Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày và đêm 4/1, Bắc Bộ, Bắc Trung Bộ và Tây Nguyên trời rét, có nơi rét đậm, rét hại với nhiệt độ dưới 6 độ C; riêng Bắc Bộ xuất hiện sương mù vào sáng sớm. Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Nam Bộ đề phòng khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, nhiệt độ xuống thấp sẽ ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Người dân cần biết cách giữ ấm và phòng chống rét cho bản thân và gia đình. Khi thời tiết xuống dưới 10 độ C, người già và trẻ em có khả năng mắc các bệnh lý như hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, giãn phế quản, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, xương khớp... Nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn tới viêm phổi, suy hô hấp, đột quỵ, ảnh hưởng đến tính mạng.
Phân tích về hiện tượng dông, lốc, Trưởng Phòng Dự báo thời tiết (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia) Trần Quang Năng cho biết: Đặc điểm của gió lốc là tốc độ gió tăng mạnh đột ngột. Khi đối lưu phát triển mạnh trong các đám mây dông, sự chênh lệch nhiệt độ theo chiều thẳng đứng lớn, làm cho áp suất thay đổi đột ngột, tạo nên những cột gió xoáy lớn có khả năng phá hủy, hút, kéo rất lớn. Hiện dông, lốc xoáy, sét, mưa đá và gió giật mạnh tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng và tài sản của người dân.
Lốc xoáy thường xảy ra cùng với những cơn dông mạnh nên khi có các thông tin cảnh báo mưa dông người dân cần tránh trú ở những nơi an toàn tại các công trình xây dựng kiên cố. Người dân cần theo dõi chặt chẽ cảnh báo trên các phương tiện truyền thông để có biện pháp đề phòng thiệt hại do dông, lốc gây ra.
Đề cập đến hiện tượng sét, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Anh, Viện trưởng Viện Vật lý địa cầu (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), sét là hiện tượng ngẫu nhiên nên không có vị trí an toàn tuyệt đối. Tuy nhiên, việc chủ động phòng tránh sét, tìm nơi an toàn hơn có thể làm giảm đáng kể khả năng bị sét đánh. Từ tháng 4 đến tháng 10 là mùa dông sét nên người dân phải cẩn thận hơn, chịu khó theo dõi tình hình thời tiết. Khi làm ở khu vực nào đó, phải để ý trước các nơi có thể trú mưa và tránh sét an toàn.
Thường thì cơn dông kéo đến rất nhanh trong vòng 15 phút và di chuyển với vận tốc 40km/giờ nên khi ở nơi không an toàn, người dân cần để ý đến các dấu hiệu của dông như: Mây đen, không khí lạnh, gió...
Việt Nam nằm ở tâm dông châu Á - một trong ba tâm dông trên thế giới có hoạt động dông sét mạnh. Mùa dông ở Việt Nam tương đối dài với số ngày dông trung bình khoảng 100 ngày/năm và số giờ dông trung bình là 250 giờ/năm. Trên nền hoạt động dông tương đối mạnh này, vẫn có độ chênh lệch khá lớn về mức độ hoạt động dông ở các vùng. Có những nơi có số giờ dông nhỏ như: Cam Ranh-Khánh Hòa (55 giờ/năm), bên cạnh đó, lại có khu vực đạt số giờ dông tới 489 giờ/năm như: A Lưới (Thừa Thiên-Huế).
Có thể giải thích sự chênh lệch này bởi nhiều yếu tố khác nhau, trong đó có sự phân chia lãnh thổ bởi những dãy núi cao có hướng khác nhau. Việt Nam là khu vực nhiệt đới nên nguy cơ dông sét có thể xảy ra bất cứ khu vực nào, có thể kể tới một số khu vực như: Đồng bằng sông Cửu Long, các tỉnh, thành phố như: Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam, Bà Rịa-Vũng Tàu, Hà Nội...
