triển mới gắn với hoàn thiện hạ tầng. Trước mắt, xã phát triển vùng chè theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao chất lượng, tăng cường liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm OCOP; xây dựng các sản phẩm du lịch có tính liên kết, kết hợp di tích lịch sử - cách mạng, văn hóa trà, vùng chè, cảnh quan rừng, suối và trải nghiệm cộng đồng, từng bước nâng cao thời gian lưu trú của du khách. Xã ưu tiên đầu tư hạ tầng kết nối, nhất là giao thông đến vùng sản xuất, vùng chè và các điểm du lịch, từng bước hoàn thiện hạ tầng điện, nước, viễn thông, thủy lợi và công trình phục vụ sản xuất...
Riêng đối với du lịch, tỉnh Thái Nguyên và chính quyền xã xây dựng La Bằng trở thành vùng du lịch trọng điểm về "Sinh thái - Văn hóa - Trà", hình thành các tuyến du lịch trải nghiệm kết nối từ đồi chè Cầu Đá - vùng chè cổ - không gian văn hóa dân tộc đến khu sinh thái Cửa Tử, Suối Kẹm, đa dạng hóa các loại hình du lịch cộng đồng (homestay, farmstay), du lịch giáo dục và trải nghiệm nông nghiệp.
Xã rà soát, bảo vệ diện tích chè hiện có, phấn đấu đến năm 2030 có 70% diện tích chè đạt chuẩn VietGap hoặc hữu cơ và được cấp mã số vùng trồng, xây dựng chỉ dẫn địa lý "Chè La Bằng" và lập hồ sơ công nhận cây chè cổ tại xã là "Cây di sản Việt Nam" để nâng tầm giá trị văn hóa...
Một giai đoạn phát triển mới đã mở ra, La Bằng đang từng bước trở thành xã nông thôn mới theo chuẩn xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, tiếp tục làm giàu thêm truyền thống của quê hương cách mạng anh hùng./.
