Tỉnh Trà Vinh được tái lập vào tháng 5/1992, với xuất phát điểm thấp, kết cấu hạ tầng từ thành thị đến nông thôn đều yếu kém và được xem là tỉnh nghèo, có đông đồng bào Khmer, đời sống khó khăn nhất vùng Đồng bằng sông Cửu Long lúc bấy giờ. Thế nhưng, bằng quyết tâm chính trị cao, sự nỗ lực của toàn Đảng bộ và quân dân, tỉnh Trà Vinh không chỉ có sự phát triển vượt bậc mà còn là tỉnh đầu tiên ở Đồng bằng sông Cửu Long hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Đổi thay diện mạo nông thôn từ phum, sóc
Xã Đa Lộc, huyện Châu Thành có gần 3.600 hộ dân; trong đó, hộ dân tộc Khmer chiếm trên 80%. Vùng đất đặc biệt khó khăn ngày nào giờ đã khoác trên mình tấm áo mới, tươi đẹp. Những con đường bê tông thẳng tắp, những ngôi nhà mới khang trang, cùng sắc màu của hoa lá dọc theo 2 bên những tuyến đường nông thôn mới chạy vào từng phum sóc.
Bà Đồng Ngọc Tú, Chủ tịch UBND xã Đa Lộc cho biết, thời gian qua, địa phương được thụ hưởng nhiều chính sách của Đảng, Nhà nước để phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc Khmer, xây dựng xã nông thôn mới. Cùng với việc đầu tư, hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ cho yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội, đồng bào Khmer địa phương còn được tiếp cận các chính sách hỗ trợ nhà ở, đất ở, đất sản xuất, giải quyết việc làm, vay vốn phát triển sản xuất, được sử dụng điện, nước sạch hợp vệ sinh… Nhờ vậy, đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer được cải thiện rõ rệt. Với sự đầu tư của Nhà nước, cùng với đóng góp của sức dân, năm 2021, xã Đa Lộc đạt chuẩn nông thôn mới. Mức thu nhập bình quân đầu người của người dân trong xã năm 2024 đạt gần 62 triệu đồng/người/năm, tăng 11,6 triệu đồng/người/năm so với năm 2020 và cao gấp hơn 3 lần so với năm 2010.
Gia đình chị Thạch Thị Na Quy, ấp Thanh Trì B, xã Đa Lộc được thoát cận nghèo hơn 1 năm nay nhờ được tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi để buôn bán nhỏ. Chị Na Quy cho biết, trước đó do bản thân phải chăm sóc con nhỏ nên nhiều năm chị không thể đi làm, mọi chi tiêu, trang trải trong gia đình đều phụ thuộc vào nguồn thu nhập ít ỏi từ công việc làm thuê của chồng. Do vậy, cuộc sống gia đình rơi vào diện hộ cận nghèo, thường xuyên phải “thắt lưng buộc bụng”. Đầu năm 2023, chị được tiếp cận chương trình cho hộ cận nghèo vay vốn để phát triển kinh tế gia đình. Với số vốn vay 70 triệu đồng, chị mở một cửa hàng tạp hóa buôn bán nhỏ tại nhà cho thu nhập rất ổn định. Mỗi tháng, lợi nhuận từ bán hàng chị vừa có thể trang trải chi tiêu, vừa gửi Tổ tiết kiệm và vay vốn từ 4-5 triệu đồng để trả dần nợ ngân hàng.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Trà Vinh Huỳnh Kim Nhân cho biết, năm 2010, trước khi bắt đầu xây dựng nông thôn mới, tỉnh Trà Vinh có xuất phát điểm rất thấp, bình quân các xã chưa đạt đến 5 tiêu chí trong số 19 tiêu chí theo Bộ tiêu chí nông thôn mới lúc đó; có đến 24 xã, 52 ấp đặc biệt khó khăn thuộc Chương trình 135 của Chính phủ; đường giao thông nông thôn được cứng hóa chỉ đạt bình quân khoảng 40% so với quy định. Thủy lợi cơ bản chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu phục vụ sản xuất nông nghiệp; 70% trường học các cấp chưa đảm bảo về cơ sở vật chất và thiết bị dạy học; cơ sở vật chất văn hóa còn thô sơ, các xã, ấp chưa có nhà văn hóa, khu thể thao. Cùng với đó, rất nhiều nhà tạm, dột nát; tỷ lệ hộ nghèo còn đến 23,63%; thu nhập bình quân đầu người chỉ 19,47 triệu đồng/người/năm.
Khi chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới được triển khai, với quyết tâm chính trị cao của cả hệ thống chính trị; từng ngành, từng cấp xây dựng kế hoạch, xác định nội dung thực hiện; người dân và các thành phần kinh tế tích cực tham gia, hưởng ứng... Từ đó, chương trình đã tạo sức lan tỏa rộng khắp trong toàn tỉnh.
