Những năm qua, cùng với việc triển khai đồng bộ các Chương trình mục tiêu quốc gia, công tác giảm nghèo ở Tuyên Quang đã chuyển biến tích cực. Thay vì hỗ trợ mang tính ngắn hạn, các địa phương đang tập trung tạo sinh kế bền vững, giúp người dân có điều kiện phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo bằng chính nội lực của mình.
Giai đoạn 2021 - 2025, Tuyên Quang đã huy động trên 17.224 tỷ đồng thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia. Từ nguồn lực này, hơn 1.050 mô hình, dự án hỗ trợ sản xuất, tạo sinh kế, giải quyết việc làm đã được triển khai tại nhiều địa phương, đặc biệt là các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các mô hình chăn nuôi gia súc sinh sản, phát triển cây dược liệu, cây hàng hóa, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị... từng bước phát huy hiệu quả, giúp nhiều hộ dân có thêm nguồn thu nhập ổn định. Nhờ những giải pháp đồng bộ, tỷ lệ hộ nghèo trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giảm bình quân trên 5%/năm. Các chương trình cũng góp phần thay đổi nhận thức, khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của người dân trong phát triển sản xuất và xây dựng cuộc sống.
Tại xã biên giới Minh Tân, những chính sách hỗ trợ sinh kế đang mang lại hiệu quả rõ nét. Gia đình chị Nguyễn Thị Liễu, thôn Bản Hình thuộc diện hộ cận nghèo nhiều năm qua. Đầu năm 2026, thông qua chương trình hỗ trợ phát triển sản xuất, gia đình chị được cấp một cặp trâu sinh sản. Trước đây, nguồn thu nhập của gia đình chủ yếu dựa vào nương ngô nên cuộc sống còn nhiều khó khăn. Việc tích góp vốn để đầu tư phát triển chăn nuôi gần như là không thể thực hiện. Có thêm cặp trâu sinh sản, gia đình chị rất phấn khởi, sẽ cố gắng chăm sóc tốt để trâu sinh sản, phát triển thêm đàn, có điều kiện thoát nghèo.
Việc triển khai hiệu quả các Chương trình mục tiêu quốc gia đã góp phần làm thay đổi diện mạo vùng cao, vùng biên của tỉnh Tuyên Quang. Hạ tầng thiết yếu từng bước được hoàn thiện, nhiều mô hình sinh kế phát huy hiệu quả, tạo việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân. Đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào các dân tộc được cải thiện rõ rệt, tỷ lệ hộ nghèo giảm qua từng năm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và xây dựng khu vực biên giới ngày càng phát triển.
Ông Thượng Duy Du, Phó Chủ tịch UBND xã Minh Tân cho biết, địa phương tập trung rà soát nhu cầu của từng hộ dân để lựa chọn hình thức hỗ trợ phù hợp, ưu tiên các mô hình chăn nuôi có khả năng phát triển và nhân rộng. Qua thực tế triển khai, nhiều hộ đã từng bước ổn định cuộc sống và có điều kiện vươn lên thoát nghèo.
Không riêng Minh Tân, nhiều hộ nghèo ở các xã vùng cao, vùng xa ở Tuyên Quang đang được tiếp sức từ những chương trình hỗ trợ thiết thực. Tại xã Nghĩa Thuận, gia đình chị Vàng Thị Úc, thôn Mỏ Sài là một trong những hộ được hỗ trợ bò sinh sản để phát triển kinh tế. Nhiều năm thuộc diện hộ nghèo, cuộc sống gia đình chị chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ. Từ nguồn hỗ trợ của Nhà nước, gia đình được cấp thêm 2 con bò cái sinh sản. Có thêm vật nuôi, gia đình chị chủ động đầu tư chuồng trại, trồng cỏ làm thức ăn, từng bước chuyển từ sản xuất manh mún sang phát triển chăn nuôi hàng hóa. Chị Vàng Thị Úc, cho hay, gia đình cố gắng làm chuồng trại, trồng cỏ để chăm sóc để phát triển thêm đàn bò, tạo thêm nguồn thu nhập và có tài sản tích lũy.
Tại Quyết Tiến, xã Quản Bạ, nhiều hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích trồng ngô kém hiệu quả sang trồng rau hàng hóa, từng bước vươn lên thoát nghèo. Gia đình anh Vàng Mí Sính ở thôn Quyết Tiến là một điển hình. Từ nguồn hỗ trợ giống, vật tư sản xuất và tập huấn kỹ thuật của Nhà nước, gia đình đã chuyển hơn 3.000m² đất trồng ngô sang trồng các loại rau theo mùa. Nhờ sản xuất hiệu quả, thu nhập tăng đáng kể, gia đình đã thoát nghèo sau 2 năm và hiện đang tiếp tục mở rộng diện tích canh tác. Anh Vàng Mí Sính chia sẻ: Trồng rau cho thu nhập cao hơn nhiều so với trồng ngô. Được hỗ trợ kỹ thuật và giống cây phù hợp, gia đình có thêm điều kiện phát triển kinh tế, từng bước ổn định cuộc sống.
Điểm khác biệt trong công tác giảm nghèo hiện nay ở Tuyên Quang là các chương trình hỗ trợ được xây dựng trên cơ sở nhu cầu thực tế của người dân và điều kiện sản xuất của từng vùng. Các mô hình sinh kế không chỉ trao cho người dân phương tiện sản xuất mà còn gắn với hướng dẫn kỹ thuật, theo dõi và hỗ trợ khi thực hiện nhằm bảo đảm hiệu quả lâu dài.
Ông Hạng Mí De, Phó Chủ tịch UBND xã Đường Thượng thông tin, cùng với nguồn lực hỗ trợ từ Nhà nước, địa phương đặc biệt chú trọng tuyên truyền, vận động người dân thay đổi tư duy sản xuất, chủ động phát triển kinh tế, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào các chính sách hỗ trợ.
Từ những mô hình sinh kế phù hợp cùng sự đồng hành của chính quyền các cấp, việc giảm nghèo ở vùng cao Tuyên Quang đang có những chuyển biến tích cực. Những con trâu, con bò sinh sản hay mô hình sản xuất mới không chỉ mang lại nguồn thu nhập trước mắt mà còn mở ra cơ hội phát triển lâu dài cho người dân. Đây chính là nền tảng quan trọng để các địa phương từng bước giảm nghèo bền vững, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào vùng cao và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền…/.
