Sau gần một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, trên nhiều miền quê của tỉnh Thanh Hóa, những nghị quyết của Đảng không còn nằm trên giấy hay dừng lại ở các cuộc họp.
Điều đáng ghi nhận là nhiều địa phương đã lựa chọn cách đi từ thực tiễn, nội lực và lợi thế riêng để tạo đột phá. Không trông chờ, ỷ lại, nhiều cấp ủy cơ sở đã thể hiện rõ tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; phân công rõ người, rõ việc, rõ lộ trình thực hiện. Sự chủ động ấy đang giúp nghị quyết “thấm” vào cuộc sống một cách tự nhiên, tạo niềm tin và khí thế mới trong nhân dân.
Đánh thức miền đất linh thiêng Đền Nưa - Am Tiên
Sau khi sáp nhập thị trấn Nưa, xã Thái Hòa và xã Vân Sơn theo nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, từ ngày 1/7/2025, xã Tân Ninh được thành lập với diện tích 53,63km2, dân số hơn 27 nghìn người. Trong hành trình kiến tạo diện mạo mới, Đảng bộ xã xác định rõ một trong những khâu đột phá nhiệm kỳ là bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, tâm linh; từng bước đưa Khu di tích Đền Nưa - Am Tiên trở thành trung tâm du lịch “Văn hóa - lịch sử - tâm linh” tầm vóc quốc gia, hướng tới quốc tế.
Nằm giữa vùng non thiêng Núi Nưa, Am Tiên từ lâu được biết đến là “huyệt đạo linh thiêng” của quốc gia. Tuy nhiên có thời điểm, khu vực này tồn tại tình trạng xây dựng trái phép, lấn chiếm đất công, hàng quán tạm bợ mọc lên tự phát, làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến cảnh quan và sự tôn nghiêm của di tích.
Ngay sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, Ban Thường vụ Đảng ủy xã Tân Ninh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt việc xử lý các tồn tại kéo dài nhiều năm. Toàn bộ ki-ốt, công trình vi phạm được tháo dỡ; các hộ dân cư trú trái phép được di dời; Khu di tích Đền Nưa - Am Tiên được bàn giao cho tỉnh quản lý; đồng thời hoàn thành giải phóng mặt bằng phục vụ hai dự án trọng điểm (gồm: Dự án Khu dịch vụ thương mại và cáp treo Am Tiên, Dự án Khu dịch vụ du lịch và trục cảnh quan văn hóa thuộc quần thể du lịch Am Tiên).
Sau thời gian chỉnh trang toàn diện, diện mạo Am Tiên hôm nay đã thay đổi rõ nét. Những dãy quán tạm nhếch nhác quanh khu đền được thay bằng không gian thông thoáng, sạch đẹp; cây xanh được cắt tỉa gọn gàng; hệ thống biển chỉ dẫn được bố trí đồng bộ. Tại khu vực huyệt đạo linh thiêng, các khối đá đặt sai vị trí được di dời, trả lại vẻ tĩnh tại vốn có cho miền đất địa linh.
Xã Tân Ninh phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa triển khai vệ sinh môi trường, chỉnh trang khuôn viên, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn giao thông và tổ chức lễ hội văn minh. Trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, toàn xã đã đón khoảng 46 nghìn lượt du khách; riêng Khu di tích Đền Nưa - Am Tiên đón khoảng 38 nghìn lượt người về tham quan, chiêm bái. Bí thư Đảng ủy xã Tân Ninh Nguyễn Thành Luân nhấn mạnh, dù Khu di tích Đền Nưa - Am Tiên hiện do tỉnh trực tiếp quản lý nhưng đối với Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Tân Ninh, đây không chỉ là một di sản quý giá nằm trên địa bàn mà còn là niềm tự hào, hồn cốt văn hóa và động lực phát triển của quê hương. Vì vậy, trong nhiệm kỳ này, xã xác định phát triển du lịch văn hóa - lịch sử - tâm linh gắn với bảo tồn và phát huy giá trị quần thể Đền Nưa - Am Tiên là một trong những khâu đột phá quan trọng. Tân Ninh tiếp tục phối hợp chặt chẽ với tỉnh và các ngành chức năng trong công tác bảo vệ cảnh quan, giữ gìn môi trường, quản lý trật tự, tạo sự đồng thuận trong nhân dân và từng bước hình thành không gian du lịch văn minh, thân thiện, giàu bản sắc.
Dấu mốc quan trọng là khi dự án “Huyền tích Am Tiên” do Sun Group đầu tư với quy mô hơn 350ha, tổng mức đầu tư khoảng 35.000 tỷ đồng được triển khai. Dự án không chỉ mở ra kỳ vọng hình thành quần thể du lịch văn hóa - lịch sử - tâm linh quy mô lớn của Bắc Trung Bộ, mà còn được kỳ vọng đưa Am Tiên vươn tầm trở thành điểm đến đẳng cấp quốc gia, hướng tới quốc tế.
Điều đáng quý là trong hành trình ấy, người dân không đứng ngoài cuộc. Nhiều hộ dân đã tự giác tháo dỡ công trình vi phạm, chung tay trả lại không gian cảnh quan cho thắng tích quê hương. Từ nhận thức đến hành động, người dân ngày càng thấy rõ trách nhiệm của mình trong gìn giữ di sản và xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, thân thiện.