Chung sức, đồng lòng xây dựng nông thôn mới
Xác định thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là cơ hội lớn, giúp tỉnh có được “sức bật” mạnh mẽ để thay đổi tích cực diện mạo nông thôn và nâng cao đời sống mọi mặt cho người dân nên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nêu cao quyết tâm, tập trung mọi nguồn lực để thực hiện. Tỉnh ủy Trà Vinh chỉ đạo sâu sát, yêu cầu các cấp, ngành, địa phương trong tỉnh thực hiện theo phương châm trong xây dựng nông thôn mới là “ý Đảng, lòng dân”; “ Nhà nước và nhân dân cùng làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”, quyết tâm đạt mục tiêu đưa tỉnh Trà Vinh hoàn thành nhiệm vụ nông thôn mới trước năm 2025.
Qua 14 năm, tỉnh đã huy động các nguồn lực từ Trung ương, địa phương, vốn lồng ghép từ các chương trình, dự án trên địa bàn, nguồn tín dụng, doanh nghiệp, người dân... với tổng số tiền trên 27.414 tỷ đồng để thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới. Trong đó, người dân Trà Vinh đã hiến đất, cây trái, hoa màu, ngày công lao động... với tổng trị giá trên 1.708 tỷ đồng để chung tay xây dựng nông thôn mới.
Với sự quyết tâm cao của các cấp ủy, chính quyền địa phương, cùng sự nỗ lực vươn lên của người dân, đến nay tỉnh Trà Vinh cơ bản đạt 8/8 nội dung, hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới theo quy định tại Quyết định số 321/QĐ-TTg ngày 8/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ. Hiện tại, tỉnh Trà Vinh đang hoàn chỉnh hồ sơ chờ Trung ương thẩm định công nhận..
Toàn tỉnh Trà Vinh có 85/85 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 51 xã nông thôn mới nâng cao, 9 xã nông thôn mới kiểu mẫu; 9/9 huyện, thị xã, thành phố được Thủ tướng công nhận đạt chuẩn và hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới; trong đó huyện Cầu Kè và Tiểu Cần đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã thay đổi diện mạo khu vực nông thôn, hệ thống cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội được hoàn thiện; đặc biệt là hệ thống giao thông nông thôn, giao thông nội đồng, hệ thống trường học, cơ sở vật chất văn hóa và các công trình phúc lợi công cộng được đầu tư khang trang.
Hiện tại, thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn tăng hơn 4 lần so với năm 2010; tỷ lệ hộ nghèo giảm nhanh chỉ còn 0,87% năm 2024. Khoảng cách phát triển giữa nông thôn - đô thị từng bước được thu hẹp, hộ có mức sống trung bình, khá, giàu trên địa bàn tỉnh đều tăng qua từng năm. Đặc biệt, năm 2024 tuy trong điều kiện còn khó khăn, nhưng Trà Vinh có 26/27 chỉ tiêu đạt và vượt; cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; tăng trưởng (GRDP) đạt 10,04%; xếp thứ 8 trong cả nước và đứng đầu vùng Đồng bằng sông Cửu Long; GRDP bình quân đầu người đạt 94,37 triệu đồng/người/năm.
Chủ tịch UBND tỉnh Trà Vinh Lê Văn Hẳn chia sẻ, xây dựng nông thôn mới là quá trình liên tục, lâu dài có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc và là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, với mục tiêu duy nhất không ngừng nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần cho người dân. Nhà nước đóng vai trò định hướng, hỗ trợ, người dân là chủ thể. Trong giai đoạn phát triển tới đây, tỉnh tiếp tục tranh thủ nguồn lực hỗ trợ của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, huy động thêm các nguồn lực khác để duy trì, nâng cao chất lượng các tiêu chí nông thôn mới, nông thôn mới nâng cao cấp xã, cấp huyện, hướng tới xây dựng nông thôn mới kiểu mẫu.
Tỉnh Trà Vinh chủ trương phát triển nông nghiệp bền vững, hiệu quả, bảo đảm vững chắc an ninh lương thực; nông thôn phát triển toàn diện gắn với đô thị hóa, có kết cấu hạ tầng, kinh tế - xã hội đồng bộ, hiện đại. Nông dân và cư dân nông thôn trong tỉnh có trình độ, đời sống vật chất và tinh thần ngày càng cao, làm chủ quá trình phát triển nông nghiệp, nông thôn.
Năm 2025, tỉnh Trà Vinh đặt mục tiêu có thêm ít nhất 1 huyện và 6 xã đạt chuẩn xã nông thôn mới nâng cao; 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; nâng thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn đạt 71,5 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều theo tiêu chí nông thôn mới còn dưới 0,5%. Giai đoạn 2025 – 2030, tỉnh có thêm ít nhất 2 huyện đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 70% xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, trong đó, 40% xã nông thôn mới kiểu mẫu. Thu nhập bình quân đầu người khu vực nông thôn cao gấp 1,5 lần so với năm 2025 và không còn hộ nghèo theo tiêu chí nông thôn mới.
Thanh Hòa