Thông thường, sét đánh ở các đô thị, người dân được bảo vệ bởi hệ thống chống sét từ các nhà cao tầng, nhà cao tầng bằng bê tông cốt thép có khả năng chống sét tốt, hút sét và thoát sét nên thiệt hại về người do sét ít hơn so với khu vực nông thôn. Ở nông thôn, miền núi, nhiều khu vực người dân chưa quan tâm làm hệ thống chống sét nên có khi bị sét đánh thẳng vào nhà, gây nguy hiểm đến tính mạng.
Tiến sĩ Nguyễn Xuân Anh khuyến cáo, trong trường hợp không kịp chạy tìm nơi ẩn náu an toàn, tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa, tránh xa các vật dụng kim loại; ra ngay khỏi những nơi chứa nước như: Bãi biển, ao hồ...; đồng thời, khẩn trương tìm chỗ khô ráo, người ở vị trí càng thấp càng tốt, tay ôm cổ, nhón chân, không được nằm xuống đất, không được đứng thành nhóm đông.
Ở thành thị, trong trường hợp phải di chuyển khi trời đang mưa, thì cố gắng lựa chọn đi dưới các đường có nhiều nhà cao. Nếu như bạn cảm thấy tóc bị dựng lên thì điều đó có nghĩa là có thể bị sét đánh, ngay lập tức cúi ngồi xuống và lấy tay che tai, không nằm xuống đất hay đặt tay lên đất.
Diễn biến thời tiết ngày và đêm 4/1:
Phía Tây Bắc Bộ ngày nắng, đêm có mưa nhỏ vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, gió nhẹ. Trời rét, có nơi rét đậm, rét hại. Nhiệt độ thấp nhất 8-11 độ C, có nơi dưới 6 độ C; cao nhất 19-22 độ C, có nơi trên 22 độ C.
Phía Đông Bắc Bộ có mưa nhỏ vài nơi, sáng sớm có sương mù và sương mù nhẹ rải rác, trưa chiều giảm mây trời nắng. Gió Đông Bắc cấp 2-3, trời rét, vùng núi có nơi rét đậm, rét hại. Nhiệt độ thấp nhất 11-14 độ C; vùng núi 8-11 độ C, vùng núi cao có nơi dưới 6 độ C; cao nhất 18-21 độ C, có nơi trên 21 độ C.
Thủ đô Hà Nội không mưa, sáng sớm có sương mù nhẹ, trưa chiều giảm mây trời nắng. Gió Đông Bắc cấp 2-3, trời rét. Nhiệt độ thấp nhất 11-14 độ C, cao nhất 19-21 độ C, có nơi trên 21 độ C.
Các tỉnh từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên-Huế phía Bắc có mưa vài nơi; phía Nam có mưa, mưa rào rải rác. Gió Bắc đến Tây Bắc cấp 2-3, trời rét. Nhiệt độ thấp nhất 13-16 độ C, cao nhất 17-20 độ C, có nơi trên 20 độ C.
Các tỉnh, thành phố từ Đà Nẵng đến Bình Thuận có mưa, mưa rào và có nơi có dông, gió Đông Bắc cấp 2-3. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh, phía Bắc trời lạnh. Nhiệt độ thấp nhất 18-21 độ C, phía Nam 21-24 độ C; cao nhất 20-23 độ C; phía Nam 24-27 độ C, có nơi trên 27 độ C.
Khu vực Tây Nguyên có mưa vài nơi; riêng chiều tối và đêm có mưa rào và rải rác có dông, gió Đông Bắc cấp 2-3, sáng sớm và đêm trời rét. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất 16-19 độ C, cao nhất 24-27 độ C, có nơi trên 27 độ C.
Khu vực Nam Bộ có mưa rào và dông vài nơi; riêng chiều tối và đêm có mưa rào và dông rải rác, gió Đông Bắc cấp 2-3. Trong cơn dông có khả năng xảy ra lốc, sét và gió giật mạnh. Nhiệt độ thấp nhất 21-24 độ C, cao nhất 28-31 độ C, có nơi trên 31 độ C.
Thắng Trung
