Tỉnh đang tập trung xây dựng vùng chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Đây là một phần trong Đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030”.
Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Hồng Phát, (ấp Tường Thắng B, xã Vĩnh Thanh, huyện Phước Long) là một trong các đơn vị thực hiện thí điểm Đề án với quy mô 50 ha. Kết quả của mô hình sẽ là cơ sở lan tỏa và khuyến khích nông dân mạnh dạn tham gia vào Đề án trong thời gian tới.
Ông Nguyễn Hồng Phúc - Chủ tịch HĐQT - Giám đốc Hợp tác Dịch vụ nông nghiệp Hồng Phát cho biết, mô hình được Nhà nước hỗ trợ 50% vật tư đầu vào (lúa giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật), phần còn lại do các thành viên hợp tác xã đối ứng.
Để thực hiện có hiệu quả đề án, ngành chức năng tổ chức tập huấn, hướng dẫn việc áp dụng quy trình kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp; sử dụng giống lúa chất lượng cao để gieo sạ hàng với mật độ khuyến cáo (70 kg/ha), giảm phân vô cơ; giảm chi phí phun thuốc bảo vệ thực vật; tưới nước tiết kiệm theo quy trình “ướt khô xen kẽ”; đo đạc phát thải khí nhà kính theo quy trình đo đạc, báo cáo thẩm định (MRV) của Viện Môi trường nông nghiệp; xây dựng bản đồ SPOT cho mô hình thí điểm…
Ông Nguyễn Hồng Phúc chia sẻ, tham gia thực hiện thí điểm Đề án, lúc đầu áp dụng phương pháp sản xuất mới, xã viên còn nhiều bỡ ngỡ và cũng không tránh khỏi băn khoăn, lo lắng bởi theo phương pháp sản xuất từ trước đến nay, mật độ lúa giống mà nông dân gieo sạ là từ 90 đến 100 kg/ha. Tuy nhiên, sau thời gian tham gia tập huấn kỹ thuật sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp trong canh tác, nông dân đã mạnh dạn tiên phong thực hiện thí điểm sản xuất lúa theo phương pháp mới này.
Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Phước Long Thái Thị Loan cho biết, việc lựa chọn các hợp tác xã thực hiện Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha lúa chuyên canh chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh là do hợp tác xã nông nghiệp có điều kiện triển khai ứng dụng cơ giờ giới hóa các khâu trong sản xuất.
Hợp tác xã là cầu nối giúp nông dân tiếp cận các kỹ thuật canh tác tiên tiến, từ việc sử dụng giống lúa chất lượng cao, ứng dụng quy trình canh tác hữu cơ, đến áp dụng công nghệ số vào quản lý sản xuất. Ngoài ra, một trong những vai trò quan trọng nhất của hợp tác xã là tổ chức liên kết với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu để đảm bảo đầu ra ổn định. Hợp tác xã giúp nông dân ký kết hợp đồng tiêu thụ với doanh nghiệp, giảm rủi ro thị trường và tránh tình trạng bị ép giá.
Theo ông Phạm Văn Mười - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Bạc Liêu, mô hình canh tác lúa giảm phát thải không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, tăng lợi nhuận cho nông dân mà còn góp phần quan trọng trong sản xuất lúa theo hướng bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu.
Tỉnh Bạc Liêu phấn đấu đến năm 2030 sẽ có 46 nghìn ha sản xuất lúa thực hiện theo Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Để thực hiện mục tiêu này, tỉnh đã triển khai một số mô hình phát triển bền vững theo hướng sạch, an toàn, từng bước hướng đến mục tiêu chung của Đề án là giảm phát thải gắn với tăng trưởng xanh.
Bạc Liêu đang triển khai xây dựng mô hình thí điểm và hệ thống đo đạc, báo cáo thẩm định (MRV) thực hiện Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030 đạt hiệu quả cao, làm cơ sở khuyến cáo, lan tỏa trong cộng đồng, tạo được lòng tin của bà con nông dân tham gia vào Đề án.
Ngành nông nghiệp đang áp dụng đồng bộ tiến bộ kỹ thuật để xây dựng mô hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp và triển khai thực hiện hoạt động truyền thông, hội thảo, đào tạo, tập huấn nhằm chuyển giao mạnh mẽ thành tựu khoa học kỹ thuật trong canh tác lúa cho người trồng lúa nhằm giảm chi phí, giảm phát thải, nâng cao hiệu quả kinh tế. Đồng thời, tạo ra sản phẩm lúa gạo an toàn đảm bảo chất lượng đáp ứng nhu cầu thị trường; góp phần hình thành, thúc đẩy chuỗi sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững, có sức cạnh tranh cao, thích ứng tốt với môi trường và biến đổi khí hậu.
Mục tiêu lớn nhất của Đề án “Phát triển bền vững một triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh” chính là nhằm tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy và nhận thức của cả hệ thống chính trị và người dân về mục tiêu phát triển bền vững ngành hàng lúa gạo Việt Nam - ông Mười cho biết.
Thực hiện Đề án này, nông dân sẽ từng bước thay đổi tập quán canh tác truyền thống, tiếp cận và áp dụng các quy trình sản xuất tiên tiến như "1 phải 5 giảm", "3 giảm 3 tăng", quy trình canh tác lúa thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời chú trọng hơn đến quản lý nước tưới theo phương pháp ngập khô xen kẽ (AWD), quản lý phân bón hợp lý và quan tâm nhiều hơn đến việc giảm phát thải khí nhà kính. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng, hoàn thiện, chuẩn hóa và nhân rộng quy trình canh tác bền vững ngành sản xuất lúa gạo./.
