Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11: Bám lớp, bám bản để giúp đồng bào vùng cao

Từ việc kiên trì đến từng nhà vận động người dân tham gia lớp học đến những lần lặn lội tìm gặp từng người để động viên họ quay lại lớp, các thầy cô giáo ở xã Tân Tiến (Tuyên Quang) ngày ngày vượt khó, bám lớp, bám bản.

Với các thầy cô xóa mù chữ không chỉ là dạy người dân biết đọc, biết viết mà còn là hành trình khơi dậy niềm tin, giúp bà con có thêm kiến thức và tự tin hơn trong cuộc sống.

Đêm đến, các lực lượng lại tranh thủ đến từng hộ gia đình thăm hỏi, động viên, tuyên truyền, vận động người dân tham gia lớp học xóa mù chữ.
Đêm đến, các lực lượng lại tranh thủ đến từng hộ gia đình thăm hỏi, động viên, tuyên truyền, vận động người dân tham gia lớp học xóa mù chữ.

Kiên trì lắng nghe, chia sẻ và vận động

Nằm ở vị trí cao nhất của xã Tân Tiến, trên dãy núi Tây Côn Lĩnh, thôn Tây Côn Lĩnh quanh năm mây phủ, địa hình đồi núi hiểm trở, đường sá đi lại còn nhiều khó khăn. Cuộc sống cách trở, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn khiến việc vận động người dân đến lớp, duy trì học tập đều đặn càng thêm gian nan, đòi hỏi sự kiên trì, tận tâm của chính quyền địa phương và đội ngũ giáo viên.

Ở nơi phần lớn người dân là đồng bào dân tộc Mông, việc mở một lớp học xóa mù chữ không đơn giản chỉ là chuẩn bị địa điểm, bàn ghế và giáo viên. Khó khăn lớn nhất đôi khi bắt đầu từ việc vận động người dân tham gia học tập. Ban ngày, bà con bận lên nương, nhiều người đã lớn tuổi nhưng chưa từng đi học hoặc bỏ học từ lâu nên còn tâm lý e ngại, mặc cảm, lo mình không tiếp thu được kiến thức.

Để động viên người dân đến lớp, cán bộ địa phương, lực lượng công an và giáo viên phải kiên trì đến từng hộ gia đình tuyên truyền, giải thích. Có những nhà phải đến nhiều lần, lựa chọn buổi tối hoặc những ngày mưa mới gặp được. Thầy cô không chỉ vận động bằng lời nói mà còn kiên nhẫn lắng nghe, chia sẻ, giải thích để bà con hiểu được lợi ích thiết thực của việc biết chữ, từ đó tự nguyện tham gia học tập.

Học viên vượt đường xa, đi bộ đến lớp học xóa mù chữ vào mỗi buổi tối tại thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến, tỉnh Tuyên Quang.
Học viên vượt đường xa, đi bộ đến lớp học xóa mù chữ vào mỗi buổi tối tại thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến, tỉnh Tuyên Quang.

Thầy giáo Nguyễn Duy Kiệt, Phó Giám đốc Trung tâm Học tập cộng đồng xã Tân Tiến kiêm Chủ nhiệm lớp xóa mù chữ chia sẻ: Nhiều học viên đã lớn tuổi nên còn tâm lý mặc cảm, e ngại khi đến lớp. Vì vậy, ngoài việc trực tiếp vận động, các thầy cô còn nhờ con cháu trong gia đình động viên, khích lệ để các học viên yên tâm tham gia. Các thầy cô luôn gần gũi, hướng dẫn nhẹ nhàng, tạo không khí thoải mái để bà con không còn xấu hổ, tự ti, mạnh dạn học chữ.

Khi lớp học đi vào hoạt động, công việc vận động vẫn chưa dừng lại. Sau một ngày lao động vất vả, việc đến lớp vào buổi tối là trở ngại không nhỏ đối với nhiều học viên. Đường đến lớp xa, nhà ở phân tán, tuổi cao, trí nhớ hạn chế khiến một số người học không theo kịp bài, có lúc nản lòng hoặc nghỉ học giữa chừng.

Do đó, giáo viên phải thường xuyên nắm bắt tình hình từng học viên, gần gũi, động viên và tìm cách tháo gỡ. Với những người nghỉ học, thầy cô lại tìm đến nhà hỏi thăm, tìm hiểu nguyên nhân, kiên trì khích lệ để học viên tiếp tục đến lớp. Có người vận động nhiều lần mới đồng ý quay lại. Mỗi học viên trở lại lớp là thêm một niềm vui, cũng là động lực để những người đứng lớp tiếp tục hành trình gieo chữ.

