Thầy giáo mầm non người Tày giữa vùng cao Na Sầm

Tám năm đứng lớp ở vùng cao Lạng Sơn, thầy giáo Nguyễn Thanh Bách đã vượt qua những định kiến nghề nghiệp ban đầu, đi qua những cung đường đất khó khăn để đưa trẻ đến trường và gieo những hạt mầm yêu thương.

bach12.jpg
Thầy giáo Nguyễn Thanh Bách được tuyên dương Nhà giáo tiêu biểu năm 2026, sáng 19/11.

Từ cơ duyên tấm bằng giỏi đến vùng cao Na Sầm

Tốt nghiệp Đại học Sư phạm Thái Nguyên, thầy giáo Nguyễn Thanh Bách từng có những ngày thực tập tại Vinschool – một môi trường quốc tế hiện đại – và làm hợp đồng khoảng 3 tháng tại một trường tư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên. Thế nhưng, bước ngoặt đưa thầy giáo Bách gắn bó lâu dài với giáo dục vùng cao lại đến từ một cơ duyên tình cờ ngay sau khi ra trường.

Thấy thông tin tuyển dụng ở xã Na Sầm (trước đây thuộc huyện Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn) áp dụng chính sách đặc cách cho sinh viên tốt nghiệp bằng giỏi, Nguyễn Thanh Bách nộp hồ sơ ứng tuyển, vượt qua vòng phỏng vấn và trúng tuyển. Khi ấy, anh nghĩ đơn giản rằng mình có năng khiếu hát, múa, vẽ phù hợp với bậc mầm non, yêu trẻ nhỏ, đồng thời nhận thấy cơ hội nghề nghiệp ở ngành này khá rộng mở.

Dù những năm sau đó ở Thái Nguyên có nhiều đợt tuyển dụng, thầy giáo Nguyễn Thanh Bách vẫn chọn ở lại nơi mình đã gắn bó, coi đó là nơi phù hợp để phát triển bản thân và mang nhiều điều hơn tới cho trẻ em vùng cao. Từ tháng 10/2018 đến nay, thầy giáo Thanh Bách gắn bó với địa bàn Lạng Sơn và coi nơi này như ngôi nhà thứ hai của mình.

Trong môi trường giáo dục mầm non vốn quen thuộc với hình ảnh các cô giáo, sự xuất hiện của một giáo viên nam mang theo không ít bỡ ngỡ và định kiến. Thầy giáo Nguyễn Thanh Bách chia sẻ rằng, rào cản lớn nhất không nằm ở những công việc thường nhật như lên lớp, chăm sóc hay giáo dục trẻ, mà ở định kiến giới đối với nghề nghiệp khi nhiều người vẫn nghĩ con gái sẽ phù hợp hơn.

Những ngày đầu đi dạy, thầy giáo Thanh Bách cũng từng gặp tình huống phụ huynh xin chuyển lớp cho con vì lo ngại sự nhạy cảm trong chăm sóc cá nhân, vệ sinh cho trẻ nhỏ, nhất là khi có những vấn nạn từng xảy ra ở các cấp học cao hơn. Trước băn khoăn đó, ban giám hiệu nhà trường trao đổi trực tiếp với phụ huynh, giới thiệu về quá trình rèn luyện, thành tích, giấy khen từ thời đại học, việc kết nạp Đảng tại trường cũng như việc lớp học có camera giám sát và sự phối hợp cùng các cô giáo.

bach24-5511.jpg
Thầy giáo Nguyễn Thanh Bách cùng Bằng khen do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng.

Dần dà, sự tận tâm và trách nhiệm của người thầy trẻ đã thuyết phục được phụ huynh. Trong lớp có hai thầy cô, thầy giáo Bách thường phụ trách các bạn nam, còn các cô phụ trách các bạn nữ, giúp công việc thuận lợi và nhẹ nhàng hơn. Sau khoảng một tháng, sự e ngại ban đầu tan biến. Những năm sau, nhiều phụ huynh chủ động mong muốn con được học lớp có thầy Bách.