Khơi dậy nội lực từ văn hóa và con người ở Thọ Bình
Xã miền núi còn nhiều khó khăn như Thọ Bình đã lựa chọn văn hóa dân tộc làm động lực cho sự phát triển bền vững. Được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã cũ, xã Thọ Bình có diện tích hơn 47km2, dân số trên 18.500 người. Địa bàn rộng, địa hình chia cắt, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số cao, đời sống người dân còn nhiều khó khăn… là những thách thức không nhỏ ngay từ những ngày đầu vận hành mô hình mới. Tuy nhiên, thay vì loay hoay trước khó khăn, Đảng bộ xã đã lựa chọn một hướng đi khác đó là bắt đầu từ chính những tiềm năng sẵn có của quê hương.
Ngay từ Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, cấp ủy đã xác định rõ một trong ba khâu đột phá chiến lược là khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, nguồn lực và giá trị văn hóa, con người địa phương làm nền tảng cho phát triển bền vững. Đây không chỉ là định hướng phát triển kinh tế - xã hội, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ trong việc đưa nghị quyết đi vào cuộc sống bằng tư duy đổi mới và khát vọng vươn lên từ nội lực.
Với khoảng 40% dân số là đồng bào Mường và Thái, xã đang từng bước phục dựng, gìn giữ nhiều giá trị văn hóa truyền thống như: nhà sàn, cồng chiêng, khua luống, nhảy sạp, đánh mảng cùng các làn điệu dân ca, phong tục đặc sắc. Dự kiến cuối năm 2026, Lễ hội Văn hóa các dân tộc xã Thọ Bình lần thứ I sẽ được tổ chức. Địa phương đang có kế hoạch phối hợp với Trường Đại học Hồng Đức (Thanh Hóa) tập huấn cho lực lượng nòng cốt nhằm bảo tồn, phục dựng đúng chuẩn các giá trị văn hóa dân tộc trước nguy cơ mai một trong quá trình giao thoa văn hóa hiện nay. Hội Phụ nữ xã đã thành lập các đội văn nghệ ở những thôn có đông đồng bào Mường, Thái. Nhiều người cao tuổi tích cực truyền dạy dân ca, dân vũ cho thế hệ trẻ. Từ chỗ đứng trước nguy cơ mai một, nhiều giá trị văn hóa truyền thống kỳ vọng sẽ dần được “đánh thức”, trở thành niềm tự hào và chất keo gắn kết cộng đồng.
Bí thư Đảng ủy xã Thọ Bình Nguyễn Hùng Vương nhấn mạnh, đối với một địa phương miền núi còn nhiều khó khăn như Thọ Bình, để biến các nghị quyết thành chương trình, hành động, Đảng ủy xã đã chỉ đạo ban hành các văn bản chuyên đề để cụ thể hóa từng nhiệm vụ trọng tâm, từng khâu đột phá; thường xuyên rà soát, bổ sung, điều chỉnh kế hoạch phù hợp với tình hình thực tiễn. Với lợi thế sẵn có, xã xác định một trong những khâu đột phá trong nhiệm kỳ là phát huy giá trị văn hóa truyền thống. Đây không chỉ là nhiệm vụ bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là hướng đi chiến lược để khơi dậy nội lực phát triển. Khi người dân tự hào về văn hóa của mình, cùng chung tay gìn giữ và phát huy cũng là lúc nghị quyết thực sự đi vào cuộc sống…
Từ nền tảng văn hóa và cảnh quan tự nhiên sẵn có, Thọ Bình đang từng bước mở hướng phát triển du lịch cộng đồng. Những hồ nước như: Ngô Công, hồ Thoi, khe Lùng… cùng không gian văn hóa đặc trưng của đồng bào Mường, Thái được kỳ vọng trở thành điểm nhấn thu hút doanh nghiệp đầu tư các mô hình du lịch sinh thái, trải nghiệm văn hóa bản địa. Song song đó, địa phương tập trung phát triển kinh tế nông, lâm nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa. Với hơn 3.000ha keo, gần 400ha chè cùng điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp, xã đang từng bước xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm địa phương. Từ nền tảng 8 sản phẩm OCOP hiện có (trong đó có 2 sản phẩm đạt 4 sao và 6 sản phẩm đạt 3 sao), địa phương tiếp tục hoàn thiện các sản phẩm mới như: dưa lưới, dưa kim hoàng hậu, tinh nghệ, tinh bột sắn dây; đồng thời định hướng nâng tầm thương hiệu chè và xây dựng thương hiệu gà đồi nhằm gia tăng giá trị, mở rộng thị trường tiêu thụ.
Những đổi thay ấy còn hiện hữu trên các công trình hạ tầng. Cụ thể như hai tuyến đường DH3 và DH4 đang được xã đề xuất ưu tiên đầu tư hoàn thiện trong năm 2026 với tổng kinh phí gần 50 tỷ đồng. Khi hoàn thành, đây sẽ là những trục giao thông quan trọng kết nối các khu vực sau sáp nhập, mở rộng không gian phát triển cho địa phương.
Ở Thọ Bình hôm nay, nghị quyết không còn là những dòng chữ khô cứng trong văn bản hành chính mà đang hiện diện trong từng tuyến đường mở mới, những đồi chè xanh mướt, những giá trị văn hóa truyền thống của người Mường, người Thái đang dần được khôi phục và trong niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng bộ địa phương.
Từ Tân Ninh đến Thọ Bình dù mỗi địa phương có những cách làm khác nhau, nhưng điểm chung lớn nhất chính là tinh thần đưa nghị quyết của Đảng vào cuộc sống bằng những chương trình hành động cụ thể, sát thực tiễn và lấy người dân làm trung tâm. Khi nghị quyết được hiện thực hóa bằng những việc làm thiết thực, bằng sự đổi thay nhìn thấy được trong từng bản làng, công trình, sinh kế của người dân, đó cũng là lúc niềm tin của nhân dân đối với Đảng tiếp tục được bồi đắp vững chắc.../.