Học viên chăm chú nghe giảng, ghi chép và nắn nót luyện từng con chữ trong giờ học xóa mù chữ tại thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến.
Học viên chăm chú nghe giảng, ghi chép và nắn nót luyện từng con chữ trong giờ học xóa mù chữ tại thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến.

Cô Khương Thị Thùy, giáo viên tham gia giảng dạy lớp xóa mù chữ tại xã Tân Tiến chia sẻ: Vận động người dân đi học đã khó, giữ được học viên đến lớp thường xuyên còn khó hơn. Mỗi người có hoàn cảnh, công việc và khả năng tiếp thu khác nhau. Vì vậy, giáo viên phải kiên trì, gần gũi, nhẹ nhàng động viên, không thể nóng vội. Khi có học viên nghỉ, giáo viên lại tìm đến nhà hỏi thăm, nắm bắt lý do để cùng gia đình động viên các bác, các anh chị quay lại lớp. Chỉ cần người học còn muốn học thì giáo viên vẫn cố gắng đồng hành.

Hiện nay, lớp xóa mù chữ giai đoạn 1 tại thôn Tây Côn Lĩnh đã đi được 2/3 chặng đường. Lớp khai giảng vào tháng 5/2026, dự kiến kết thúc vào cuối tháng 12/2026. Lớp có 25 học viên, do 5 giáo viên Trường Phổ thông Dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Túng Sán (xã Tân Tiến) đảm nhiệm giảng dạy các môn Tiếng Việt, Toán và Tự nhiên và Xã hội.

Trách nhiệm và tình yêu nghề

Ở lớp học đặc biệt này, công việc của người giáo viên không kết thúc sau mỗi giờ lên lớp. Ngoài chuẩn bị bài giảng phù hợp với trình độ, khả năng tiếp thu của người học, thầy cô còn phải dành thời gian hướng dẫn từng nét chữ, cách đánh vần, làm phép tính cơ bản. Có học viên tiếp thu nhanh nhưng cũng có người phải luyện đi luyện lại nhiều lần mới nhớ được mặt chữ. Bởi vậy, sự kiên nhẫn và cách truyền đạt gần gũi trở thành yếu tố quan trọng để duy trì sự hứng thú trong học tập.

Cô giáo Lèng Thị Lan cho hay: Nhiều học viên lớn tuổi, tiếp thu chậm nên giáo viên phải kiên trì hướng dẫn, thường xuyên ôn tập. Các thầy cô vui nhất khi thấy bà con biết đọc, biết viết, tự tay viết được tên mình. Đó là động lực để các thầy cô tiếp tục gắn bó với lớp học.

Học viên địu theo con nhỏ đến lớp, miệt mài theo đuổi hành trình tìm kiếm con chữ tại lớp xóa mù chữ thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến.
Học viên địu theo con nhỏ đến lớp, miệt mài theo đuổi hành trình tìm kiếm con chữ tại lớp xóa mù chữ thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến.

Từ những buổi đầu còn e dè, ngại ngùng, nhiều học viên dần mạnh dạn hơn khi cầm bút, tập đọc, tập viết. Những con chữ ban đầu còn nguệch ngoạc, những phép tính đơn giản tưởng chừng khó khăn, từng bước trở nên quen thuộc. Với người học, biết chữ giúp họ chủ động hơn khi đọc giấy tờ, biển báo, thông tin trong cuộc sống, biết ghi tên mình và thực hiện những việc trước đây thường phải nhờ người khác hỗ trợ.

Bà Ly Thị Và, thôn Tây Côn Lĩnh chia sẻ, trước đây bà không biết chữ, muốn đọc cái gì cũng không được. Bây giờ được đi học, bà đã biết đọc, biết viết tên nên bà vui lắm. Bà cảm ơn thầy cô đã dạy bảo tận tình, bà sẽ cố gắng đi học đều để biết thêm nhiều chữ nữa.

Công việc xóa mù chữ ở vùng cao không chỉ đòi hỏi kiến thức, kỹ năng sư phạm mà còn cần sự thấu hiểu, sẻ chia và tinh thần trách nhiệm của mỗi giáo viên. Thầy cô vừa là người truyền đạt kiến thức, vừa là người bạn đồng hành, kiên trì động viên để học viên vượt qua mặc cảm, khó khăn và không bỏ dở việc học.