Trong 8 năm gắn bó với nghề, thầy giáo Nguyễn Thanh Bách từng được bổ nhiệm làm phó hiệu trưởng (vào năm 2025, tại trường mầm non lớn nhất xã Na Sầm khi đó có 12 lớp và hơn 300 học sinh). Sau đó quay trở lại công việc giảng dạy do sắp xếp, sáp nhập trường (từ 4 trường mầm non trước sáp nhập thành 1 trường mầm non).

Vận động từng đứa trẻ và giữ nhịp yêu thương nơi lớp học

Ở địa bàn miền núi với hơn 95% dân số là đồng bào dân tộc thiểu số (chủ yếu là Tày và Nùng, bản thân anh cũng là người dân tộc Tày), hành trình đến lớp của trẻ nhỏ không chỉ là câu chuyện trong bốn bức tường.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Bách nhớ có lần đi tham gia phổ cập, vận động học sinh độ tuổi nhỏ tới một ngôi nhà nằm sâu trong bản, đường đất rất khó đi, xe máy không thể vào tới nơi. Khi đến nơi, gia đình cho biết không có người đưa đón nên chưa cho con đi học. Thầy Bách cùng các cô trong trường kiên trì vận động, quay lại lần thứ hai và gợi ý phương án đưa trẻ tới điểm trường gần hơn để các em có cơ hội đến lớp, biết chữ.

bach13.jpg
Với thầy giáo Nguyễn Thanh Bách, điều đọng lại sâu sắc nhất sau những năm tháng đứng lớp là sự gắn bó và tình cảm của những học trò nhỏ. Ảnh: NVCC

Đứng lớp thực tế cũng khác xa lý thuyết hay những buổi thực tập mà vai trò chính thường thuộc về giáo viên hướng dẫn. Những ngày đầu trực tiếp đứng lớp, thầy giáo Bách từng lúng túng trước cảnh trẻ khóc lớn hoặc những tình huống bất ngờ, nhưng nhờ sự chia sẻ kinh nghiệm của các đồng nghiệp cùng lớp, anh dần tìm được cách cân bằng.

Theo thầy giáo Thanh Bách, lớp học đông trẻ nếu chỉ chiều theo mọi thứ hoặc nuông chiều quá mức sẽ dễ dẫn tới việc trẻ không nghe lời, nhưng ngược lại cũng không thể thiếu sự dịu dàng. Bên cạnh việc yêu thương trẻ như con trong gia đình, anh cũng chủ động cập nhật phương pháp giáo dục mới, ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo để bài giảng, hoạt động gần gũi hơn với lứa tuổi.

Với thầy giáo Nguyễn Thanh Bách, điều đọng lại sâu sắc nhất sau những năm tháng đứng lớp là sự gắn bó và tình cảm của những học trò nhỏ.

Thầy Bách nhớ lại, có học sinh chậm nói, gặp khó khăn về khuyết tật trí tuệ, được thầy chăm chút, trò chuyện và dìu dắt mỗi ngày đến mức quấn quýt thầy, không muốn về nhà mà chỉ muốn đi theo về nhà thầy.

"Với giáo viên vùng cao, đó chính là khoảnh khắc giản dị, chân thành đã tiếp thêm động lực để tôi tiếp tục giữ vững nhịp bước trên hành trình gieo chữ, giữ lửa nghề", thầy giáo Nguyễn Thanh Bách chia sẻ.

Thầy giáo Nguyễn Thanh Bách, 31 tuổi, là nam giáo viên mầm non duy nhất được vinh danh Nhà giáo tiêu biểu năm 2026. Trước danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu năm 2026, Bách từng đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, Nhà giáo trẻ tiêu biểu cấp tỉnh năm học 2021-2022, Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh năm 2023; nhận bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn năm 2024 và bằng khen của Tỉnh Đoàn Lạng Sơn năm 2025.

Đại diện Trường mầm non Na Sầm cho biết, danh hiệu Nhà giáo tiêu biểu năm 2026 là sự ghi nhận những nỗ lực, tâm huyết và đóng góp của thầy Bách trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ.

Lê Vân/Báo Tin tức và Dân tộc