Thầy giáo Nguyễn Duy Kiệt hồ hởi nói: Dù khó khăn đến đâu, thầy và các đồng nghiệp cũng quyết tâm bám lớp, bám bản. Đường đến lớp vất vả, việc vận động bà con đi học cũng không dễ dàng, nhưng với trách nhiệm của người giáo viên, các thầy cô luôn cố gắng để bà con biết đọc, biết viết, biết tính toán, có thể tự tìm hiểu thông tin, hòa nhập tốt hơn với xã hội. Quan trọng nhất là giúp bà con tự tin, chủ động hơn trong cuộc sống, không còn phụ thuộc vào người khác vì không biết chữ.

Giữa núi rừng lưng chừng dãy Tây Côn Lĩnh, trong cái lạnh buốt của những đêm đông, lớp học xóa mù chữ vẫn sáng đèn. Ở đó, từng nét chữ được viết nên bằng sự kiên trì của người học và tâm huyết của người dạy. Dẫu đường đến lớp còn nhiều gian khó, nhưng những người thầy, người cô vẫn bền bỉ bám bản, bám lớp, miệt mài dạy từng con chữ, thắp lên niềm tin và hy vọng, giúp đồng bào vùng cao có thêm tri thức, tự tin hòa nhập và chủ động hơn trong cuộc sống…

Bài và ảnh: Đức Thọ/TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành nguồn lực phát triển

Chuyển hóa sức mạnh đại đoàn kết thành nguồn lực phát triển

Những ngày qua, tại tỉnh Khánh Hòa, nhiều hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11) gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11) đã diễn ra sôi nổi ở các khu dân cư, tổ dân phố, từ ở vùng đồng bằng đến các xã miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tôn giáo trên toàn tỉnh.

Gieo mầm vui trong những lớp học giữa đại ngàn

Gieo mầm vui trong những lớp học giữa đại ngàn

Giữa những bản làng còn nhiều gian khó, cô giáo Phạm Thùy Liên, Trường Trung học cơ sở và Trung học phổ thông Mường Quạ (xã Môn Sơn, Nghệ An), đã có 23 năm gắn bó với học trò vùng cao bằng tình yêu nghề và những cách làm sáng tạo trong giảng dạy.

Chung tay xóa bỏ rào cản, thúc đẩy bình đẳng giới thực chất

Chung tay xóa bỏ rào cản, thúc đẩy bình đẳng giới thực chất

Ngày 16/11, tại diễn đàn chuyên đề về bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới cho nữ lãnh đạo doanh nghiệp và cán bộ, đoàn viên công đoàn cơ sở doanh nghiệp trên địa bàn năm 2026, Ban Vì sự tiến bộ của phụ nữ tỉnh Lạng Sơn kêu gọi cấp ủy, chính quyền các cấp, cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp cùng chung tay đảm bảo bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới.

Những người mẹ đỡ đầu chắp cánh ước mơ trẻ thơ vùng biên

Những người mẹ đỡ đầu chắp cánh ước mơ trẻ thơ vùng biên

Giữa đại ngàn Trường Sơn, nơi cuộc sống của đồng bào khu vực biên giới xã Hướng Phùng (Quảng Trị) vẫn còn nhiều khó khăn, những nữ quân nhân mang “quân hàm xanh” không chỉ thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới mà còn âm thầm vun đắp các giá trị nhân văn bằng tình yêu thương, trách nhiệm với cộng đồng.

Ra quân chương trình 'Tình nguyện mùa Đông'

Ra quân chương trình 'Tình nguyện mùa Đông'

Ngày 15/11, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh - Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam tỉnh Cao Bằng tổ chức Lễ ra quân chương trình “Tình nguyện mùa Đông” với chủ đề “Tuổi trẻ các dân tộc tỉnh Cao Bằng đoàn kết, gìn giữ và phát huy bản sắc, vun đắp gia đình hạnh phúc”.

Chăm lo an sinh xã hội, đồng hành cùng thanh thiếu nhi vùng biên giới

Chăm lo an sinh xã hội, đồng hành cùng thanh thiếu nhi vùng biên giới

Sáng 14/11, tại phường Thường Lạc, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Đồng Tháp phối hợp Ban Cán sự Đoàn Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần HUDECO, các đơn vị tổ chức chương trình an sinh xã hội, chăm lo cộng đồng và đồng hành với thanh thiếu nhi vùng biên giới.

Vun đắp 'Làng Hạnh phúc' nơi cổng trời Mường Lống

Vun đắp 'Làng Hạnh phúc' nơi cổng trời Mường Lống

Giữa mây ngàn Mường Lống, vùng đất được ví như “cổng trời” của Nghệ An, một hướng phát triển kinh tế mới đang được mở ra từ chính lợi thế: phát triển cây dược liệu dưới tán rừng, kết hợp du lịch cộng đồng và bảo tồn văn hóa truyền thống của đồng bào Mông.